Punkt 1).powiązania
WRĘCZANIE SZTANDARU
Uroczystość wręczenia sztandaru organizuje się na placu apelowym jednostki (instytucji) wojskowej lub w porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu, w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego144. Uroczystość może być poprzedzona uroczystą Mszą świętą lub Nabożeństwem z okazji wręczenia sztandaru jednostce (instytucji) wojskowej.
Sztandar wraz z aktem nadania wręcza dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej Prezydent RP lub, w jego imieniu, Minister ON bądź ich przedstawiciel.
Do udziału w uroczystości zaprasza się fundatorów sztandaru, rodziców chrzestnych, a także przełożonych, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary jednostek (instytucji) wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.
W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy jednostki (instytucji) wojskowej oraz w miarę możliwości pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu.
W miejscu uroczystości przed trybuną honorową na stole przykrytym suknem wykłada się rozwinięty sztandar. Obok sztandaru ustawia się stolik z wyłożonymi paramentami liturgicznymi, młotkiem do wbijania gwoździ honorowych i pamiątkowych oraz aktem ufundowania sztandaru.
Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.
PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ odczytanie aktu ufundowania sztandaru, wbicie gwoździ honorowych i pamiątkowych (rodzice chrzestni zajmują miejsce przy stoliku ze sztandarem. Trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel fundatora odczytuje akt ufundowania sztandaru, a następnie zaprasza fundatorów i zaproszonych gości do wbicia gwoździ honorowych i pamiątkowych. Po wbiciu gwoździ osoby wbijające je składają podpisy na akcie ufundowania sztandaru oraz powracają na poprzednie miejsca);
▪ poświęcenie sztandaru (rodzice chrzestni sztandaru proszą kapelana o poświęcenie sztandaru. Kapelan odmawia modlitwę145, dokonuje poświęcenia sztandaru i wraca na poprzednie miejsce);
▪ odczytanie aktu nadania sztandaru (trębacz gra sygnał „Baczność”, pododdziały przyjmują postawę zasadniczą, przedstawiciel Prezydenta RP odczytuje akt nadania sztandaru jednostce /instytucji/ wojskowej);
▪ wręczenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu sztandarowego. Poczet występuje przed front pododdziałów i zatrzymuje się na wyznaczonym miejscu. Prezydent RP oraz dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej występują na wyznaczone miejsca. Dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Rodzice chrzestni podnoszą sztandar ze stołu i przekazują go Prezydentowi RP, który podnosi sztandar do pozycji pionowej, trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”. Wręczający wygłasza formułę „Wręczam146 …… /podaje pełną nazwę jednostki /instytucji/ wojskowej/ sztandar ufundowany przez …… /podaje nazwę fundatora sztandaru/”. Następnie Prezydent RP pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust i całuje. Następnie wstaje, przejmuje sztandar od Prezydenta RP odpowiadając: „Ku chwale Ojczyzny”, wykonuje zwrot i dokonuje prezentacji sztandaru jednostce /instytucji/ wojskowej, pochylając go w prawo, po czym w lewo. Poczet sztandarowy klęka na prawe kolano147, dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej pochyla sztandar, sztandarowy prawą ręką ujmuje płat sztandaru, unosi go do ust i całuje. Na sygnał podany przez dowódcę pocztu, poczet wstaje, sztandarowy przejmuje sztandar od dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej i trzyma go w położeniu „Prezentuj”, trębacz gra „Hasło WP”. Poczet oddaje honory. Następnie Prezydent RP, dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej i rodzice chrzestni powracają na trybunę. Dowódca uroczystości podaje komendę do prezentacji sztandaru przez poczet: „Poczet sztandarowy – BACZNOŚĆ”, „Do prezentacji sztandaru – MARSZ”. Poczet maszeruje na lewo skrzydło ugrupowania pododdziałów, następnie nie przerywając marszu przechodzi przed jego frontem i zajmuje miejsce w szyku);
▪ przemówienie Prezydenta RP;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.
144 W jednostce (instytucji) wojskowej z tej okazji można zorganizować „Dzień otwartych koszar” oraz inne przedsięwzięcia promujące wojsko w społeczeństwie.
145 W przypadku uczestniczenia w uroczystości kapelanów kilku duszpasterstw, modlitwy i poświęcenia dokonywane są kolejno – zgodnie ze scenariuszem uroczystości.
146 Jeśli sztandar wręcza przedstawiciel Prezydenta RP, Minister ON lub jego przedstawiciel, to formułę wręczenia sztandaru rozpoczyna słowami: „W imieniu Prezydenta RP…”.
147 Jeżeli poczet sztandarowy jest uzbrojony w szable, wówczas klęka tylko sztandarowy. Dowódca pocztu i asystujący prezentują broń.
Punkt 2).
POŻEGNANIE SZTANDARU
Uroczystość pożegnania sztandaru organizuje się na placu apelowym jednostki (instytucji) wojskowej lub w porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu, w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego.
Do udziału w uroczystości zaprasza się fundatorów sztandaru, rodziców chrzestnych, a także przełożonych, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary jednostek (instytucji) wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.
W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy jednostki (instytucji) wojskowej oraz w miarę możliwości pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu.
Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.
PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ odczytanie rozkazu o rozformowaniu (przeformowaniu) jednostki (instytucji) wojskowej lub zmianie sztandaru (wyznaczona osoba odczytuje rozkaz o rozformowaniu /przeformowaniu/ jednostki /instytucji/ wojskowej lub zmianie sztandaru);
▪ przemówienie przełożonego;
▪ przemówienia okolicznościowe zaproszonych gości;
▪ pożegnanie sztandaru przez delegację żołnierzy (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu sztandarowego. Poczet występuje na wyznaczone miejsce i zatrzymuje się frontem do pododdziałów. Sztandarowy wykonuje sztandarem chwyt „Prezentuj”. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia delegacji żołnierzy /przedstawicieli wszystkich korpusów/ żegnającej sztandar: „Delegacja żołnierzy, do pożegnania sztandaru – MARSZ”. Delegacja występuje z szyku, maszeruje do sztandaru i zatrzymuje się trzy kroki przed nim. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny brzeg znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Żołnierz stojący w środku delegacji klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust, całuje, a następnie wstaje. Sztandarowy wykonuje chwyt „Na ramię”. Dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia delegacