Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

„Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej” jest kodeksem postępowania oraz zbiorem zasad i form, określających zespołowe i indywidualne zachowanie żołnierzy oraz osób cywilnych biorących udział w uroczystościach państwowych, wojskowych oraz o charakterze patriotycznym, patriotyczno-religijnym lub religijnym, organizowanych z udziałem wojskowej asysty honorowej.

Prezentuje on przebieg uroczystości organizowanych zgodnie z polską tradycją, zwyczajami i wymogami protokołu dyplomatycznego, ujednolica zasady ich organizacji oraz umożliwia sprawne przeprowadzenie z uwzględnieniem przepisów zawartych w regulaminach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Określa charakter tych uroczystości, wskazuje i systematyzuje sposoby ich organizowania i prowadzenia oraz nadaje im jednolitą formę organizacyjną.

Zawiera także głębokie treści patriotyczne, nawiązujące do chlubnych, wielowiekowych tradycji oręża polskiego, stanowiąc ważny czynnik kształtujący postawy żołnierzy. Odgrywa ważną rolę w wychowaniu patriotycznym oraz szkoleniu wojskowym, jednoczy środowisko żołnierskie oraz umacnia poczucie więzi wojska ze społeczeństwem.

„Ceremoniał Wojskowy …” nie ustala w sposób arbitralny wszystkich szczegółów organizowanych uroczystości. W uzasadnionych przypadkach ich organizatorzy, w uzgodnieniu z dowódcą, który wystawia wojskową asystę honorową, mogą wprowadzić zmiany wynikające przede wszystkim ze specyfiki jednostki (instytucji) wojskowej, miejsca i okoliczności realizowanych uroczystości, wykonywanych zadań szkoleniowych oraz możliwości i posiadanych środków. Zmiany te nie mogą być jednak sprzeczne z ogólnymi postanowieniami niniejszego dokumentu oraz regulaminów obowiązujących w SZ RP.

Opisuje przebieg uroczystości z udziałem wojskowej asysty honorowej, która może występować w zróżnicowanym składzie w zależności od charakteru uroczystości, miejsca jej przebiegu oraz rangi.

W „Ceremoniale Wojskowym …” zaprezentowano uroczystości, które nie były przedstawiane w poprzedniej jego edycji z 2010 r., a pojawiły się w wyniku zmian w SZ RP. Do takich należą m.in. przedsięwzięcia realizowane w nowopowstałych strukturach organizacyjnych SZ RP, Polskich Kontyngentach Wojskowych wykonujących misje wojskowe poza granicami państwa, udział Szwadronu Kawalerii Wojska Polskiego w eskortach i asystach honorowych oraz nowe formy ceremonii związanych z wyróżnieniami zbiorowymi i indywidualnymi.

Opracowanie zawiera szczegółowy przebieg wybranych uroczystości, a także czynności wykonywane przez wojskową asystę honorową. Ponadto umieszczono w nim zdjęcia prezentujące chwyty bronią używaną przez kompanię honorową, wybrane sposoby ustawienia wojskowej asysty honorowej, schematy jej usytuowania podczas ceremonii, projekty scenariuszy uroczystości, kolejność ustawienia delegacji podczas składania wieńców i wiązanek, wykaz uroczystości organizowanych z okazji świąt rodzajów Sił Zbrojnych, wojsk i służb oraz środowisk skupiających studentów/uczelni i słuchaczy szkół wojskowych, a także wzory tekstów Apeli Pamięci i Apeli Poległych. Materiały te mogą być przydatne dla organizatorów uroczystości.

Do części drukowanej dołączono płytę DVD, zawierającą wersję elektroniczną ceremoniału, nagrania dźwiękowe hymnów, marszów i sygnałów wojskowych oraz nuty sygnałów i haseł, które są najczęściej używane podczas uroczystości.

W uroczystościach państwowych, wojskowych, patriotycznych i patriotyczno-religijnych może uczestniczyć wojskowa asysta honorowa¹. Jej udział stanowi ważny element oprawy ceremonialnej tych uroczystości, ma także na celu nadanie im odpowiedniej rangi oraz podniosłego charakteru². Wojskowa asysta honorowa nie może jednak uczestniczyć w przedsięwzięciach mających charakter polityczny.

O udziale wojskowej asysty honorowej w uroczystościach państwowych oraz uroczystościach poza granicami kraju decyduje Minister ON³, a jej skład określa w swoim rozkazie Dowódca Generalny RSZ lub Dowódca GW⁴.

O udziale wojskowej asysty honorowej w pogrzebach członków najwyższych władz państwowych i innych osób zasłużonych dla państwa niebędących żołnierzami decyduje Minister ON⁵, a jej skład określa w swoim rozkazie dowódca garnizonu, właściwego dla miejsca przeprowadzenia uroczystości.

W przypadku pozostałych uroczystości, o udziale wojskowej asysty honorowej decydują dowódcy garnizonów właściwych dla miejsca przeprowadzenia uroczystości, wyznaczając jej skład⁶ zgodnie z posiadanymi możliwościami i uwzględnieniem postanowień niniejszego dokumentu.

Zadania dotyczące udziału wojskowej asysty honorowej w uroczystościach ujmuje się w planach zasadniczych przedsięwzięć jednostki (instytucji) wojskowej. W przypadku uroczystości, które nie zostały ujęte w planie zasadniczych przedsięwzięć, ich organizatorzyy⁹ ierują wnioski o udział wojskowej asysty honorowej do właściwego dla miejsca przeprowadzenia uroczystości dowódcy garnizonu w terminie umożliwiającym sprawne ich przygotowanie i przeprowadzenie¹⁰. W przypadku, gdy w uroczystości planowany jest udział orkiestry wojskowej, kierują wniosek do Dowódcy GW.

Za organizację i przebieg uroczystości odpowiada jej organizator, który uzgadnia scenariusz¹¹ i zakres udziału wojskowej asysty honorowej z dowódcą garnizonu¹² lub jego przedstawicielem. Jeżeli scenariusz uroczystości z udziałem wojskowej asysty honorowej przewiduje udział w niej przedstawicieli najwyższych władz państwowych i wojskowych¹³, należy jego układ konsultować przed zatwierdzeniem z komórką organizacyjną MON realizującą zadania z zakresu ceremoniału wojskowego. Natomiast, gdy podczas uroczystości zaplanowano odczytanie apelu poległych lub apelu pamięci, jego treść należy przedstawić do zatwierdzenia dyrektorowi wyżej wymienionej komórki organizacyjnej MON.

Uroczystości państwowe, wojskowe oraz o charakterze patriotycznym i patriotyczno-religijnym, nawiązujące do rocznic historycznych wydarzeń, można wzbogacić o narrację, w trakcie której podaje się informacje na ich temat¹⁴.

Przeprowadzenie uroczystości można poprzedzić rekonesansem z udziałem organizatora, dowódcy odpowiedzialnego za udział wojskowej asysty honorowej, osób odpowiedzialnych za inne elementy uroczystości (sztandary, inne pododdziały, delegacje, zespoły artystyczne itp.) oraz przedstawicieli służb porządkowych. W trakcie rekonesansu omawia się i uzgadnia zagadnienia dotyczące przygotowania miejsca uroczystości, jego dekorację, sposób ustawienia wojskowej asysty honorowej, pocztów sztandarowych, uczestników uroczystości, mając na uwadze godny i sprawny jej przebieg. Określając skład i miejsce ustawienia wojskowej asysty honorowej należy dążyć do właściwego jej wyeksponowania oraz zapewnienia szacunku symbolom państwowym i wojskowym. Uwzględnia się także przebieg uroczystości (meldunki, odczytanie apelu, wręczanie wyróżnień itp.). Ponadto należy przyjmować założenie, że przy dużej liczbie zaplanowanych do złożenia w czasie uroczystości wieńców i wiązanek, pierwsze z nich niosą i składają żołnierze, a pozostałe - samodzielnie delegacje w kolejności ustalonej przez organizatora.

Podczas uroczystości umundurowani funkcjonariusze innych ministerstw i służb oraz członkowie organizacji pozarządowych (np. harcerze, strzelcy) mogą razem z żołnierzami pełnić wartę na posterunkach honorowych¹⁵, a także nieść oraz składać wieńce i wiązanki itp. Wystawienie posterunków honorowych w miejscu uroczystości powinno nastąpić przed wprowadzeniem sztandarów oraz kompanii honorowej (pododdziału honorowego).

Do udziału w uroczystościach z udziałem wojskowej asysty honorowej zaprasza się gości honorowych, którzy powinni zająć miejsca na trybunie honorowej lub w innym godnym miejscu. Jeżeli na uroczystość zaproszone są damy i kawalerowie Orderu Wojennego VM lub Orderu KW należy traktować ich jako gości honorowych.

W uroczystościach mogą brać także udział wojskowe sztandary historyczne¹⁶, sztandary organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół itp., które wprowadza się w miejsce uroczystości przed wejściem kompanii honorowej (pododdziału honorowego), a odprowadza po jej odejściu (chyba, że względy organizacyjne stanowią inaczej).

Jeżeli w uroczystości bierze udział przełożony może mu być złożony meldunek¹⁷, jeżeli scenariusz uroczystości to przewiduje¹⁸. Wówczas przełożony powinien przybyć na miejsce uroczystości, jako ostatni z gości honorowych. Po zakończeniu uroczystości może on przyjąć defiladę kompanii honorowej i orkiestry wojskowej.

Oprawa muzyczna uroczystości z udziałem wojskowej asysty honorowej realizowana jest przez orkiestrę wojskową lub muzyków orkiestry wojskowej: trębacza (trębaczy), werblistę (werblistów). Muzyka może być wykonywana na żywo lub odtwarzana z nagrań orkiestr wojskowych. Repertuar uroczystości stanowią: hymny i pieśni hymniczne, fanfary i sygnały wojskowe, marsze, piosenki i pieśni o tematyce wojskowej i patriotycznej¹⁹.

Uroczystość może rozpocząć się hymnem RP i/lub podniesieniem flagi państwowej RP na maszt. W innych przypadkach dopuszczalne jest odegranie przez trębacza „Hasła WP”. Podczas uroczystości wykonuje się lub odtwarza wszystkie zwrotki i refren hymnu RP. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można wykonywać lub odtwarzać tylko pierwszą zwrotkę i refren hymnu RP. Podczas obchodów świąt państwowych, uroczystości wojskowych oraz o charakterze patriotycznym i patriotyczno-religijnym wszyscy żołnierze, z wyjątkiem dowódców uroczystości, dowódców kompanii honorowych (pododdziałów honorowych) oraz żołnierzy wchodzących w skład posterunków honorowych, pocztów flagowych, orkiestr wojskowych i obsługi technicznej, odśpiewują tekst hymnu RP. Przed uroczystościami można podnosić na maszt chorągiew, proporzec Szefa SG WP (podczas jego obecności) lub flagę RSZ w rejonie stacjonowania (bazowania) jednostki wojskowej. Podczas ich podnoszenia odgrywane (odtwarzane) jest „Hasło WP”²⁰.

Jeżeli formuła uroczystości tak przewiduje, uroczystość może rozpocząć oficjalne powitanie uczestników przez organizatora. Następnie mogą odbyć się elementy charakterystyczne dla danej ceremonii: przemówienia okolicznościowe, modlitwy, apel pamięci lub apel poległych, składanie wieńców i wiązanek²¹ itp.

Po złożeniu ostatniego wieńca lub wiązanki powinien zostać odegrany (odtworzony) sygnał „Śpij Kolego” lub „Cisza”.

Na zakończenie uroczystości orkiestra wykonuje utwór okolicznościowy. Podczas uroczystości, których organizatorem jest WP, należy odegrać „Pieśń Reprezentacyjną Wojska Polskiego”²².

Jeżeli w uroczystości nie bierze udział orkiestra (trębacz) wszystkie utwory i sygnały mogą być odtwarzane z aparatury nagłaśniającej.

Na zakończenie uroczystości jej organizator dziękuje uczestnikom za przybycie, po czym następuje odprowadzenie wojskowej asysty honorowej oraz pocztów sztandarowych.

Planując udział wojskowej asysty honorowej w uroczystości, należy uwzględnić przedsięwzięcia dodatkowe, które zaplanował jej organizator (np. występ artystyczny, koncert). Przedsięwzięcia te mają zazwyczaj charakter nieoficjalny i powinny być przeprowadzone przed rozpoczęciem części oficjalnej lub po odprowadzeniu wojskowej asysty honorowej z miejsca uroczystości.

W przypadku, gdy jednostka wojskowa nie posiada sztandaru wojskowego lub dowódca garnizonu nie ma możliwości skierowania wojskowej asysty honorowej, dowódca jednostki wojskowej, w uzasadnionych przypadkach, może zorganizować uroczysty apel lub uroczystą zbiórkę bez udziału wojskowej asysty honorowej. Należy wówczas zapewnić właściwe udekorowanie i oflagowanie miejsca uroczystości oraz odtworzenie podczas uroczystego apelu hymnu RP („Hasła WP”) oraz innych pieśni i sygnałów.

¹ Wojskową asystę honorową może stanowić: kompania honorowa, pododdział honorowy z pocztem sztandarowym lub pocztem chorągwianym Wojska Polskiego, zwanym dalej „pocztem chorągwianym”, lub bez pocztu sztandarowego (pocztu chorągwianego), orkiestra wojskowa (trębacz, werblista), poczet sztandarowy (chorągwiany, flagowy, banderowy, proporcowy, buńczuka, trąbki), posterunek honorowy (oficerski, podoficerski, żołnierski, z bronią lub bez broni). Ponadto w uroczystościach mogą wziąć udział żołnierze stanowiący szpaler reprezentacyjny (z bronią lub bez broni), żołnierze do składania wieńców i wiązanek, żołnierze do niesienia odznak orderów i odznaczeń oraz żołnierze do posługi liturgicznej. Jeżeli w uroczystościach bierze udział inna orkiestra (trębacz, werblista), nie wchodzi ona w skład wojskowej asysty honorowej. Chorągiew Wojska Polskiego, zwana dalej „chorągwią”, jest używana w sytuacjach określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie sposobu używania znaków Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1133 oraz z 2020 r. poz. 2192). Chorągwi na drzewcu w składzie wojskowej asysty honorowej należy używać analogicznie jak sztandaru wojskowego (dotyczy to również oddawania honorów chorągwią, jak i oddawania przez pododdziały i żołnierzy honorów chorągwi). Żołnierz niosący chorągiew na drzewcu nosi bandolier zgodny ze wzorem zawartym w wyżej wymienionym rozporządzeniu. Jeżeli w składzie wojskowej asysty honorowej jest poczet sztandarowy, to nie występuje w niej poczet chorągwiany (nie dotyczy uroczystości wręczenia chorągwi w jednostce wojskowej).
² Formularz wniosku o skierowanie wojskowej asysty honorowej do udziału w uroczystości zawiera załącznik nr 1.
³ Podejmując decyzję, Minister ON może zasięgnąć opinii przewodniczących organizacji i środowisk kombatanckich, właściwych organów publicznych (rządowych lub samorządowych) lub kierowników urzędów centralnych.
⁴ Nie dotyczy pogrzebów. Skład wojskowej asysty honorowej na uroczystości pogrzebowe wyznacza dowódca garnizonu w porozumieniu z organizatorem uroczystości.
⁵ Podejmując decyzję, Minister ON może zasięgnąć opinii rodziny zmarłego, organizatora uroczystości pogrzebowej, przewodniczących organizacji i środowisk kombatanckich, właściwych organów publicznych (rządowych lub samorządowych) lub kierowników urzędów centralnych.
⁶ Dowódca garnizonu ustala również rodzaj umundurowania, w jakim występuje oficjalna delegacja wojskowa oraz wojskowa asysta honorowa podczas uroczystości z zachowaniem obowiązujących przepisów ubiorczych.
⁹ Władze państwowe, samorządowe, organizacje pozarządowe, środowiska kombatanckie, kościoły, związki wyznaniowe, instytucje, uczelnie, szkoły i inni partnerzy społeczni.
¹⁰ Wybrane elementy „Ceremoniału Wojskowego...” mogą być stosowane wobec funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego i Służby Kontrwywiadu Wojskowego, w zakresie określonym przez szefów tych służb.
¹¹ Wzór scenariusza uroczystości o charakterze patriotycznym, patriotyczno-religijnym lub religijnym zawiera załącznik nr 2.
¹² Do zadań dowódcy garnizonu należy kierowanie całokształtem zadań związanych z udziałem wojskowej asysty honorowej w czasie przygotowania i przeprowadzenia uroczystości państwowych, wojskowych oraz patriotyczno-religijnych i uroczystości pogrzebowych.
¹³ Wzór scenariusza uroczystości z udziałem przedstawicieli najwyższych władz państwowych i wojskowych zawiera załącznik nr 3.
¹⁴ Narrator (konferansjer) może prowadzić także inne uroczystości z udziałem wojskowej asysty honorowej, podczas których przedstawia jej uczestnikom m.in. informację o miejscu uroczystości, przebiegu i kolejności poszczególnych jej elementów oraz prezentuje wojskową asystę honorową, poczty sztandarowe i gości honorowych.
¹⁵ Żołnierze pełniący wartę na posterunku honorowym powinni stać najbliżej pomnika, tablicy pamiątkowej itp.
¹⁶ Wojskowe sztandary historyczne wypożyczane są z Muzeum Wojska Polskiego lub innych muzeów i podczas uroczystości są noszone przez wytypowanych żołnierzy.
¹⁷ Podczas podchodzenia do składania meldunku oraz przeglądu pododdziałów może być grany (odtwarzany) „Marsz Generalski”.
¹⁸ Zagadnienia dotyczące zasad, sposobu oraz osób, którym powinny być składane meldunki podczas uroczystości o charakterze wojskowym zawarte są w „Regulaminie Ogólnym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”. W przypadku przybycia na uroczystość innych osób niż wymienione we wskazanym dokumencie organizator uroczystości powinien je przywitać i traktować jako gości honorowych.
¹⁹ W sprawie udziału w uroczystości orkiestry wojskowej jej organizator występuje do Dowódcy GW. ²⁰ Flagę RSZ można podnieść na maszt oraz odegrać (odtworzyć) hymn RSZ także w innym momencie uroczystości, jednak dopiero po odegraniu hymnu RP i podniesieniu na maszt flagi państwowej RP.
²¹ Liczbę delegacji składających wieńce i wiązanki oraz kolejność ich składania ustala organizator uroczystości.
²² Nie dotyczy uroczystości pogrzebowych.

Uroczystości państwowe organizowane są z okazji świąt państwowych, ważnych rocznic historycznych wydarzeń, wizyt oficjalnych przywódców państwowych, szefów rządów, przywódców organizacji międzynarodowych oraz innych wydarzeń mających szczególne znaczenie dla państwa. O miejscu przeprowadzenia uroczystości decyduje jej organizator. Organizatorami uroczystości państwowych mogą być: Kancelaria Prezydenta RP, Kancelaria Sejmu RP, Kancelaria Senatu RP, Kancelaria Prezesa RM, MON, MSZ oraz inne ministerstwa i urzędy centralne²³.

Decyzję o udziale wojskowej asysty honorowej w uroczystościach państwowych podejmuje Minister ON na wniosek jej organizatora²⁴. Szczegóły dotyczące udziału wojskowej asysty honorowej w uroczystości uzgadnia jej organizator z dowódcą odpowiedzialnym za jej wystawienie.

²³ Organizatorami uroczystości centralnych mogą być również doraźnie powoływane komitety i zespoły organizacyjne.
²⁴ Nie dotyczy uroczystości realizowanych w Warszawie z okazji wizyt oficjalnych.

Uroczystości wojskowe mogą być organizowane w siedzibie Ministra ON, Szefa SG WP, w siedzibach Dowództwa Generalnego RSZ, Dowództwa Operacyjnego RSZ, Dowództwa GW, Komendy Głównej ŻW oraz w jednostkach (instytucjach) wojskowych.

W porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu uroczystości wojskowe mogą być organizowane w miejscach umożliwiających udział w nich społeczeństwa (np. w miejscach pamięci narodowej). Za organizację takich uroczystości odpowiada właściwy dowódca garnizonu.

W jednostkach (instytucjach) wojskowych podczas uroczystości wojskowych organizuje się uroczyste apele na placach apelowych lub innych miejscach, albo uroczyste zbiórki w salach tradycji, salach odpraw itp.

W uroczystościach tych, w miarę możliwości, powinien brać udział cały stan osobowy jednostki (instytucji) wojskowej. Miejsce uroczystości powinno być właściwie przygotowane i udekorowane. Jeżeli istnieje taka możliwość, w uroczystości należy przewidzieć udział sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

Podczas uroczystości z okazji święta jednostki (instytucji) wojskowej, nadania imienia, wręczenia sztandaru itp. mogą być organizowane przedsięwzięcia promujące zagadnienia dotyczące służby wojskowej i obronności w społeczeństwie, np. dni otwartych koszar, festyny żołnierskie.

Organizator uroczystości może zaplanować uczczenie minutą ciszy pamięci żołnierza, który zmarł podczas wykonywania obowiązków służbowych.

W ceremonii pożegnania żołnierzy kończących służbę wojskową, odchodzących do służby w innych jednostkach (instytucjach) wojskowych, wręczenia aktu mianowania oraz pożegnania pracowników wojska mogą uczestniczyć osoby przez nich zaproszone.

Jeżeli do udziału w uroczystości został zaproszony przełożony, to minimum na pięć dni przed uroczystością powinien zostać mu przedstawiony jej scenariusz.

Uroczystości o charakterze patriotycznym z udziałem wojskowej asysty honorowej organizowane są z okazji rocznic historycznych wydarzeń lub innych mających szczególne znaczenie dla państwa i narodu. Uroczystości odbywają się zazwyczaj w miejscu upamiętniającym te wydarzenia.

W trakcie uroczystości można organizować apele pamięci lub apele poległych, mogą być odsłaniane pomniki i tablice pamiątkowe, wręczane odznaki orderów i odznaczeń oraz inne wyróżnienia okolicznościowe. Organizatorem tych uroczystości mogą być władze i urzędy państwowe, władze administracyjne i samorządowe regionu, organizacje pozarządowe, środowiska kombatanckie itp.

W uroczystościach uwzględnia się udział sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych. Jeżeli pozwalają na to warunki, w uroczystości mogą wziąć udział piesze, konne i zmotoryzowane grupy rekonstrukcji historycznej, zorganizowane grupy członków organizacji pozarządowych oraz młodzież szkolna i akademicka.

Podczas uroczystości mogą być organizowane przedsięwzięcia towarzyszące, np. koncerty, festyny, które powinny być realizowane przed rozpoczęciem lub po zakończeniu jej części oficjalnej.

Organizator powinien zapewnić właściwe miejsce dla ustawienia wojskowej asysty honorowej podczas uroczystości, zapewnić bezpieczeństwo jej uczestników oraz odpowiednio przygotować miejsca jej przeprowadzenia.

Święta państwowe, wojskowe oraz uroczystości patriotyczne mogą być poprzedzone Mszami świętymi i Nabożeństwami odprawianymi w obiektach sakralnych lub polowymi Mszami świętymi i Nabożeństwami polowymi organizowanymi poza obiektami sakralnymi.

W uroczystościach o charakterze patriotyczno-religijnym mogą brać udział żołnierze w składzie oficjalnej delegacji wojskowej²⁵ oraz wojskowej asysty honorowej.

Uroczystości o charakterze patriotyczno-religijnym z udziałem wojskowej asysty honorowej mogą być organizowane (w porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi, przedstawicielami kościołów i związków wyznaniowych) w obiekcie sakralnym (np. Msza święta połączona z odsłonięciem tablicy pamiątkowej umieszczonej wewnątrz świątyni) lub poza obiektem sakralnym (np. polowa Msza święta połączona z odsłonięciem pomnika na rynku miasta).

Uroczystość o charakterze patriotyczno-religijnym może składać się z dwóch części, organizowanych w różnych miejscach (np. część religijna – Msza święta lub Nabożeństwo w obiekcie sakralnym, a część patriotyczna – poza obiektem sakralnym).

W części religijnej uroczystości mogą wziąć udział wybrane elementy wojskowej asysty honorowej, np. poczet sztandarowy, trębacz, żołnierze do posługi liturgicznej, zgodnie z zasadami dotyczącymi organizowania uroczystości o charakterze religijnym.

W części patriotycznej uroczystości organizowanej poza obiektem sakralnym może uczestniczyć wojskowa asysta honorowa, która brała udział w jej części religijnej. Można również rozszerzyć jej skład o elementy dodatkowe np. kompanię honorową (pododdział honorowy), orkiestrę wojskową, posterunek honorowy, żołnierzy do składania wieńców i wiązanek. Wówczas dodatkowe elementy wojskowej asysty honorowej oczekują w miejscu przeprowadzenia części patriotycznej uroczystości, bądź mogą przemaszerować w to miejsce z uczestnikami części religijnej. W takim przypadku na 15 minut przed zakończeniem części religijnej kompania honorowa (pododdział honorowy) i orkiestra wojskowa (jeżeli nie brała udziału w religijnej części uroczystości) zajmują miejsce przed obiektem sakralnym. Poczet sztandarowy wstępuje do szyku kompanii (pododdziału) po zakończeniu Mszy świętej lub nabożeństwa i wspólnie maszerują do miejsca, w którym odbywa się część patriotyczna uroczystości.

Organizując uroczystość o charakterze patriotyczno-religijnym poza obiektem sakralnym należy zapewnić właściwe warunki do jej przeprowadzenia.

²⁵ Żołnierze wchodzący w skład oficjalnej delegacji wojskowej w części religijnej uroczystości o charakterze patriotyczno-religijnym, zachowują się na zasadach określonych dla uroczystości o charakterze religijnym.

Uroczystości o charakterze religijnym z udziałem wojskowej asysty honorowej mogą być organizowane (w uzgodnieniu z przedstawicielami kościołów i związków wyznaniowych) w obiektach sakralnych (np. Msza święta, Nabożeństwo) lub poza nimi (np. polowa Msza święta, Nabożeństwo polowe).

W tych uroczystościach mogą brać udział żołnierze w składzie oficjalnej delegacji wojskowej oraz wojskowej asysty honorowej. Udział żołnierzy w uroczystościach o charakterze religijnym jest przedsięwzięciem służbowym. Dowódcy jednostek wojskowych przy typowaniu żołnierzy do udziału w nich postępują zgodnie z regulaminami, kierując się poszanowaniem zasad wolności sumienia i wyznania. Indywidualne uczestnictwo żołnierzy w tych uroczystościach odbywa się na zasadzie dobrowolności.

Podczas uroczystości o charakterze religijnym oficjalna delegacja wojskowa i wojskowa asysta honorowa postępuje zgodnie z regulaminami wojskowymi oraz przepisami liturgicznymi.

Żołnierze wytypowani do udziału w uroczystościach o charakterze religijnym, jako oficjalna delegacja wojskowa lub wojskowa asysta honorowa, bez względu na wyznawaną religię i przekonania światopoglądowe – kierują się poszanowaniem zasad obowiązujących w danym wyznaniu. W trakcie tych uroczystości członkowie oficjalnych delegacji wojskowych, jeżeli to możliwe zajmują miejsca siedzące, a kiedy wierni klęczą – przyjmują postawę zasadniczą. Ponadto w świątyni zdejmują nakrycie głowy.

Kompania honorowa (pododdział honorowy) oraz poczet sztandarowy biorący udział w uroczystościach występują w nakryciach głowy i z bronią²⁶. Natomiast orkiestra wojskowa występuje bez nakryć głowy.

Spośród żołnierzy, którzy zostali wytypowani do udziału w uroczystości o charakterze patriotyczno-religijnym lub religijnym mogą być wyznaczeni żołnierze do posługi liturgicznej. Czynności liturgiczne żołnierze wykonują w umundurowaniu bez nakrycia głowy, zgodnie z przepisami liturgicznymi²⁷. Przygotowaniem żołnierzy do posługi liturgicznej zajmuje się kapelan wojskowy.

Ze względu na specyfikę wynikającą z liturgii, skład wojskowej asysty honorowej oraz liczba żołnierzy do posługi liturgicznej w uroczystościach o charakterze patriotyczno-religijnym lub religijnym powinny być każdorazowo ustalane z władzami kościelnymi.

Po zgromadzeniu się uczestników uroczystości patriotyczno-religijnej lub religijnej – wojskowa asysta honorowa zajmuje miejsce wskazane przez organizatorów, a opuszcza je po zakończeniu uroczystości (przed rozwiązaniem zgromadzenia).

Msze święte i Nabożeństwa z udziałem wojskowej asysty honorowej mogą odbywać się również poza obiektem sakralnym. Polowe Msze święte i Nabożeństwa polowe organizuje się na otwartej przestrzeni (np. na placu apelowym, placu miejskim, poligonie) lub w odpowiednio przygotowanym niesakralnym obiekcie zamkniętym (np. hala sportowa, sala widowiskowa, hangar lotniczy). Zarówno ołtarz, jak i miejsce odprawiania polowej Mszy świętej lub Nabożeństwa polowego powinny znajdować się w miejscu godnym, przygotowane z zachowaniem przepisów liturgicznych danej religii. Za przygotowanie tych miejsc oraz przebieg liturgii odpowiedzialny jest kapelan wojskowy lub inny duchowny danej religii bądź wyznania. Jeżeli w Mszy świętej lub Nabożeństwie odprawianym w obiekcie sakralnym bierze udział kompania honorowa (pododdział honorowy)²⁸, zajmuje ona miejsce w kolumnie na wprost ołtarza lub w szyku rozwiniętym, w lewej części obiektu sakralnego²⁹. Gdy kompania honorowa (pododdział honorowy) zajmie wyznaczone miejsce, na komendę dowódcy pododdziału poczet sztandarowy występuje z szyku, podchodzi do ołtarza, po zatrzymaniu oddaje honory i następnie zajmuje miejsce z jego lewej strony³⁰. Jeżeli w uroczystości bierze udział orkiestra, należy zapewnić jej miejsca siedzące przed ołtarzem, w prawej części obiektu sakralnego³¹.

Gdy w Mszy świętej lub Nabożeństwie odprawianym w obiekcie sakralnym bierze udział tylko poczet sztandarowy, wchodzi on do niego na prośbę ceremoniarza lub innej osoby: „Proszę o wprowadzenie sztandaru wojskowego”, albo na komendę dowódcy uroczystości: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, podchodzi do ołtarza, po zatrzymaniu oddaje honory i następnie zajmuje miejsce z jego lewej strony.

Jeżeli w polowej Mszy świętej lub Nabożeństwie polowym bierze udział kompania honorowa (pododdział honorowy), zajmuje ona miejsce na wprost ołtarza w szyku rozwiniętym³². Gdy kompania honorowa (pododdział honorowy) zajmie wyznaczone miejsce, na prośbę ceremoniarza lub innej osoby: „Proszę o wprowadzenie sztandaru wojskowego”, albo komendę dowódcy uroczystości: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy wychodzi z szyku kompanii honorowej (pododdziału honorowego), podchodzi do ołtarza, zatrzymuje się, oddaje honory i zajmuje miejsce z jego lewej strony³³. Jeżeli w uroczystości bierze udział orkiestra, należy zapewnić jej miejsca siedzące przed ołtarzem, po jego prawej stronie³⁴.

Inne pododdziały wojskowe ustawia się w kolumnach na wprost ołtarza obok kompanii honorowej (pododdziału honorowego). Przed pododdziałami, na wprost ołtarza, przygotowuje się miejsca siedzące dla gości biorących udział w polowej Mszy świętej lub Nabożeństwie polowym.

Gdy do udziału w Mszy świętej lub Nabożeństwie zostały zaproszone sztandary organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich i innych instytucji, ustawia się je z prawej strony ołtarza³⁵. Poczty sztandarowe wprowadza się na wyznaczone miejsce, kilka minut przed zajęciem przez celebransa miejsca przy ołtarzu.

²⁶ Jeżeli w uroczystości bierze udział trębacz występuje on w nakryciu głowy.
²⁷ Żołnierzy wytypowanych do posługi liturgicznej nie należy wyznaczać do zbierania ofiary podczas Mszy świętej. Ponadto, kiedy wierni klękają żołnierze przyjmują postawę zasadniczą.
²⁸ W uroczystościach o charakterze religijnym (nie dotyczy pogrzebów) w obiekcie sakralnym wojskową asystę honorową stanowi poczet sztandarowy. W uzasadnionym przypadku dowódca garnizonu, w uzgodnieniu z księdzem kapelanem (proboszczem parafii), może skierować kompanię honorową (pododdział honorowy) do udziału w mszy świętej (nabożeństwie) odprawianej w ramach świąt państwowych, wojskowych i obchodów rocznic wydarzeń historycznych (nie dotyczy uroczystości pogrzebowych). Udział kompanii honorowej nie może zakłócać przygotowania i przeprowadzenia czynności liturgicznych, zagrażać bezpieczeństwu wiernych, a obiekt sakralny i wyznaczone miejsce dla pododdziału muszą zapewnić możliwość wykonywania regulaminowych czynności i dobrej prezentacji żołnierzy.
²⁹ Patrząc od strony ołtarza.
³⁰ Patrząc od strony ołtarza.
³¹ Patrząc od strony ołtarza.
³² Jeżeli wymagają tego względy organizacyjne, kompania honorowa (pododdział honorowy) może być ustawiona w inny sposób.
³³ Patrząc od strony ołtarza.
³⁴ Patrząc od strony ołtarza.
³⁵ Patrząc od strony ołtarza. Poczty sztandarowe organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich i innych partnerów społecznych wykonują takie same czynności, jak poczet sztandarowy kompanii honorowej.

Wojskowa asysta honorowa, na wniosek organizatora, może brać udział w uroczystościach poza granicami państwa. Decyzję w tej sprawie podejmuje Minister ON.

Organizatorami uroczystości organizowanych poza granicami państwa mogą być: Kancelaria Prezydenta RP, Kancelaria Sejmu RP, Kancelaria Senatu RP, Kancelaria Prezesa RM, MON, MSZ oraz inne ministerstwa i urzędy centralne. Ponadto wojskowa asysta honorowa może brać udział w tego rodzaju uroczystościach na zaproszenie urzędu lub instytucji zagranicznej. Uroczystości poza granicami państwa powinny być organizowane we współpracy z przedstawicielami polskich placówek dyplomatycznych.

Przy organizowaniu tych uroczystości należy kierować się polskim ceremoniałem wojskowym, jednocześnie uwzględniając, np. lokalne zwyczaje, tradycje, religię³⁶.

Jeżeli uroczystość ma charakter międzynarodowy i jej organizatorem jest inne państwo, możliwe jest przyjęcie przez wojskową asystę honorową rozwiązań ceremonialnych charakterystycznych dla organizatora, przy czym nie mogą one być sprzeczne z obowiązującymi w SZ RP regulaminami i innymi aktami prawnymi.

W uroczystościach organizowanych poza granicami państwa w składzie wojskowej asysty honorowej może występować poczet flagowy z flagą państwową z godłem RP na drzewcu³⁷.

Poczet flagowy z flagą państwową z godłem RP na drzewcu nie występuje w szyku kompanii honorowej³⁸.

³⁶ Powyższe dotyczy także zachowania członków oficjalnej delegacji wojskowej oraz żołnierzy wchodzących w skład wojskowej asysty honorowej.
³⁷ Flaga państwowa z godłem Rzeczypospolitej Polskiej na drzewcu może być także używana w kontaktach międzynarodowych na terenie kraju.
³⁸ W przypadku, gdy nie ma możliwości wystawienia pocztu sztandarowego, w szyku kompanii honorowej dopuszcza się występowanie pocztu flagowego z flagą państwową z godłem RP na drzewcu.

Z okazji Święta Narodowego Trzeciego Maja, Święta Wojska Polskiego i Narodowego Święta Niepodległości na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego przed GNŻ w Warszawie organizowane są uroczyste odprawy wart³⁹.

Uroczysta odprawa wart przed GNŻ ma charakter uroczystości centralnej. Biorą w niej udział najwyższe władze państwowe, przedstawiciele Parlamentu RP, instytucji centralnych, władz wojskowych, administracyjnych i samorządowych, duchowieństwa, korpusu dyplomatycznego, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, młodzież szkolna i akademicka oraz zaproszeni goście.

Decyzję o udziale wojskowej asysty honorowej w uroczystości podejmuje Minister ON, a szczegółowy zakres jej udziału określa w swoim rozkazie Dowódca Generalny RSZ.

Do udziału w uroczystości mogą zostać zaproszone: pododdziały reprezentujące inne ministerstwa, pododdziały zagraniczne, grupy rekonstrukcji historycznej oraz zorganizowane grupy organizacji pozarządowych i stowarzyszeń społecznych. W uroczystości uwzględnia się także udział wojskowych sztandarów historycznych, sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

Pododdziały zajmują miejsce na placu 20 minut przed rozpoczęciem uroczystości.

Po przybyciu Prezydenta RP pododdziały oddają honory, a następnie Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, dokonuje przeglądu pododdziałów (oddaje honory⁴⁰ sztandarom pododdziałów), wita się z żołnierzami i funkcjonariuszami⁴¹, oddaje honory GNŻ i sztandarom⁴², po czym zajmuje miejsce na trybunie honorowej.

Następnie, po podniesieniu Proporca Prezydenta RP, flagi państwowej RP na maszt i odegraniu hymnu RP może nastąpić odczytanie apelu pamięci⁴³ oraz oddanie salutu armatniego przez pluton salutowy⁴⁴.

Po złożeniu meldunków przez dowódców wart oficer rozprowadzający dokonuje zmiany posterunku honorowego przed GNŻ, wygłaszane jest okolicznościowe przemówienie, po czym następuje złożenie wieńców i wiązanek na płycie GNŻ. Uroczystą odprawę wart kończy defilada pododdziałów. PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:⁴⁵

▪ wprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (poczty sztandarowe zajmują wyznaczone miejsca);
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (pododdziały zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie Szefa SG WP, Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ i Komendanta Głównego ŻW (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Szef SG WP po powitaniu przez Dowódcę GW, zajmuje miejsce przed szykiem pododdziałów do powitania gości oficjalnych, a Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ, Komendant Główny ŻW i Dowódca GW zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie Ministra ON (pododdziały przyjmują postawę zasadniczą. Po powitaniu przez Szefa SG WP, Minister ON oddaje honory GNŻ oraz sztandarom i zajmuje miejsce na trybunie honorowej);
▪ przybycie przedstawicieli najwyższych władz państwowych (w kolejności przybywają: Prezes RM, Marszałek Senatu RP i Marszałek Sejmu RP – pododdziały przyjmują postawę zasadniczą. Po powitaniu przez Szefa SG WP oddają honory GNŻ oraz sztandarom i zajmują miejsca na trybunie honorowej);
▪ przybycie Prezydenta RP⁴⁶ (trębacze grają sygnał „Baczność”, pododdziały oddają honory. Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, dokonuje przeglądu pododdziałów oddając honory sztandarom pododdziałów, wita się z żołnierzami i funkcjonariuszami, następnie oddaje honory GNŻ oraz innym sztandarom i zajmuje miejsce na trybunie honorowej);
▪ podniesienie na maszt proporca Prezydenta RP⁴⁷ (trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, proporcowy podnosi proporzec Prezydenta RP na maszt);
▪ podniesienie flagi państwowej RP na maszt (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu flagowego: „Poczet flagowy do podniesienia flagi państwowej – MARSZ”, poczet flagowy występuje z szyku kompanii honorowej⁴⁸ i maszeruje do masztu, flagowy przypina flagę, a werbliści w tym czasie grają „Tremolo”. Po przypięciu flagi trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, a po jego odegraniu dowódca uroczystości podaje komendę: „Dla uczczenia …… /nazwa święta/ flagę państwową – PODNIEŚĆ”);
▪ odegranie hymnu RP (w trakcie grania hymnu flagowy podnosi flagę na maszt);
▪ odczytanie apelu pamięci⁴⁹;
▪ oddanie salutu armatniego;
▪ odprawa wart (dowódca uroczystości podaje komendę dla dowódców wart do wystąpienia: „Dowódcy wart – DO MNIE”, dowódcy wart występują z szyku, podchodzą do dowódcy uroczystości i oddają honory. Dowódca uroczystości podaje komendę: „Pododdziały – SPOCZNIJ”. Następnie dowódcy wart składają meldunki „Panie /Pani/ …. /stopień wojskowy/, dowódca warty …. /stopień i nazwisko/ melduje wartę gotową do uroczystej odprawy. Wartę wystawił /wystawiła/ ….. /podaje kogo reprezentuje/”. Po złożeniu meldunku przez ostatniego dowódcę warty dowódca uroczystości podaje komendę dla dowódców wart do wstąpienia do szyku: „Dowódcy wart – WSTĄP”, po czym dowódcy wart powracają do szyku); ▪ zaprzysiężenie wart (dowódca uroczystości dokonuje zaprzysiężenia wart zapowiedzią: „SŁUŻBA WARTOWNICZA”, trębacze grają sygnał „Służba Wartownicza” i „Hasło WP”);
▪ dokonanie zmiany posterunku honorowego przed GNŻ (dowódca uroczystości podaje komendę do zmiany posterunku przed GNŻ: „Dowódca warty z Dowództwa Garnizonu Warszawa – DOKONAĆ ZMIANY WARTOWNIKÓW NA POSTERUNKU HONOROWYM PRZED GROBEM NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA”, „Zmiana – WYSTĄP”. Żołnierze wyznaczeni do pełnienia warty występują z szyku, dowódca uroczystości podaje komendę „Do środka – ŁĄCZ”, a dowódca warty z DGW dokonuje zmiany posterunku honorowego przed GNŻ);
▪ przemówienie okolicznościowe Prezydenta RP⁵⁰;
▪ składanie wieńców i wiązanek na płycie GNŻ⁵¹ (żołnierze, funkcjonariusze i inne osoby z wieńcami i wiązankami występują na wyznaczone miejsce, delegacje zajmują miejsca za osobami je niosącymi, trębacze grają sygnał „Baczność”, pododdziały oddają honory, werbliści grają „Tremolo”, delegacje podchodzą do GNŻ i zatrzymują się przed nim, wieńce i wiązanki zostają złożone na płycie GNŻ, delegacje oddają honory i przechodzą do Księgi Pamiątkowej GNŻ, przewodniczący delegacji składa podpis, a następnie z pozostałymi członkami delegacji wraca na poprzednio zajmowane miejsce);
▪ odegranie sygnałów wojskowych i utworów okolicznościowych (po złożeniu wieńców i wiązanek trębacz gra sygnał „Śpij Kolego”, a następnie orkiestra wojskowa wykonuje utwór okolicznościowy)⁵²;
▪ przegrupowanie pododdziałów do defilady (w trakcie przegrupowania pododdziałów do defilady może być zaprezentowany pokaz musztry paradnej, koncert orkiestry lub występ artystyczny);
▪ defilada (defilują pododdziały biorące udział w uroczystości);
▪ odprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych;
▪ zakończenie uroczystości (Prezydent RP i goście oficjalni opuszczają miejsce uroczystości);
▪ złożenie wieńców i wiązanek na płycie GNŻ przez uczestników uroczystości, którzy nie brali udziału w oficjalnej ceremonii składania wieńców i wiązanek.

Podczas uroczystości z okazji Święta Wojska Polskiego, przed przybyciem Prezydenta RP, odbywa się ceremonia podniesienia na maszty flag RSZ. W ceremonii biorą udział: Minister ON, Szef SG WP, Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ i Dowódca GW.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:

Przebieg ceremonii:

▪ wprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (poczty sztandarowe zajmują wyznaczone miejsca);
▪ wprowadzenie pododdziałów stanowiących wojskową asystę honorową (pododdziały zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie Szefa SG WP, Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ i Komendanta Głównego ŻW (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Szef SG WP po powitaniu przez Dowódcę GW, zajmuje miejsce przed szykiem pododdziałów do powitania Ministra ON, a Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ i Dowódca GW zajmują wyznaczone miejsca. Komendant Główny ŻW zajmuje miejsce przy trybunie honorowej);
▪ przybycie Ministra ON (trębacze grają sygnał „Baczność”. Minister ON po powitaniu przez Szefa SG WP wita się z Dowódcą Generalnym RSZ, Dowódcą Operacyjnym RSZ i Dowódcą GW, następnie wszyscy podchodzą przed GNŻ, oddają honory GNŻ i sztandarom, po czym zajmują miejsca do ceremonii podniesienia na maszty flag RSZ);
▪ podniesienie flag RSZ na maszty (dowódca uroczystości podaje komendę do podniesienia flag: „z okazji Święta Wojska Polskiego flagi rodzajów sił zbrojnych – PODNIEŚĆ”, flagowi podnoszą flagi na maszty⁵³, trębacze grają „Hasło WP”);
▪ zajęcie miejsca oczekiwania na przybycie gości oficjalnych (po podniesieniu flag RSZ – Minister ON, Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ i Dowódca GW zajmują miejsca przy trybunie, gdzie wraz z Komendantem Głównym ŻW oczekują na przybycie Prezydenta RP. Szef SG WP udaje się w miejsce złożenia meldunku Prezydentowi RP)⁵⁴.

Dalsza część uroczystości przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystej odprawy wart.

³⁹ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴⁰ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴¹ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴² [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴³ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴⁴ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴⁵ Nie dotyczy uroczystości organizowanej z okazji Święta Wojska Polskiego.
⁴⁶ Prezydent RP przybywa w wojskowej eskorcie honorowej Szwadronu Kawalerii WP.
⁴⁷ Proporzec Prezydenta RP podnosi i opuszcza poczet proporcowy w składzie: dowódca pocztu proporcowego, proporcowy, asystujący.
⁴⁸ Jeżeli uroczystość odbywa się w innym miejscu niż Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie i warunki na to nie pozwalają – poczet flagowy może stać przy maszcie. W takiej sytuacji poczet zajmuje swoje miejsce w czasie wprowadzenia pododdziałów.
⁴⁹ Innego tekstu.
⁵⁰ Organizator uroczystości może uwzględnić również inne wystąpienia.
⁵¹ Liczbę delegacji składających wieńce i wiązanki oraz kolejność ich składania ustala organizator uroczystości.
⁵² Orkiestra wojskowa gra „Pieśń Reprezentacyjną Wojska Polskiego”, utwór pt. „Witaj Majowa Jutrzenko” (z okazji Święta Narodowego Trzeciego Maja) lub inne utwory związane z obchodzonym świętem.
⁵³ Flagowi zajmują miejsca przy masztach w momencie wejścia na plac wojskowej asysty honorowej.
⁵⁴ Szef SG WP po złożeniu meldunku towarzyszy prezydentowi RP. Minister ON, Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ, Komendant Główny ŻW i Dowódca GW po przywitaniu z Prezydentem RP zajmują miejsca na trybunie honorowej.

W dniu 2 maja, z okazji Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, organizowana jest uroczystość centralna z udziałem najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, instytucji centralnych, władz wojskowych, administracyjnych i samorządowych, duchowieństwa, korpusu dyplomatycznego, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, młodzieży szkolnej i akademickiej oraz zaproszonych gości.

Uroczystość może składać się z dwóch części. Pierwsza odbywa się na Placu Zamkowym w Warszawie, a druga na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego lub w innych miejscach określonym w decyzji Ministra ON, uzgodnionych z Kancelarią Prezydenta RP. W trakcie uroczystości Prezydent RP może wręczyć wytypowanym dowódcom jednostek (instytucji) wojskowych flagi państwowe RP wraz z certyfikatami.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowią pododdziały określone w decyzji Ministra ON.

Do udziału w uroczystości mogą zostać zaproszone: pododdziały reprezentujące inne ministerstwa, grupy rekonstrukcji historycznej oraz zorganizowane grupy członków organizacji pozarządowych i stowarzyszeń społecznych.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (wojskowa asysta honorowa zajmuje wyznaczone miejsce na Placu Zamkowym, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie zaproszonych gości;
▪ przybycie Szefa SG WP, Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ i Komendanta Głównego ŻW (Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ i Komendant Główny ŻW po powitaniu przez Dowódcę GW zajmują miejsca oczekiwania na przybycie Ministra ON. Szef SG WP po powitaniu przez Dowódcę GW zajmuje miejsce oczekiwania na przybycie Ministra Obrony Narodowej);
▪ przybycie Ministra ON (po powitaniu szefa SG WP, Minister ON wita się z Dowódcą Generalnym RSZ, Dowódcą Operacyjnym RSZ, Komendantem Głównym ŻW i Dowódcą GW, po czym zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości na trybunie honorowej);
▪ przybycie przedstawicieli najwyższych władz państwowych (w kolejności przybywają: Prezes RM, Marszałek Senatu RP i Marszałek Sejmu RP – pododdziały przyjmują postawę zasadniczą. Po powitaniu przez Szefa SG WP przedstawiciele najwyższych władz państwowych zajmują miejsca na trybunie honorowej);
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacze grają sygnał „Baczność”, pododdziały oddają honory. Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, dokonuje przeglądu pododdziałów oddając honory sztandarom pododdziałów, wita się z żołnierzami i funkcjonariuszami i zajmuje miejsce na trybunie honorowej);
▪ uroczyste podniesienie flagi państwowej RP na Wieży Zegarowej Zamku Królewskiego w Warszawie (dowódca uroczystości podaje komendę do podniesienia flagi państwowej RP: „Dla uczczenia Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej flagę państwową – PODNIEŚĆ”, orkiestra wojskowa gra hymn RP, flagowy podnosi flagę na maszt⁵⁵);
▪ odegranie utworu okolicznościowego;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada (defilują pododdziały biorące udział w uroczystości; po defiladzie pododdziały maszerują na dziedziniec Pałacu Prezydenckiego);
▪ zakończenie uroczystości (goście oficjalni opuszczają miejsce uroczystości i przemieszczają się na dziedziniec Pałacu Prezydenckiego);
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (wojskowa asysta honorowa zajmuje wyznaczone miejsce na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego); ▪ przybycie Prezydenta RP (trębacze grają sygnał „Baczność”, pododdziały oddają honory. Prezydent RP przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, dokonuje przeglądu pododdziałów oddając honory sztandarom przez skłon głowy, wita się z żołnierzami i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ uroczyste podniesienie flagi państwowej RP (dowódca uroczystości podaje komendę do podniesienia flagi państwowej RP: „Dla uczczenia Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej flagę państwową – PODNIEŚĆ”, orkiestra wojskowa gra hymn RP, flagowy podnosi flagę na maszt⁵⁵);
▪ przemówienie okolicznościowe Prezydenta RP;
▪ wręczenie flag państwowych RP wraz z certyfikatami (narrator /konferansjer/ informuje o ceremonii wręczenia flag państwowych RP i certyfikatów m.in. dowódcom jednostek /instytucji/ wojskowych. Dowódcy występują na wyznaczone miejsce. Prezydent RP wręcza flagi i składa gratulacje. Dowódcy po przyjęciu flagi oddają honory i wracają na poprzednie miejsca);
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada (defilują pododdziały biorące udział w uroczystości; po defiladzie może zostać zaprezentowany pokaz musztry paradnej, koncert orkiestry wojskowej lub występ artystyczny);
▪ zakończenie uroczystości (goście oficjalni opuszczają miejsce uroczystości).

⁵⁵ Ze względów technicznych poczet flagowy nie występuje z szyku kompanii honorowej, lecz od początku uroczystości stoi przy maszcie na Wieży Zegarowej Zamku Królewskiego w Warszawie.

Z okazji rocznic historycznych wydarzeń i innych mających szczególne znaczenie dla narodu i państwa (np. przystąpienie do organizacji międzynarodowych, ratyfikacja traktatów, spotkania grup międzynarodowych na szczeblu głów państw) mogą być organizowane uroczystości z udziałem przedstawicieli najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, instytucji centralnych, władz wojskowych, administracyjnych i samorządowych, duchowieństwa, korpusu dyplomatycznego, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, młodzieży szkolnej i akademickiej oraz zaproszonych gości.

Uroczystości te mogą odbywać się przed GNŻ w Warszawie, albo w innym miejscu określonym przez jej organizatora lub w decyzji Ministra ON, a związanym bezpośrednio z obchodzoną rocznicą lub wydarzeniem.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa (pododdział honorowy z pocztem sztandarowym) i orkiestra wojskowa.

Do udziału w uroczystości mogą zostać zaproszone: pododdziały reprezentujące inne ministerstwa, pododdziały zagraniczne, grupy rekonstrukcji historycznej oraz zorganizowane grupy członków organizacji pozarządowych i stowarzyszeń społecznych.

W uroczystościach uwzględnia się udział wojskowych sztandarów historycznych oraz sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

Następnie, po odegraniu hymnu RP wygłaszane jest okolicznościowe przemówienie, po czym następuje złożenie wieńców i wiązanek. Uroczystość kończy defilada pododdziałów.

Po uroczystości może odbyć się pokaz musztry paradnej lub koncert orkiestry wojskowej, występ artystyczny, widowisko lub inne przedsięwzięcia propagujące obchodzoną rocznicę czy wydarzenie.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

▪ wprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (jeśli są zaproszone do udziału w uroczystości);
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (wojskowa asysta honorowa zajmuje wyznaczone miejsce, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie uczestników uroczystości;
▪ przybycie najwyższego rangą gościa (jeśli w uroczystości bierze udział osoba, której należy składać meldunek, wówczas powinna ona przybyć jako ostatnia. Trębacze grają sygnał „Baczność”. Po powitaniu przez najwyższego dowódcę wojskowego uczestniczącego w uroczystości dowódca kompanii honorowej składa meldunek, następnie odbywa się przegląd kompanii honorowej i przywitanie z żołnierzami, po którym gość zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ rozpoczęcie uroczystości, odegranie hymnu RP;
▪ wystąpienia okolicznościowe;
▪ składanie wieńców i wiązanek (żołnierze, funkcjonariusze i inne osoby z wieńcami i wiązankami występują na wyznaczone miejsce, delegacje zajmują miejsca za osobami niosącymi wieńce i wiązanki, trębacze grają sygnał „Baczność”, wojskowa asysta honorowa oddaje honory, werbliści grają „Tremolo”, delegacje podchodzą do pomnika i zatrzymują się przed nim, wieńce i wiązanki zostają złożone przed pomnikiem, delegacje oddają honory i przechodzą do Księgi Pamiątkowej /jeżeli występuje/ przewodniczący delegacji dokonuje wpisu, a następnie z pozostałymi członkami delegacji wraca na poprzednio zajmowane miejsce);
▪ odegranie sygnałów wojskowych i utworów okolicznościowych (po złożeniu wieńców i wiązanek trębacz gra sygnał „Śpij Kolego” lub „Cisza”, a następnie orkiestra wojskowa wykonuje utwór okolicznościowy charakterystyczny dla obchodzonej rocznicy);
▪ przegrupowanie wojskowej asysty honorowej do defilady (jeśli istnieją możliwości do przeprowadzenia defilady, natomiast gdy nie ma takiej możliwości następuje odprowadzenie wojskowej asysty honorowej);
▪ defilada;
▪ odprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych;
▪ zakończenie uroczystości (goście oficjalni opuszczają miejsce uroczystości).

Uroczystości inauguracyjne nowo wybranego Prezydenta RP składają się z dwóch ceremonii. Pierwszą z nich jest zaprzysiężenie nowego Prezydenta RP. Uroczystość odbywa się przed Zgromadzeniem Narodowym i przebiega zgodnie z jego regulaminem. W uroczystości tej bierze udział orkiestra wojskowa, która odgrywa hymn RP.

Druga ceremonia ma charakter wojskowy i jest nią uroczyste przyjęcie zwierzchnictwa nad SZ RP przez Prezydenta RP. Uroczystość ta odbywa się przed GNŻ lub w innym miejscu określonym decyzją Ministra ON.

Uroczystość odbywa się z udziałem władz państwowych, przedstawicieli Parlamentu RP, instytucji centralnych, władz wojskowych, administracyjnych i samorządowych, duchowieństwa, korpusu dyplomatycznego, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich oraz Kapituły Orderu Wojennego VM i Kapituły Orderu KW.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowią: kompania honorowa, poczet proporca Prezydenta RP i orkiestra wojskowa⁵⁶ wyznaczone zgodnie z decyzją Ministra ON.

Kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują miejsce na placu 20 minut przed rozpoczęciem uroczystości.

Po przybyciu Prezydenta RP kompania honorowa oddaje honory. Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, dokonuje przeglądu kompanii honorowej (oddaje honor sztandarowi kompanii honorowej przez skłon głowy) i wita się z żołnierzami. Następnie oddaje honory GNŻ, wita się z Dowódcą Generalnym RSZ, Dowódcą Operacyjnym RSZ, Komendantem Głównym ŻW i Dowódcą GW, których przedstawia Minister ON, po czym zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości.

Po podniesieniu flagi państwowej RP na maszt i odegraniu hymnu RP Minister ON wygłasza okolicznościowe przemówienie, po którym następuje ceremonia przyjęcia zwierzchnictwa nad SZ RP przez Prezydenta RP i podniesienie na maszt proporca Prezydenta RP. Następnie Prezydent RP składa wieniec na płycie GNŻ i wygłasza okolicznościowe przemówienie.

Uroczystość kończy defilada.
PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie zaproszonych gości;
▪ przybycie Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ, Komendanta Głównego ŻW i Dowódcy GW (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ, Komendant Główny ŻW i Dowódca GW zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie Szefa SG WP (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Po powitaniu przez Dowódcę GW i oddaniu honorów GNŻ, Szef SG WP zajmuje miejsce oczekiwania na przybycie Ministra ON);
▪ przybycie Ministra ON (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Po powitaniu przez Szefa SG WP, Minister ON oddaje honory GNŻ i zajmuje miejsce przy Dowódcy Generalnym RSZ, Dowódcy Operacyjnym RSZ, Komendancie Głównym ŻW i Dowódcy GW);
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacze grają sygnał „Baczność”. Wojskowa asysta honorowa oddaje honory. Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, oddaje honory sztandarowi kompanii honorowej, dokonuje przeglądu pododdziału i wita się z żołnierzami. Następnie oddaje honory GNŻ i podchodzi do ustawionych do prezentacji: Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ, Komendanta Głównego ŻW i Dowódcy GW);
▪ przedstawienie Prezydentowi RP: Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ, Komendanta Głównego ŻW i Dowódcy GW (przedstawienia dokonuje Minister ON);
▪ podniesienie flagi państwowej RP na maszt (poczet flagowy występuje z szyku kompanii honorowej, maszeruje do masztu, flagowy przypina flagę);
▪ odegranie hymnu RP (w trakcie grania hymnu flagowy podnosi flagę na maszt);
▪ przemówienie okolicznościowe Ministra ON;
▪ ceremonia przyjęcia zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi (poczet sztandarowy występuje z szyku kompanii honorowej i staje we wskazanym miejscu, Prezydent RP podchodzi do sztandaru, sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Prezydent RP klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust i całuje, następnie wstaje i oddaje honory przez skłon głowy. Trębacze grają „Hasło WP”)⁵⁷;
▪ podniesienie na maszt proporca Prezydenta RP (trębacz gra „Sygnał Prezydencki”, proporcowy podnosi na maszt proporzec Prezydenta RP);
▪ oddanie salutu armatniego;
▪ wstąpienie do szyku pocztu sztandarowego;
▪ złożenie wieńca przez Prezydenta RP na płycie GNŻ (Prezydent RP składa wieniec na płycie GNŻ);
▪ dokonanie wpisu przez Prezydenta RP w Księdze Pamiątkowej GNŻ (po dokonaniu wpisu Prezydent RP powraca na trybunę honorową);
▪ przemówienie okolicznościowe Prezydenta RP;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości (Prezydent RP odjeżdża z miejsca uroczystości).

⁵⁶ Jeśli uroczystość odbywa się w Warszawie, wojskową asystę honorową stanowi KR WP i OR WP.
⁵⁷ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.

Uroczystość pożegnania Prezydenta RP z siłami zbrojnymi odbywa się na dziedzińcu siedziby Prezydenta RP lub w innym miejscu określonym w decyzji Ministra ON.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: kompania honorowa, poczet proporca Prezydenta RP i orkiestra wojskowa⁵⁸ wyznaczone zgodnie z decyzją Ministra ON.

W miejscu uroczystości godzinę przed jej rozpoczęciem poczet proporcowy podnosi na maszt proporzec Prezydenta RP.

Po przybyciu Prezydenta RP kompania honorowa oddaje honory. Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, dokonuje przeglądu kompanii honorowej (oddaje honor sztandarowi kompanii honorowej przez skłon głowy) i wita się z żołnierzami. Następnie wita się z Dowódcą Generalnym RSZ, Dowódcą Operacyjnym RSZ, Komendantem Głównym ŻW i Dowódcą GW, po czym zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości.

Po podniesieniu flagi państwowej RP na maszt i odegraniu hymnu RP Minister ON wygłasza okolicznościowe przemówienie, po którym następuje ceremonia pożegnania Prezydenta RP z siłami zbrojnymi i opuszczenie proporca Prezydenta RP. Następnie Prezydent RP wygłasza okolicznościowe przemówienie.

Uroczystość kończy defilada.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (zajmuje ona wyznaczone miejsce, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie uczestników uroczystości;
▪ przybycie Szefa SG WP, Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ i Komendanta Głównego ŻW (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Szef SG WP po powitaniu przez Dowódcę GW, zajmuje miejsce do powitania Prezydenta RP, a Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ, Komendant Główny ŻW i Dowódca GW zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie Ministra ON (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Po powitaniu przez Szefa SG WP, Minister ON oddaje honory sztandarowi kompanii honorowej i zajmuje wskazane miejsce);
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacze grają sygnał „Baczność”. Wojskowa asysta honorowa oddaje honory. Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, oddaje honory sztandarowi kompanii honorowej, dokonuje przeglądu pododdziału i wita się z żołnierzami. Następnie wita się z Ministrem ON, Dowódcą Generalnym RSZ, Dowódcą Operacyjnym RSZ, Komendantem Głównym ŻW i Dowódcą GW, po czym zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ odegranie hymnu RP;
▪ przemówienie okolicznościowe Ministra ON;
▪ ceremonia pożegnania Prezydenta RP z siłami zbrojnymi (poczet sztandarowy występuje z szyku kompanii honorowej i staje we wskazanym miejscu, Prezydent RP podchodzi do sztandaru, sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Prezydent RP klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust i całuje, następnie wstaje i oddaje honory przez skłon głowy. Trębacze grają „Hasło WP”);
▪ opuszczenie proporca Prezydenta RP⁵⁹ (trębacz gra „Sygnał Prezydencki”, proporcowy opuszcza proporzec Prezydenta RP wraca na poprzednie miejsce, a poczet sztandarowy wstępuje do szyku kompanii honorowej);
▪ przemówienie okolicznościowe Prezydenta RP;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

⁵⁸ Jeśli uroczystość odbywa się w Warszawie, wojskową asystę honorową stanowi KR WP i OR WP.
⁵⁹ Proporzec Prezydenta RP został wciągnięty na maszt godzinę przed rozpoczęciem uroczystości.

Powitanie oficjalne przywódców państwowych odbywa się na dziedzińcu siedziby Prezydenta RP lub w innym miejscu określonym przez organizatora⁶¹.

W zależności od charakteru wizyty i miejsca uroczystości wojskową asystę honorową podczas ceremonii oficjalnego powitania i pożegnania przywódcy państwowego mogą stanowić: kompania honorowa, orkiestra wojskowa i posterunki honorowe lub szpaler reprezentacyjny, posterunki honorowe i orkiestra wojskowa (trębacz)⁶².

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem kompanii honorowej i orkiestry wojskowej:

▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie na uroczystość przedstawicieli urzędu zapraszającego (osoby witające zajmują miejsca wyznaczone przez Dyrektora Protokołu Dyplomatycznego MSZ);
▪ przybycie członków delegacji oficjalnej towarzyszącej przywódcy państwowemu;
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacze grają sygnał „Baczność”. Kompania honorowa przyjmuje postawę zasadniczą, Prezydent RP przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości o gotowości wojskowej asysty honorowej do ceremonii powitania i zajmuje miejsce oczekiwania na przybycie przywódcy państwowego);
▪ przybycie przywódcy państwowego (trębacze grają sygnał „Baczność”. Kompania honorowa oddaje honory, samochód przywódcy zatrzymuje się przed wejściem głównym do siedziby Prezydenta RP. Następnie Prezydent RP wita przywódcę. Następuje przedstawienie małżonek /małżonków/, po czym Prezydent RP przedstawia oficjalną delegację polską, a przywódca przedstawia towarzyszącą mu delegację oficjalną. Po prezentacji Prezydent RP i przywódca zajmują miejsce do wysłuchania hymnów państwowych);
▪ ceremonia oficjalnego powitania (orkiestra wojskowa wykonuje hymn państwa, z którego przybył przywódca⁶³, a następnie hymn RP, przywódca w towarzystwie Prezydenta RP przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii honorowej, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami, następnie wita się z przedstawicielami władz administracyjnych, samorządowych i wojskowych m. st. Warszawy oraz z szefami misji dyplomatycznych akredytowanych w RP i zajmuje miejsce do przyjęcia defilady);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości (Prezydent RP, przywódca i delegacje oficjalne wchodzą do siedziby Prezydenta RP).

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem szpaleru reprezentacyjnego i orkiestry wojskowej (trębacza):

▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (szpaler reprezentacyjny i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie członków delegacji oficjalnej towarzyszącej przywódcy państwowemu⁶⁴;
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Baczność”. Wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą, Prezydent RP przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości o gotowości wojskowej asysty honorowej do ceremonii powitania i zajmuje miejsce oczekiwania na przybycie przywódcy);
▪ przybycie przywódcy państwowego (trębacz gra sygnał „Baczność”. Wojskowa asysta honorowa oddaje honory, samochód przywódcy zatrzymuje się przed wejściem głównym do siedziby Prezydenta RP. Następnie Prezydent RP wita przywódcę. Następuje przedstawienie małżonek /małżonków/, po czym Prezydent RP przedstawia oficjalną delegację polską, a przywódca przedstawia towarzyszącą mu delegację oficjalną. Po prezentacji Prezydent RP i przywódca zajmują miejsce do wysłuchania hymnu państwa⁶⁵, z którego przybył przywódca⁶⁶);
▪ zakończenie uroczystości (Prezydent RP, przywódca i delegacje oficjalne wchodzą do siedziby Prezydenta RP).

Zgodnie z przyjętym zwyczajem ceremonia pożegnania przywódcy państwowego ma charakter nieoficjalny (analogiczny jak powitanie nieoficjalne). W szczególnych przypadkach organizator decyduje o przeprowadzeniu ceremonii oficjalnego pożegnania. Przebiega ona wówczas tak, jak ceremonia oficjalnego powitania.

⁶¹ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezydenta RP oraz Protokół Dyplomatyczny MSZ.
⁶² Jeśli uroczystość odbywa się w Warszawie wojskową asystę honorową stanowi KR WP i OR WP.
⁶³ W przypadku udziału w uroczystości kilku przywódców państwowych organizator uroczystości ustala kolejność grania hymnów państwowych.
⁶⁴ Uroczystość może odbyć się bez udziału delegacji oficjalnych.
⁶⁵ W przypadku udziału w uroczystości kilku przywódców państwowych organizator uroczystości ustala kolejność grania hymnów państwowych.
⁶⁶ Jeżeli w uroczystości nie bierze udziału orkiestra wojskowa, to po powitaniu Prezydent RP, przywódca państwowy i oficjalni goście wchodzą do siedziby Prezydenta RP.

Powitanie oficjalne szefów rządów odbywa się na dziedzińcu Kancelarii Prezesa RM lub w innym miejscu określonym przez organizatora⁶⁷.

W zależności od charakteru wizyty i miejsca uroczystości wojskową asystę honorową podczas ceremonii oficjalnego powitania i pożegnania szefa rządu mogą stanowić: kompania honorowa, orkiestra wojskowa i posterunki honorowe lub szpaler reprezentacyjny, posterunki honorowe i orkiestra wojskowa (trębacz)⁶⁸.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie na uroczystość przedstawicieli urzędu zapraszającego;
▪ przybycie Prezesa RM (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa przyjmuje postawę zasadniczą, Prezes RM przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości o gotowości wojskowej asysty honorowej do ceremonii powitania i zajmuje miejsce oczekiwania na przybycie szefa rządu);
▪ przybycie szefa rządu (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory, samochód szefa rządu zatrzymuje się przed wejściem głównym do Kancelarii Prezesa RM, Prezes RM wita szefa rządu, po czym obaj zajmują miejsce do wysłuchania hymnów państwowych);
▪ ceremonia oficjalnego powitania (orkiestra wojskowa wykonuje hymn państwa, z którego przybył szef rządu, a następnie hymn RP, szef rządu w towarzystwie Prezesa RM przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii honorowej, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami. Szef rządu przedstawia Prezesowi RM towarzyszących mu członków delegacji oficjalnej, następnie Prezes RM przedstawia szefowi rządu delegację polską. Po prezentacji Prezes RM i szef rządu zajmują miejsce do przyjęcia defilady);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości (Prezes RM, szef rządu i delegacje oficjalne wchodzą do siedziby Kancelarii Prezesa RM).

Jeżeli uroczystość odbywa się z udziałem szpaleru reprezentacyjnego, posterunku honorowego i trębacza, to przebiega ona analogicznie do uroczystości powitania przywódcy państwowego.

Zgodnie z przyjętym zwyczajem ceremonia pożegnania szefa rządu ma charakter nieoficjalny (analogiczny jak powitanie nieoficjalne). W szczególnych przypadkach organizator może zdecydować o przeprowadzeniu ceremonii oficjalnego pożegnania. Przebiega ona wówczas tak, jak ceremonia oficjalnego powitania.

⁶⁷ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezesa RM oraz Protokół Dyplomatyczny MSZ.
⁶⁸ Jeśli uroczystość odbywa się w Warszawie wojskową asystę honorową stanowi KR WP i OR WP.

Powitanie oficjalne przywódców organizacji międzynarodowych odbywa się w miejscu wskazanym przez organizatora⁶⁹.

Miejsce powitania oraz szczegółowy przebieg uroczystości ustalane są każdorazowo przez Dyrektora Protokołu Dyplomatycznego MSZ z właściwym dla miejsca przeprowadzenia uroczystości dowódcą garnizonu.

W zależności od rangi delegacji, charakteru wizyty i miejsca uroczystości wojskową asystę honorową podczas ceremonii oficjalnego powitania przywódców organizacji międzynarodowych mogą stanowić: kompania honorowa, orkiestra wojskowa i posterunki honorowe lub szpaler reprezentacyjny, posterunki honorowe i orkiestra wojskowa (trębacz)⁷⁰.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem kompanii honorowej i orkiestry wojskowej:

▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie na uroczystość osób witających;
▪ przybycie przedstawiciela RP witającego przywódcę organizacji międzynarodowej (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa przyjmuje postawę zasadniczą, przedstawiciel RP /jeśli jest osobą, której składa się meldunek/ – przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości o gotowości wojskowej asysty honorowej do ceremonii powitania i oczekuje na przybycie przywódcy organizacji międzynarodowej);
▪ przybycie przywódcy organizacji międzynarodowej (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory, samochód przywódcy zatrzymuje się, przedstawiciel RP wita przywódcę, po czym obaj zajmują miejsce do wysłuchania hymnów);
▪ ceremonia oficjalnego powitania (orkiestra wojskowa wykonuje hymn organizacji międzynarodowej⁷¹, której przywódca przybył, a następnie hymn RP, przywódca w towarzystwie przedstawiciela RP przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami. Przywódca przedstawia przedstawicielowi RP towarzyszących mu członków delegacji oficjalnej, następnie przedstawiciel RP przedstawia przywódcy delegację polską. Po prezentacji przedstawiciel RP i przywódca zajmują miejsce do przyjęcia defilady);
▪ przegrupowanie do defilady (jeśli nakazują to względy organizacyjne, przegrupowanie do defilady może odbyć się w trakcie prezentacji delegacji oficjalnych);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem szpaleru reprezentacyjnego i orkiestry wojskowej (trębacza):

▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (szpaler reprezentacyjny i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie członków delegacji oficjalnej towarzyszącej przywódcy organizacji międzynarodowej⁷²;
▪ przybycie przedstawiciela RP witającego przywódcę organizacji międzynarodowej (trębacze grają sygnał „Baczność”, wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą, przedstawiciel RP /jeśli jest osobą, której składa się meldunek/ – przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości o gotowości wojskowej asysty honorowej do ceremonii powitania i oczekuje na przybycie przywódcy organizacji międzynarodowej);
▪ przybycie przywódcy organizacji międzynarodowej (trębacze grają sygnał „Baczność”, wojskowa asysta honorowa oddaje honory, samochód przywódcy zatrzymuje się, przedstawiciel RP wita przywódcę. Przywódca przedstawia przedstawicielowi RP towarzyszących mu członków delegacji oficjalnej, następnie przedstawiciel RP przedstawia przywódcy delegację polską. Po prezentacji przedstawiciel RP i przywódca zajmują miejsce do wysłuchania hymnu organizacji, którą reprezentuje przywódca⁷³);
▪ zakończenie uroczystości (przedstawiciel RP i przywódca organizacji międzynarodowej oraz delegacje wchodzą do budynku).

⁶⁹ Organizatorem oficjalnych wizyt przywódców organizacji międzynarodowych jest Protokół Dyplomatyczny MSZ i urząd zapraszający, a w przypadku oficjalnych wizyt przywódców organizacji wojskowych DWSZ MON.
⁷⁰ Jeśli uroczystość odbywa się w Warszawie, wojskową asystę honorową stanowi KR WP i OR WP.
⁷¹ Jeżeli organizacja międzynarodowa posiada hymn.
⁷² Uroczystość może odbyć się bez udziału delegacji oficjalnych.
⁷³ Jeżeli w uroczystości nie bierze udziału orkiestra wojskowa, to po powitaniu przedstawiciel RP i przywódca organizacji międzynarodowej wchodzą do budynku.

Ceremonia oficjalnego powitania delegacji zagranicznych, ze względu na ich rangę, a także na wniosek organizatora wizyty, może być poprzedzona powitaniem nieoficjalnym z udziałem wojskowej asysty honorowej (np. na lotnisku, dworcu kolejowym, w porcie).

Także w czasie wizyt roboczych zagranicznych delegacji państwowych na wniosek organizatora wizyty może odbyć się ceremonia nieoficjalnego powitania z udziałem wojskowej asysty honorowej.

Do udziału w ceremonii nieoficjalnego powitania wyznacza się szpaler reprezentacyjny z bronią⁷⁴.

Jeżeli powitanie nieoficjalne odbywa się przed budynkiem, szpaler wystawia się przed wejściem głównym. Szczegóły ustawienia szpaleru należy każdorazowo uzgadniać z organizatorem wizyty, biorąc pod uwagę specyfikę miejsca powitania i wymogi protokołu dyplomatycznego.

W chwili, kiedy delegacja zagraniczna podjeżdża przed budynek wojskowa asysta honorowa oddaje honory. Po wejściu delegacji do budynku wojskowa asysta honorowa odchodzi z miejsca uroczystości.

W czasie powitania na lotnisku (dworcu kolejowym, w porcie) szpaler ustawia się po zatrzymaniu samolotu (pociągu, okrętu) i rozwinięciu dywanu (jeżeli przewidziano jego rozwinięcie). Żołnierze w szpalerze stoją w dwóch szeregach, zwróceni frontem do siebie (po obu stronach dywanu). W chwili pojawienia się delegacji w wyjściu z samolotu (pociągu) lub przy trapie okrętu – wojskowa asysta honorowa oddaje honory. Po odjeździe delegacji wojskowa asysta honorowa odchodzi z miejsca uroczystości.

Ceremonia nieoficjalnego pożegnania delegacji zagranicznych odbywa się zgodnie z zasadami określonymi dla ceremonii nieoficjalnego ich powitania.

⁷⁴ Liczbę żołnierzy w szpalerze reprezentacyjnym ustala organizator wizyty z dowódcą garnizonu wystawiającym wojskową asystę honorową.

Listy uwierzytelniające składają Prezydentowi RP ambasadorowie akredytowani w naszym kraju. Złożenie listów uwierzytelniających oznacza rozpoczęcie misji ambasadora.

Ceremonia powitania ambasadora, po której następuje złożenie listów uwierzytelniających Prezydentowi RP, odbywa się na dziedzińcu siedziby Prezydenta RP⁷⁵.

Wojskową asystę honorową podczas ceremonii składania listów uwierzytelniających stanowi kompania honorowa, orkiestra wojskowa oraz posterunki honorowe.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (zajmuje ona wyznaczone miejsce);
▪ przybycie nowo akredytowanego ambasadora (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory. Samochód z ambasadorem zatrzymuje się w wyznaczonym miejscu. Ambasador, Dyrektor Protokołu Dyplomatycznego MSZ i osoby towarzyszące zajmują miejsca do rozpoczęcia uroczystości);
▪ ceremonia powitania ambasadora (orkiestra wojskowa wykonuje hymn państwa reprezentowanego przez ambasadora. Ambasador w towarzystwie Dyrektora Protokołu Dyplomatycznego MSZ przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii honorowej, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami, po czym przechodzi do siedziby Prezydenta RP);
▪ złożenie listów uwierzytelniających Prezydentowi RP (odbywa się bez udziału wojskowej asysty honorowej);
▪ pożegnanie ambasadora (kompania honorowa oddaje honory. Ambasador oraz Dyrektor Protokołu Dyplomatycznego MSZ wychodzą z Pałacu Prezydenckiego i zajmują miejsca przed wejściem głównym. Orkiestra wojskowa wykonuje hymn RP, po czym ambasador, Dyrektor Protokołu Dyplomatycznego MSZ i osoby towarzyszące zajmują miejsca w samochodach. Samochody wyjeżdżają z dziedzińca siedziby Prezydenta RP i przejeżdżają na Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego, gdzie odbywa się ceremonia składania wieńca na płycie GNŻ);
▪ odprowadzenie wojskowej asysty honorowej;
▪ zakończenie uroczystości.

W przypadku składania listów uwierzytelniających tego samego dnia przez kilku ambasadorów, ceremonia powitania powtarzana jest dla każdego przybyłego ambasadora.
Wojskowa asysta honorowa opuszcza dziedziniec siedziby Prezydenta RP po odjeździe ostatniego z ambasadorów.
⁷⁵ Organizatorem ceremonii składania listów uwierzytelniających Prezydentowi RP przez nowo akredytowanych ambasadorów w RP jest Protokół Dyplomatyczny MSZ.

Uroczystość składania wieńca na płycie GNŻ przez oficjalne delegacje zagraniczne jest stałym punktem programu wizyt oficjalnych składanych w naszym kraju przez przedstawicieli innych państw i organizacji międzynarodowych⁷⁶.

Ceremonia ta może odbywać się przy udziale kompanii honorowej i orkiestry wojskowej lub wojskowej asysty honorowej w składzie: szpaler reprezentacyjny z bronią, posterunek honorowy, żołnierze do składania wieńca, trębacz i werblista⁷⁷.

W ceremonii udział bierze Dowódca GW, Dyrektor Protokołu Dyplomatycznego MSZ (w czasie wizyt delegacji państwowych), Dyrektor Protokołu Wojskowego DWSZ (w czasie wizyt delegacji wojskowych), Wojewoda Mazowiecki i Prezydent m. st. Warszawy⁷⁸ (w ceremoniach składania wieńca przez przywódców państwowych) oraz przedstawiciel urzędu zapraszającego.

W ceremonii złożenia wieńca na płycie GNŻ przez przywódcę państwowego udział bierze Szwadron Kawalerii WP⁷⁹. W czasie wysłuchiwania przez przywódcę państwowego informacji o historii GNŻ kompania honorowa, orkiestra wojskowa i Szwadron Kawalerii WP przegrupowują się do miejsca rozpoczęcia defilady. Po wysłuchaniu informacji przywódca państwowy wraz z osobami towarzyszącymi zajmuje miejsce do przyjęcia defilady. Po jej zakończeniu przywódca państwowy odjeżdża z Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego.
PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem kompanii honorowej i orkiestry wojskowej:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie delegacji zagranicznej (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory, delegacja wysiada z samochodów, Dowódca GW wita przewodniczącego delegacji, Dyrektor Protokołu Dyplomatycznego MSZ przedstawia delegację polską. Dowódca GW informuje przewodniczącego delegacji przebiegu uroczystości, osoby towarzyszące zajmują miejsce obok stolika z Księgą Pamiątkową GNŻ);
▪ ceremonia złożenia wieńca (orkiestra wojskowa wykonuje hymn państwa, z którego przybyła delegacja zagraniczna, żołnierze z wieńcem występują przed delegację, werbliści grają „Tremolo”, delegacja maszeruje za żołnierzami niosącymi wieniec, zatrzymuje się przed GNŻ, żołnierze składają wieniec na płycie GNŻ, przewodniczący delegacji zagranicznej podchodzi do wieńca, poprawia szarfę i wraca na poprzednie miejsce, orkiestra wojskowa gra hymn RP);
▪ złożenie podpisu w Księdze Pamiątkowej GNŻ i wysłuchanie informacji o historii GNŻ (przewodniczący delegacji przechodzi do stolika z Księgą Pamiątkową GNŻ i składa w niej podpis, następnie podchodzi do płyty GNŻ i wysłuchuje krótkiej informacji o historii GNŻ udzielanej przez oficera DGW. Do wysłuchania informacji zapraszane są także osoby towarzyszące przewodniczącemu delegacji);
▪ zajęcie miejsca do przyjęcia defilady (przewodniczący delegacji zagranicznej w towarzystwie Dowódcy GW oraz Dyrektora Protokołu Dyplomatycznego MSZ oddaje honor sztandarowi kompanii honorowej, przechodzi przed frontem pododdziału i zajmuje miejsce do przyjęcia defilady);
▪ defilada;
▪ odjazd delegacji zagranicznej kończy uroczystość.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem szpaleru reprezentacyjnego, trębacza i werblisty:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (szpaler reprezentacyjny, trębacz i werblista zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie delegacji zagranicznej (trębacz gra sygnał „Baczność”, wojskowa asysta honorowa oddaje honory. Samochód z delegacją zatrzymuje się w wyznaczonym miejscu na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego. Dowódca GW wita przewodniczącego delegacji i przedstawia mu przebieg uroczystości, osoby towarzyszące zajmują miejsce obok stolika z Księgą Pamiątkową GNŻ);
▪ ceremonia złożenia wieńca (przewodniczący delegacji, Dowódca GW i Dyrektor Protokołu Dyplomatycznego MSZ zajmują miejsca do rozpoczęcia uroczystości, po czym trębacz gra „Hasło WP”. Po jego odegraniu żołnierze z wieńcem występują przed delegację. Werblista gra „Tremolo”, delegacja maszeruje za żołnierzami niosącymi wieniec, zatrzymuje się przed GNŻ, żołnierze składają wieniec. Przewodniczący delegacji podchodzi do wieńca, poprawia szarfę i powraca na poprzednie miejsce. Trębacz gra sygnał „Śpij Kolego”);
▪ złożenie podpisu w Księdze Pamiątkowej GNŻ i wysłuchanie informacji o historii GNŻ (przewodniczący delegacji przechodzi do stolika z Księgą Pamiątkową GNŻ i składa w niej podpis, następnie podchodzi do płyty GNŻ i wysłuchuje krótkiej informacji o historii GNŻ udzielanej przez oficera DGW. Do wysłuchania informacji zapraszane są także osoby towarzyszące przewodniczącemu delegacji);
▪ odjazd delegacji zagranicznej (po wysłuchaniu informacji o GNŻ, wojskowa asysta honorowa oddaje honory, przewodniczący delegacji w towarzystwie Dowódcy GW i Dyrektora Protokołu Dyplomatycznego MSZ przechodzi do samochodu, żegna się z Dowódcą GW i odjeżdża z Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego. Odjeżdżają również osoby towarzyszące);
▪ zakończenie uroczystości.

⁷⁶ Organizatorem uroczystości przed GNŻ są: (1) Protokół Dyplomatyczny MSZ – w przypadku oficjalnych delegacji zagranicznych przebywających w Polsce na zaproszenie władz państwowych; (2) Kancelaria Sejmu RP lub Kancelaria Senatu RP – w przypadku delegacji zagranicznych przebywających w Polsce na zaproszenie Marszałka Sejmu RP lub Marszałka Senatu RP; (3) DWSZ MON – w przypadku oficjalnych delegacji zagranicznych przebywających w Polsce na zaproszenie władz wojskowych; (4) urząd zapraszający – w przypadku innych delegacji.
⁷⁷ Skład wojskowej asysty honorowej każdorazowo ustala organizator uroczystości z DGW, biorąc pod uwagę jej rangę i wymogi protokołu dyplomatycznego.
⁷⁸ Wymienione osoby mogą być reprezentowane przez swoich przedstawicieli.
⁷⁹ Szwadron Kawalerii WP wcześniej eskortuje przywódcę państwowego podczas przejazdu przed GNŻ.

Uroczystość składania wieńców i wiązanek przy pomnikach i w miejscach pamięci narodowej⁸⁰ przez delegacje zagraniczne odbywa się przy udziale szpaleru reprezentacyjnego z bronią, posterunku honorowego oraz żołnierzy do składania wieńca, trębacza i werblisty. W szczególnych przypadkach wojskową asystę honorową może stanowić pododdział honorowy i orkiestra wojskowa⁸¹.

W ceremonii udział bierze dowódca garnizonu, Dyrektor Protokołu Dyplomatycznego MSZ (w czasie wizyt delegacji państwowych), Dyrektor Protokołu Wojskowego DWSZ (w czasie wizyt delegacji wojskowych), przedstawiciele władz administracyjnych i samorządowych regionu (w ceremoniach składania wieńca przez przywódców państwowych) oraz przedstawiciel urzędu zapraszającego⁸².

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem pododdziału honorowego, posterunku honorowego, żołnierzy do składania wieńca i orkiestry wojskowej:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (pododdział honorowy i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie delegacji zagranicznej (trębacze grają sygnał „Baczność”, pododdział honorowy oddaje honory, delegacja wysiada z samochodów, dowódca garnizonu wita przewodniczącego delegacji, Dyrektor Protokołu Dyplomatycznego MSZ lub Dyrektor Protokołu Wojskowego DWSZ przedstawia delegację polską, a następnie dowódca garnizonu informuje przewodniczącego delegacji o przebiegu uroczystości);
▪ ceremonia złożenia wieńca (orkiestra wojskowa wykonuje hymn państwa, z którego przybyła delegacja, żołnierze z wieńcem występują i ustawiają się przed delegacją, werbliści grają „Tremolo”, delegacja idzie za żołnierzami niosącymi wieniec, żołnierze składają wieniec przed pomnikiem, przewodniczący delegacji podchodzi do wieńca, poprawia szarfę i wraca na poprzednie miejsce, orkiestra wojskowa gra hymn RP)⁸³;
▪ odjazd delegacji zagranicznej;
▪ zakończenie uroczystości.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem szpaleru reprezentacyjnego, posterunku honorowego, żołnierzy do składania wieńca, trębacza i werblisty:
▪ wystawienie posterunku honorowego;
▪ wprowadzenie pozostałych elementów wojskowej asysty honorowej (szpaler reprezentacyjny, żołnierze do składania wieńca, trębacz i werblista zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie delegacji zagranicznej (trębacz gra sygnał „Baczność”, wojskowa asysta honorowa oddaje honory, delegacja wysiada z samochodów, dowódca garnizonu wita przewodniczącego delegacji i informuje o przebiegu uroczystości);
▪ ceremonia złożenia wieńca (trębacz gra „Hasło WP”, żołnierze z wieńcem występują i ustawiają się przed delegacją, werblista gra „Tremolo”, delegacja idzie za żołnierzami niosącymi wieniec, żołnierze składają wieniec przed pomnikiem, przewodniczący delegacji zagranicznej podchodzi do wieńca, poprawia szarfę i wraca na poprzednie miejsce. Trębacz gra sygnał „Cisza”);
▪ odjazd delegacji zagranicznej;
▪ zakończenie uroczystości.

⁸⁰ Organizatorem uroczystości składania wieńców przy pomnikach i w miejscach pamięci narodowej przez delegacje zagraniczne są urzędy i instytucje takie, jak w przypadku ceremonii organizowanych przed GNŻ.
⁸¹ Skład wojskowej asysty honorowej organizator uroczystości ustala każdorazowo z dowódcą garnizonu, na terenie którego się ona odbywa, biorąc pod uwagę jej rangę i wymogi protokołu dyplomatycznego.
⁸² Wymienione osoby mogą być reprezentowane przez swoich przedstawicieli.
⁸³ Jeśli miejsce pamięci posiada księgę pamiątkową, powinna ona być wyłożona. Przewodniczący delegacji dokonuje w niej wpisu.

Uroczystość wręczenia aktów mianowania oficerom, honorowej broni białej oficerom mianowanym na stopnie generałów brygady (kontradmirałów) oraz aktów nominacji mianowanym na wyższe stopnie generalskie (admiralskie) organizuje się z okazji świąt państwowych, Święta Wojska Polskiego, a także w innych terminach określonych przez Kancelarię Prezydenta RP⁸⁴. Ceremonia wręczenia nominacji może odbywać się w siedzibie Prezydenta RP, na dziedzińcu Pałacu Belwederskiego lub w innym miejscu określonym przez Kancelarię Prezydenta RP.

Akty mianowania na stopnie generalskie (admiralskie) wręcza osobiście Prezydent RP w obecności Ministra ON, Szefa SG WP oraz przedstawicieli najwyższych władz państwowych i wojskowych. Podczas uroczystości Minister ON wręcza honorową broń białą nowo mianowanym generałom brygady (kontradmirałom) oraz gwiazdki odpowiadające otrzymanemu stopniowi wojskowemu – mianowanym na wyższe stopnie generalskie (admiralskie).

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa (w pomieszczeniach – poczet sztandarowy i trębacze lub orkiestra wojskowa)⁸⁵.

Nowo mianowani generałowie brygady (kontradmirałowie), a także inne osoby po otrzymaniu nominacji na wyższe stopnie generalskie (admiralskie) mogą udać się przed GNŻ lub w inne miejsce pamięci narodowej, aby złożyć wiązanki kwiatów.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości w siedzibie Prezydenta RP lub innym miejscu:
▪ przybycie mianowanych na stopnie generalskie (admiralskie) i zaproszonych gości (mianowanym mogą towarzyszyć zaproszone przez nich osoby. Po przybyciu wszyscy zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP zapowiada przybycie Prezydenta RP, który wchodzi do sali. Trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, Prezydent RP wita się z zaproszonymi gośćmi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wskazane miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacze grają „Hasło WP” /orkiestra wojskowa wykonuje hymn RP/);
▪ ceremonia wręczenia aktów mianowania na stopnie generała brygady (kontradmirała), honorowej broni białej oraz aktów mianowania i gwiazdek mianowanym na wyższe stopnie generalskie (admiralskie) – (trębacze grają sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP odczytuje postanowienie Prezydenta RP o nadaniu stopni generalskich /admiralskich/. Wyczytane osoby podchodzą do Prezydenta RP i zatrzymują się w wyznaczonym miejscu⁸⁶. Prezydent RP wręcza kolejno wyczytanym akty mianowania, a Minister ON wręcza nowo mianowanym honorową broń białą oraz mianowanym na wyższe stopnie generalskie /admiralskie/ – gwiazdki /w etui/. Otrzymujący honorową broń białą /bułdawę generalską/ oraz gwiazdki odpowiadają „Ku chwale Ojczyzny”. Następnie mianowani na stopnie generalskie /admiralskie/, trzymając honorową broń białą /bułdawę generalską/ przy udzie lewej nogi, a gwiazdki w lewej ręce, na komendę dowódcy uroczystości odchodzą na wyznaczone miejsce);
▪ przemówienie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP prosi Prezydenta RP o zabranie głosu);
▪ przemówienie przedstawiciela nowo mianowanych;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacze grają „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza salę);
▪ zakończenie uroczystości. Uroczystość wręczenia aktów mianowania, honorowej broni białej oficerom mianowanym na stopnie generałów brygady (kontradmirałów) oraz aktów nominacji mianowanym na wyższe stopnie generalskie (admiralskie) odbywa się w dniu 15 sierpnia na dziedzińcu Pałacu Belwederskiego w Warszawie i stanowi jeden z elementów obchodów Święta Wojska Polskiego. Uroczystość poprzedzona jest ceremonią złożenia przez Prezydenta RP wieńca przed pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego znajdującym się przy Pałacu Belwederskim w Warszawie.

W trakcie uroczystości może odbywać się także wręczenie listów gratulacyjnych generałom (admirałom) odchodzącym do rezerwy lub przechodzącym w stan spoczynku, prezentacja prymusów uczelni wojskowych oraz wręczenie odznak orderów i odznaczeń państwowych.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości na dziedzińcu Pałacu Belwederskiego:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie mianowanych na stopnie generalskie (admiralskie) i zaproszonych gości (mianowanym mogą towarzyszyć zaproszone przez nich osoby. Po przybyciu wszyscy zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory. Przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP zapowiada przybycie Prezydenta RP. Przy bramie wjazdowej na dziedziniec Belwederu Prezydenta RP wita Dowódca GW. Następnie Prezydent RP przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii honorowej, oddaje honor sztandarowi, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami i zajmuje miejsce do ceremonii podniesienia Proporca Prezydenta RP na maszt, znajdujący się na budynku Pałacu Belwederskiego. Trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, proporcowy podnosi proporzec na maszt. Następnie Prezydent RP przechodzi przed wejście główne do Belwederu, wita się z zaproszonymi gośćmi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ rozpoczęcie uroczystości (orkiestra wojskowa gra hymn RP);
▪ ceremonia wręczenia aktów mianowania na stopnie generała brygady (kontradmirała), honorowej broni białej oraz aktów mianowania i gwiazdek mianowanym na wyższe stopnie generalskie (admiralskie) – (trębacze grają sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP odczytuje postanowienie Prezydenta RP o nadaniu stopni generalskich /admiralskich/. Wyczytane osoby podchodzą do Prezydenta RP i zatrzymują się w wyznaczonym miejscu⁸⁷. Prezydent RP wręcza kolejno wyczytanym akty mianowania, a Minister ON wręcza nowo mianowanym honorową broń białą oraz mianowanym na wyższe stopnie generalskie /admiralskie/ – gwiazdki /w etui/. Otrzymujący honorową broń białą /bułdawę generalską/ oraz gwiazdki odpowiadają „Ku chwale Ojczyzny”. Następnie mianowani na stopnie generalskie /admiralskie/, trzymając honorową broń białą /bułdawę generalską/ przy udzie lewej nogi, a gwiazdki w lewej ręce, na komendę dowódcy uroczystości odchodzą na wyznaczone miejsce);
▪ przemówienie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP prosi Prezydenta RP o zabranie głosu);
▪ przemówienie przedstawiciela mianowanych;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

⁸⁴ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezydenta RP, która opracowuje jej scenariusz.
⁸⁵ Jeśli uroczystość odbywa się w Warszawie, wojskową asystę honorową stanowi KR WP i OR WP.
⁸⁶ Żołnierzy mianowanych wprowadza wyznaczony oficer. W przypadku wręczania aktów mianowań na stopnie pierwsze i wyższe stopnie generalskie (admiralskie) inwalidom wojskowym lub żołnierzom poszkodowanym podczas pełnienia misji wojskowych poza granicami państwa, którzy przybyli na uroczystość na wózkach inwalidzkich, Prezydent RP podchodzi do nich i wręcza akty mianowania. Minister ON podchodzi i wręcza bułdawę generalskie lub gwiazdki.
⁸⁷ Żołnierzy mianowanych wprowadza wyznaczony oficer. W przypadku wręczania aktów mianowań na stopnie pierwsze i wyższe stopnie generalskie (admiralskie) inwalidom wojskowym lub żołnierzom poszkodowanym podczas pełnienia misji wojskowych poza granicami państwa, którzy przybyli na uroczystość na wózkach inwalidzkich, Prezydent RP podchodzi do nich i wręcza akty mianowania. Minister ON podchodzi i wręcza bułdawę generalskie lub gwiazdki.

Uroczystość wręczenia odznak orderów i odznaczeń państwowych może odbywać się w siedzibie Prezydenta RP lub innym miejscu, określonym przez Kancelarię Prezydenta RP. Wręczenia odznak orderów i odznaczeń państwowych dokonuje Prezydent RP lub jego przedstawiciel⁸⁸.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: poczet sztandarowy, trębacz lub orkiestra wojskowa⁸⁹.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

▪ przybycie osób, które otrzymają odznaki orderów i odznaczeń oraz zaproszonych gości (przybyli zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, Prezydent RP wita się z zaproszonymi gośćmi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wskazane miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacze grają „Hasło WP” /gdy udział bierze orkiestra wojskowa, wykonywany jest hymn RP/);
▪ ceremonia wręczenia odznak orderów i odznaczeń (trębacze grają sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP wita uczestników uroczystości i odczytuje postanowienie Prezydenta RP o nadaniu orderów i odznaczeń, wyróżnieni podchodzą kolejno do Prezydenta RP, który przypina odznaki orderów i odznaczeń. Po otrzymaniu orderu lub odznaczenia wyróżnieni żołnierze odpowiadają: „Ku chwale Ojczyzny” /osoby cywilne i przedstawiciele innych państw odpowiadają: „Dziękuję”/, po czym wracają na poprzednie miejsca)⁹⁰;
▪ przemówienie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP prosi Prezydenta RP o zabranie głosu);
▪ przemówienie przedstawiciela wyróżnionych;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza salę);
▪ zakończenie uroczystości.

⁸⁸ Szczegółowy scenariusz uroczystości opracowuje Kancelaria Prezydenta RP.
⁸⁹ Skład wojskowej asysty honorowej ustala Kancelaria Prezydenta RP z dowódcą garnizonu, uwzględniając rangę i charakter uroczystości. Jeśli uroczystość odbywa się w Warszawie, wojskową asystę honorową stanowi KR WP i OR WP.
⁹⁰ Innego tekstu.

W oficjalnych przyjęciach wydawanych na cześć delegacji zagranicznych przebywających z wizytą w RP, spotkań władz państwowych i wojskowych z przedstawicielami korpusu dyplomatycznego akredytowanymi w RP, na wniosek organizatora uroczystości może wziąć udział wojskowa asysta honorowa⁹¹.

Stanowi ją posterunek honorowy, a w czasie uroczystych obiadów (kolacji) wydawanych na cześć przywódcy państwowego lub szefa rządu (przywódcy organizacji międzynarodowej) także orkiestra wojskowa do odegrania hymnów państwowych (hymnów organizacji międzynarodowych).

Wojskowa asysta honorowa może wziąć udział w przedsięwzięciach o randze międzynarodowej i państwowej, jeśli przewiduje to protokół dyplomatyczny. W czasie rozmów oficjalnych, spotkań, przyjęć wydawanych przez Prezydenta RP oraz Prezesa RM wystawiane są posterunki honorowe⁹².

W przedsięwzięciach wymagających odegrania hymnów może wziąć udział orkiestra wojskowa (np. inauguracyjne posiedzenie, rozpoczęcie kolejnej kadencji Sejmu RP i Senatu RP, uroczyste sesje Parlamentu RP).

⁹¹ Organizatorem tych uroczystości może być Kancelaria Prezydenta RP, Kancelaria Prezesa RM, Kancelaria Sejmu RP, Kancelaria Senatu RP, Protokół Dyplomatyczny MSZ i MON.
⁹² Skład i umundurowanie żołnierzy stanowiących posterunek honorowy powinien być każdorazowo ustalany z organizatorem uroczystości z uwzględnieniem jego rangi i charakteru.

Wręczenia aktu mianowania na stanowisko Ministra ON i przyjęcia przysięgi dokonuje Prezydent RP w swojej siedzibie⁹³. Uroczystość przebiega zgodnie ze scenariuszem opracowanym przez Kancelarię Prezydenta RP i odbywa się bez udziału wojskowej asysty honorowej. Jednak na wniosek organizatora uroczystości może wziąć w niej udział poczet sztandarowy i trębacz.

Zwyczajowo nowo mianowany Minister ON przybywa do miejsca swojego urzędowania w towarzystwie Prezesa RM, który dokonuje przedstawienia ministra i formalnie inauguruje jego urzędowanie. W przedsięwzięciu tym nie przewiduje się udziału wojskowej asysty honorowej.

Ceremonia oficjalnego przyjęcia kierownictwa MON odbywa się na dziedzińcu siedziby Ministra ON z udziałem wojskowej asysty honorowej. Udział w uroczystości może wziąć Prezydent RP, Prezes RM oraz Minister ON zdający obowiązki⁹⁴.

Wojskową asystę honorową podczas ceremonii stanowi: kompania honorowa, orkiestra wojskowa i posterunek honorowy.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem Prezydenta RP i Prezesa RM:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie kierowniczej kadry MON i SZ RP (przybyli zajmują wskazane miejsca na dziedzińcu siedziby Ministra ON);
▪ przybycie Ministra ON zdającego obowiązki (trębacz gra sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory, Minister ON wychodzi z siedziby MON, oddaje honory sztandarowi i zajmuje miejsce do powitania Prezydenta RP);
▪ przybycie Prezesa RM w towarzystwie Ministra ON obejmującego obowiązki (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory. Po powitaniu przez Ministra ON zdającego obowiązki Prezesa RM w towarzystwie Ministra ON obejmującego obowiązki oddaje honory sztandarowi kompanii honorowej i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory, Minister ON zdający obowiązki wita Prezydenta RP);
▪ podniesienie na maszt proporca Prezydenta RP (trębacz gra „Sygnał Prezydencki”, proporcowy podnosi proporzec Prezydenta RP na maszt);
▪ powitanie Prezydenta RP (Prezydent RP w towarzystwie Ministra ON zdającego obowiązki przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii honorowej, oddaje honory sztandarowi, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami i zaproszonymi gośćmi, a następnie zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości. Minister ON zdający obowiązki staje po prawej stronie Prezydenta RP);
▪ odegranie hymnu RP;
▪ przemówienie Prezydenta RP;
▪ ceremonia przekazania i przyjęcia kierownictwa MON (kompania honorowa oddaje honory, poczet sztandarowy występuje na wskazane miejsce i oddaje honory. Zdający i obejmujący obowiązki Ministra ON podchodzą do sztandaru, sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią, ministrowie w kolejności: zdający, a następnie obejmujący klękają na prawe kolano, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają i oddają honory przez skłon głowy)⁹⁵;
▪ podniesienie na maszt flagi Ministra ON (trębacz gra „Hasło WP”, flagowy podnosi flagę Ministra ON na maszt, Ministrowie ON powracają na poprzednie miejsce, obejmujący obowiązki ministra staje po prawej stronie Prezydenta RP. Poczet sztandarowy wstępuje do szyku. Ministrowie ON przechodzą do przedstawienia kierowniczej kadry MON i SZ RP. Po przedstawieniu kierowniczej kadry ministrowie powracają na poprzednie miejsca);
▪ przemówienie zdającego i obejmującego obowiązki Ministra ON;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości. Uroczystość przekazania i przyjęcia kierownictwa MON może się odbyć bez udziału Prezydenta RP i Prezesa RM. W uroczystości mogą uczestniczyć przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierowniczej kadry MON i SZ RP oraz duszpasterstw wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości bez udziału Prezydenta RP i Prezesa RM:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie kierowniczej kadry MON i SZ RP (przybyli zajmują wskazane miejsca na dziedzińcu siedziby Ministra ON);
▪ przybycie zdającego i obejmującego obowiązki Ministra ON (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory. Zdający i obejmujący obowiązki Ministra ON wychodzą z siedziby MON i zajmują miejsce do rozpoczęcia uroczystości. Minister obejmujący obowiązki stoi z lewej strony. Dowódca kompanii honorowej składa meldunek zdającemu obowiązki, po czym zdający i obejmujący obowiązki ministra oddają honory sztandarowi przez skłon głowy);
▪ odegranie hymnu RP;
▪ przemówienie zdającego obowiązki Ministra ON;
▪ ceremonia przekazania i przyjęcia kierownictwa MON (kompania honorowa oddaje honory, poczet sztandarowy występuje na wskazane miejsce i oddaje honory. Zdający i obejmujący obowiązki Ministra ON podchodzą do sztandaru, sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią, ministrowie w kolejności: zdający, a następnie obejmujący klękają na prawe kolano, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają i oddają honory przez skłon głowy)⁹⁵;
▪ podniesienie na maszt flagi Ministra ON (trębacz gra „Hasło WP”, flagowy podnosi flagę Ministra ON na maszt, Ministrowie ON powracają na poprzednie miejsce, obejmujący obowiązki ministra staje po prawej stronie. Poczet sztandarowy wstępuje do szyku. Ministrowie ON przechodzą do przedstawienia kierowniczej kadry MON i SZ RP. Po przedstawieniu kierowniczej kadry ministrowie powracają na poprzednie miejsca);
▪ przemówienie obejmującego obowiązki Ministra ON;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości. Uroczystość przyjęcia kierownictwa MON może się także odbyć jedynie z udziałem Ministra ON obejmującego obowiązki. Przeprowadza się ją w pomieszczeniu⁹⁷. W uroczystości mogą uczestniczyć przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierownictwa MON i SZ RP oraz duszpasterstw wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas ceremonii stanowi poczet sztandarowy i trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości tylko z udziałem Ministra ON obejmującego obowiązki:
▪ przybycie kierowniczej kadry MON i SZ RP (zajmują oni wskazane miejsca w sali);
▪ przybycie Ministra ON (trębacz gra sygnał „Baczność”, Minister ON przyjmuje meldunek od Szefa SG WP i zajmuje wskazane miejsce);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wskazane miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ odczytanie postanowienia Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP odczytuje postanowienie Prezydenta RP o powołaniu na stanowisko Ministra ON);
▪ ceremonia przyjęcia kierownictwa MON (poczet sztandarowy występuje na wskazane miejsce i oddaje honory. Minister ON podchodzi do sztandaru, sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Minister klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust i całuje, następnie wstaje, trębacz gra „Hasło WP”. Minister i poczet sztandarowy powracają na poprzednie miejsca);
▪ przedstawienie kierowniczej kadry MON i SZ RP;
▪ przemówienie Ministra ON;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, następnie poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości.

⁹³ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezydenta RP.
⁹⁴ Uroczystość organizuje MON w uzgodnieniu z Kancelarią Prezydenta RP i Kancelarią Prezesa RM.
⁹⁵ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.
⁹⁶ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.
⁹⁷ Miejsce uroczystości ustala jej organizator.

Uroczystość przekazania i przyjęcia obowiązków Szefa SG WP poprzedzona jest ceremonią wręczenia aktów odwołania dotychczasowego i wyznaczenia nowego Szefa SG WP.

Ceremonia wręczenia przez Prezydenta RP aktu odwołania i wyznaczenia na stanowisko Szefa SG WP odbywa się w siedzibie Prezydenta RP⁹⁸.

W uroczystości tej biorą udział przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierownictwa MON i SZ RP oraz duszpasterstw wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: poczet sztandarowy i orkiestra wojskowa lub trębacze.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie przedstawicieli kierownictwa MON i SZ RP oraz zaproszonych gości;
▪ przybycie zdającego i obejmującego obowiązki Szefa SG WP;
▪ przybycie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP zapowiada przybycie Prezydenta RP. Trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, Prezydent RP wchodzi do sali, wita się z zaproszonymi gośćmi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, orkiestra wojskowa gra hymn RP /trębacze grają „Hasło WP”/);
▪ powitanie uczestników uroczystości (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP wita uczestników uroczystości);
▪ odczytanie postanowienia Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP odczytuje postanowienie o odwołaniu dotychczasowego i wyznaczeniu nowego Szefa SG WP);
▪ ceremonia odwołania i wyznaczenia na stanowisko (szefowie SG WP występują na wyznaczone miejsce. Prezydent RP wręcza akty odwołania i wyznaczenia na stanowisko);
▪ przemówienie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP prosi Prezydenta RP o zabranie głosu);
▪ przemówienia zdającego i obejmującego obowiązki Szefa SG WP;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacze grają „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości.

Po zakończeniu uroczystości w siedzibie Prezydenta RP zdający obowiązki Szefa SG WP może udać się przed GNŻ, gdzie składa wiązankę kwiatów.

Jeżeli Szef SG WP zostaje wyznaczony na kolejną kadencję, to ceremonia wręczenia aktu wyznaczenia odbywa się zgodnie z powyższym scenariuszem. Uroczystość przekazania i przyjęcia obowiązków Szefa SG WP odbywa się w obecności Ministra ON na dziedzińcu siedziby Szefa SG WP. W uroczystości mogą uczestniczyć przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierownictwa MON i SZ RP oraz ordynariatów wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmuje wyznaczone miejsce);
▪ przybycie przedstawicieli kierownictwa MON i SZ RP oraz zaproszonych gości;
▪ przybycie Ministra ON (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory. Minister ON w towarzystwie zdającego i obejmującego obowiązki Szefa SG WP⁹⁹ zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości. Zdający obowiązki staje po prawej, a obejmujący po lewej stronie Ministra ON);
▪ odegranie hymnu RP;
▪ rozpoczęcie uroczystości (Minister ON przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii honorowej, oddaje honory sztandarowi, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami, po czym wraca na poprzednie miejsce);
▪ ceremonia przekazania i objęcia obowiązków (poczet sztandarowy występuje z szyku i zajmuje miejsce przed Ministrem ON, zdający i obejmujący obowiązki Szefa SG WP podchodzą do sztandaru, oddają honory i wykonują zwrot: obejmujący w prawo, a zdający w lewo, stając frontem do siebie. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią, Szefowie SG WP klękają na prawe kolano i w kolejności: zdający, a następnie obejmujący, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają. Sztandarowy wykonuje chwyt „Prezentuj”. Szefowie SG WP wykonują zwrot: zdający w lewo, obejmujący w prawo i kolejno meldują Ministrowi ON zdanie i objęcie obowiązków. Następnie zajmują miejsca obok ministra: obejmujący obowiązki staje po prawej, a zdający obowiązki po lewej stronie. Poczet sztandarowy wstępuje do szyku, a Minister ON i szefowie SG WP i powracają na poprzednie miejsca)¹⁰⁰;
▪ podniesienie na maszt flagi Szefa SG WP (trębacz gra „Hasło WP”, flagowy podnosi flagę Szefa SG WP na maszt);
▪ przemówienie Ministra ON;
▪ przemówienia zdającego i obejmującego obowiązki Szefa SG WP;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

⁹⁸ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezydenta RP.
⁹⁹ Obejmujący obowiązki idzie z lewej, a zdający z prawej strony Ministra ON.
¹⁰⁰ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.

Uroczystość przekazania i przyjęcia dowodzenia RSZ poprzedzona jest ceremonią wręczenia aktu odwołania i wyznaczenia Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ.

Ceremonia wręczenia przez Prezydenta RP aktu odwołania i wyznaczenia na stanowisko Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ odbywa się w siedzibie Prezydenta RP lub innym miejscu wskazanym przez Kancelarię Prezydenta RP¹⁰¹.

W uroczystości przekazania i przyjęcia dowodzenia RSZ biorą udział przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierownictwa MON i SZ RP oraz duszpasterstw wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: poczet sztandarowy i orkiestra wojskowa lub trębacze.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie przedstawicieli kierownictwa MON i SZ RP oraz zaproszonych gości;
▪ przybycie zdającego i obejmującego obowiązki Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ;
▪ przybycie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP zapowiada przybycie Prezydenta RP. Trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, Prezydent RP wchodzi do sali, wita się z zaproszonymi gośćmi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, orkiestra wojskowa gra hymn RP /trębacze grają „Hasło WP”/);
▪ powitanie uczestników uroczystości (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP wita uczestników uroczystości);
▪ odczytanie postanowienia Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP odczytuje postanowienie o odwołaniu dotychczasowego i wyznaczeniu nowego Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ);
▪ ceremonia odwołania i wyznaczenia na stanowisko (zdający i obejmujący obowiązki Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ występują na wyznaczone miejsce. Prezydent RP wręcza akty odwołania i wyznaczenia na stanowisko);
▪ przemówienie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP prosi Prezydenta RP o zabranie głosu);
▪ przemówienia zdającego i obejmującego obowiązki Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacze grają „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości.

Jeżeli Dowódca Generalny RSZ lub Dowódca Operacyjny RSZ zostaje wyznaczony na kolejną kadencję to ceremonia wręczenia aktu wyznaczenia na stanowisko odbywa z powyższym scenariuszem.

W siedzibach Dowództwa Generalnego RSZ i Dowództwa Operacyjnego RSZ mogą zostać przeprowadzone uroczystości przekazania i przyjęcia obowiązków Dowódcy Generalnego RSZ i Dowódcy Operacyjnego RSZ. Odbywają się one analogicznie do uroczystości przekazania i przyjęcia obowiązków Szefa SG WP.

¹⁰¹ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezydenta RP.

W instytucjach wojskowych, dowództwach i sztabach zdawanie oraz obejmowanie stanowisk kierowniczych i dowódczych odbywa się w obecności bezpośredniego przełożonego oraz innych przełożonych – w zależności od podporządkowania służbowego instytucji wojskowej, dowództwa i sztabu.

Jeżeli pozwalają na to możliwości, w uroczystości powinni wziąć udział wszyscy żołnierze i pracownicy wojska zatrudnieni w instytucji wojskowej, dowództwie lub sztabie. Na uroczystość można zaprosić przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, duszpasterstw wojskowych oraz inne osoby.

Uroczystość zdawania i obejmowania stanowisk kierowniczych i dowódczych powinna odbywać się w miarę możliwości w sali tradycji instytucji wojskowej, dowództwa lub sztabu, w formie uroczystej zbiórki¹⁰².

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi poczet sztandarowy i trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości odbywającej się w pomieszczeniu:
▪ przybycie uczestników uroczystości oraz zaproszonych gości (przybyli zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie przełożonego oraz zdającego i obejmującego obowiązki (trębacz gra sygnał „Baczność”, przełożony w towarzystwie zdającego i obejmującego obowiązki wchodzi do sali¹⁰³, przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, następnie zajmuje wskazane miejsce);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wskazane miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ odczytanie rozkazu (decyzji) o wyznaczeniu na stanowisko służbowe (wyznaczona osoba odczytuje rozkaz /decyzję/ o odwołaniu dotychczasowego i wyznaczeniu nowego dowódcy /dyrektora, szefa, komendanta, prezesa/);
▪ przemówienie przełożonego (przemawiający dziękuje dotychczasowemu, a następnie przedstawia nowego dowódcę /dyrektora, szefa, komendanta, prezesa/ i krótko charakteryzuje przebieg jego służby /pracy/);
▪ ceremonia przekazania i objęcia obowiązków (zdający i obejmujący obowiązki występują na wyznaczone miejsce. Dowódca uroczystości podaje komendy do wystąpienia pocztu sztandarowego¹⁰⁴, który podchodzi i zatrzymuje się trzy kroki przed dowódcami. Dowódcy oddają honory i wykonują zwrot: obejmujący w prawo, a zdający w lewo, stając frontem do siebie. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się około metra nad ziemią, dowódcy klękają na prawe kolano i w kolejności: zdający, a następnie obejmujący, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają. Zdający obowiązki wykonuje wykrok w prawo w skos, przejmuje sztandar z rąk sztandarowego i powraca do postawy zasadniczej. Następnie przekazuje sztandar obejmującemu obowiązki, który bierze sztandar, przez chwilę trzyma go, po czym wykonuje wykrok w lewo w skos i oddaje sztandar sztandarowemu. Sztandarowy wykonuje chwyt „Prezentuj”. Trębacz gra „Hasło WP”. Dowódcy podchodzą do stołu i podpisują protokół zdawczo-odbiorczy¹⁰⁵. Następnie meldują przełożonemu zdanie i objęcie obowiązków, po czym powracają na poprzednie miejsce. Obejmujący staje z prawej, a zdający z lewej strony przełożonego);
▪ przemówienie zdającego i obejmującego obowiązki dowódcy (dyrektora, szefa, komendanta, prezesa);
▪ wykonanie pamiątkowego zdjęcia oraz dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki (Instytucji) Wojskowej lub Kronice Jednostki (Instytucji) Wojskowej;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza salę);
▪ złożenie gratulacji;
▪ zakończenie uroczystości. W instytucjach wojskowych, dowództwach i sztabach zdawanie oraz obejmowanie stanowisk kierowniczych i dowódczych odbywa się w obecności bezpośredniego przełożonego oraz innych przełożonych – w zależności od podporządkowania służbowego instytucji wojskowej, dowództwa i sztabu.

Jeżeli pozwalają na to możliwości, w uroczystości powinni wziąć udział wszyscy żołnierze i pracownicy wojska zatrudnieni w instytucji wojskowej, dowództwie lub sztabie. Na uroczystość można zaprosić przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, duszpasterstw wojskowych oraz inne osoby.

Uroczystość zdawania i obejmowania stanowisk kierowniczych i dowódczych powinna odbywać się w miarę możliwości w sali tradycji instytucji wojskowej, dowództwa lub sztabu, w formie uroczystej zbiórki¹⁰².

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi poczet sztandarowy i trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości odbywającej się w pomieszczeniu:
▪ przybycie uczestników uroczystości oraz zaproszonych gości (przybyli zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie przełożonego oraz zdającego i obejmującego obowiązki (trębacz gra sygnał „Baczność”, przełożony w towarzystwie zdającego i obejmującego obowiązki wchodzi do sali¹⁰³, przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, następnie zajmuje wskazane miejsce);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wskazane miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ odczytanie rozkazu (decyzji) o wyznaczeniu na stanowisko służbowe (wyznaczona osoba odczytuje rozkaz /decyzję/ o odwołaniu dotychczasowego i wyznaczeniu nowego dowódcy /dyrektora, szefa, komendanta, prezesa/);
▪ przemówienie przełożonego (przemawiający dziękuje dotychczasowemu, a następnie przedstawia nowego dowódcę /dyrektora, szefa, komendanta, prezesa/ i krótko charakteryzuje przebieg jego służby /pracy/);
▪ ceremonia przekazania i objęcia obowiązków (zdający i obejmujący obowiązki występują na wyznaczone miejsce. Dowódca uroczystości podaje komendy do wystąpienia pocztu sztandarowego¹⁰⁴, który podchodzi i zatrzymuje się trzy kroki przed dowódcami. Dowódcy oddają honory i wykonują zwrot: obejmujący w prawo, a zdający w lewo, stając frontem do siebie. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się około metra nad ziemią, dowódcy klękają na prawe kolano i w kolejności: zdający, a następnie obejmujący, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają. Zdający obowiązki wykonuje wykrok w prawo w skos, przejmuje sztandar z rąk sztandarowego i powraca do postawy zasadniczej. Następnie przekazuje sztandar obejmującemu obowiązki, który bierze sztandar, przez chwilę trzyma go, po czym wykonuje wykrok w lewo w skos i oddaje sztandar sztandarowemu. Sztandarowy wykonuje chwyt „Prezentuj”. Trębacz gra „Hasło WP”. Dowódcy podchodzą do stołu i podpisują protokół zdawczo-odbiorczy¹⁰⁵. Następnie meldują przełożonemu zdanie i objęcie obowiązków, po czym powracają na poprzednie miejsce. Obejmujący staje z prawej, a zdający z lewej strony przełożonego);
▪ przemówienie zdającego i obejmującego obowiązki dowódcy (dyrektora, szefa, komendanta, prezesa);
▪ wykonanie pamiątkowego zdjęcia oraz dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki (Instytucji) Wojskowej lub Kronice Jednostki (Instytucji) Wojskowej;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza salę);
▪ złożenie gratulacji;
▪ zakończenie uroczystości. Przekazanie i objęcie obowiązków dowódcy batalionu¹¹⁰, kompanii, plutonu, drużyny (równorzędnych) odbywa się w obecności przełożonego na zbiórce całego stanu osobowego pododdziału. Podczas zbiórki zostaje odczytany rozkaz o zdaniu i objęciu obowiązków oraz składa się podziękowania i gratulacje.

¹⁰² Uroczystość może być przeprowadzona również w formie uroczystego apelu.
¹⁰³ Obejmujący obowiązki idzie z lewej, a zdający z prawej strony przełożonego.
¹⁰⁴ Dotyczy instytucji wojskowej, dowództwa i sztabu, które posiadają sztandar.
¹⁰⁵ Podpisanie protokółu może się odbyć przed lub po zakończeniu uroczystości w innym miejscu, np. w sali tradycji, gabinecie dowódcy.
¹⁰⁶ Podczas uroczystego apelu można również zorganizować ceremonię przekazania i objęcia obowiązków przez dowódców pododdziałów, które posiadają sztandar.
¹⁰⁷ Podpisanie protokółu może się odbyć przed lub po zakończeniu uroczystości w innym miejscu, np. w sali tradycji, gabinecie dowódcy.
¹⁰⁸ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.
¹⁰⁹ Przedsięwzięcie jest realizowane, gdy dowódca posiada proporzec rozpoznawczy.
¹¹⁰ Nie dotyczy samodzielnego batalionu.

Uroczysty apel jest zasadniczą formą przeprowadzania uroczystości w jednostkach (instytucjach) wojskowych. Apel organizuje się na placu apelowym z udziałem całego stanu osobowego jednostki (instytucji) wojskowej.

W porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu – z okazji świąt państwowych i wojskowych – uroczysty apel można zorganizować w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego.

Do udziału w uroczystym apelu można zaprosić przełożonego, pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

Scenariusz uroczystego apelu można wzbogacać o elementy charakterystyczne dla okoliczności jego zorganizowania (np. wręczenie odznaczeń i wyróżnień, aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe¹¹¹, dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki /Instytucji/ Wojskowej lub Kronice Jednostki /Instytucji/ Wojskowej, wykonanie pamiątkowego zdjęcia). Ponadto przed lub po zakończeniu uroczystego apelu można zorganizować przedsięwzięcia dodatkowe, np. występy artystyczne, pokaz musztry paradnej.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystego apelu stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie pododdziałów oraz pocztów sztandarowych¹¹² organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (pododdziały i poczty sztandarowe, którymi dowodzi żołnierz wyznaczony przez organizatora apelu, zajmują wyznaczone miejsca na placu);
▪ przybycie zaproszonych gości (zaproszeni goście zajmują miejsca na trybunie, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ wprowadzenie kompanii honorowej i orkiestry wojskowej (dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów, kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsca na placu);
▪ przybycie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (trębacze grają sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Orkiestra wojskowa gra marsza powitalnego, dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, dokonuje przeglądu pododdziałów, podchodzi do sztandarów i oddaje honory, wita się z żołnierzami, następnie wita się z gośćmi honorowymi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ podniesienie flagi państwowej RP na maszt (poczet flagowy występuje z szyku¹¹³, podchodzi do masztu, flagowy przypina flagę. Orkiestra wojskowa gra hymn RP, flagowy podnosi flagę na maszt);
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ część okolicznościowa apelu (odczytanie decyzji i rozkazów, wręczenie aktów mianowania, odznaczeń, wyróżnień itp.);
▪ przemówienia okolicznościowe;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady);
▪ defilada (defiladę prowadzi orkiestra wojskowa, grając „Warszawiankę” lub inny marsz. Po dojściu do trybuny zatrzymuje się frontem do niej, nie przerywając gry. Dowódca uroczystości maszerujący na czele pododdziałów, po oddaniu honorów przełożonemu, maszeruje w kierunku trybuny i zatrzymuje się po jej prawej stronie¹¹⁴. Podczas defilady żołnierze stojący na trybunie oddają honory defilującym pododdziałom. Defiladę kończy przemarsz orkiestry wojskowej);
▪ odprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (wyznaczony żołnierz podaje komendę do odprowadzenia sztandarów: „W prawo - ZWROT”, „Za mną – MARSZ”);
▪ zakończenie uroczystości (dowódca uroczystości melduje dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej jej zakończenie).

¹¹¹ Jeżeli w uroczystym apelu bierze udział przełożony dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej, można go poprosić o wręczenie odznaczeń i wyróżnień oraz aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe.
¹¹² Pocztami sztandarowymi powinien dowodzić żołnierz wyznaczony przez organizatora apelu. Poczty sztandarowe można ustawić z lewej strony trybuny (patrząc z trybuny).
¹¹³ Jeżeli względy organizacyjne tego wymagają, poczet flagowy może stać przy maszcie. W takiej sytuacji zajmuje on swoje miejsce w czasie wprowadzania pododdziałów w miejsce uroczystości.
¹¹⁴ Patrząc z trybuny.

Uroczysta zbiórka jest odmianą uroczystego apelu. Przeprowadza się ją w pomieszczeniach (np. w sali tradycji, ceremonialnej, odpraw, kinowej, hali sportowej) – w miarę możliwości – z udziałem całego stanu osobowego jednostki (instytucji) wojskowej¹¹⁵.

Do udziału w uroczystej zbiórce można zaprosić przełożonego, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich oraz młodzież.

Scenariusz uroczystej zbiórki można wzbogacać o elementy charakterystyczne dla okoliczności jej zorganizowania (np. wręczenie odznaczeń i wyróżnień, aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe¹¹⁶).

Wojskową asystę honorową podczas uroczystej zbiórki stanowi poczet sztandarowy oraz trębacz¹¹⁷.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie żołnierzy i pracowników wojska;
▪ przybycie zaproszonych gości (zaproszeni goście zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (trębacz gra sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów, składa meldunek dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej, który następnie zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ powitanie uczestników uroczystości przez dowódcę jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości i wygłasza przemówienie okolicznościowe);
▪ przedsięwzięcia okolicznościowe (odczytanie decyzji i rozkazów, wręczenie aktów mianowania, odznaczeń i wyróżnień itp.);
▪ przemówienia okolicznościowe;
▪ dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki (Instytucji) Wojskowej lub Kronice Jednostki (Instytucji) Wojskowej i wykonanie pamiątkowego zdjęcia;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości (dowódca uroczystości melduje dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej jej zakończenie);
▪ rozpoczęcie części nieoficjalnej uroczystości (np. składanie podziękowań i gratulacji, wręczanie kwiatów).

¹¹⁵ Jeśli pozwalają na to warunki.
¹¹⁶ Jeżeli w uroczystym apelu bierze udział przełożony dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej, można go poprosić o wręczenie odznaczeń i wyróżnień oraz aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe.
¹¹⁷ Jeżeli jednostka (instytucja) wojskowa nie posiada sztandaru, uroczysta zbiórka może być realizowana bez jego udziału.

Uroczysty capstrzyk – wieczorny przemarsz wojska ulicami garnizonu, można zorganizować w porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu – w przeddzień świąt państwowych i wojskowych. Capstrzyk może być połączony z uroczystym apelem, organizowanym na reprezentacyjnym placu miejskim lub innym miejscu umożliwiającym udział w nim społeczeństwa¹¹⁸.

Podczas capstrzyku należy odczytać apel pamięci lub apel poległych zakończony salwą honorową. Po odczytaniu apelu następuje przemarsz uczestników capstrzyku wyznaczonymi ulicami do miejsca pamięci narodowej lub chwały polskiego oręża, gdzie złożone zostaną wieńce i wiązanki.

Do udziału w uroczystym capstrzyku można zaprosić przełożonego, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, młodzież oraz pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary jednostek (instytucji) wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

W garnizonach można organizować capstrzyk gwiaździsty, czyli przemarsz pododdziałów z kilku punktów wyjściowych do określonego miejsca.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystego capstrzyku może stanowić: kompania honorowa, orkiestra wojskowa, posterunek honorowy, żołnierze niosący pochodnie oraz żołnierze do składania wieńców i wiązanek.

¹¹⁸ Podczas uroczystego capstrzyku można zorganizować pokaz sztucznych ogni, rekonstrukcję historycznych wydarzeń itp.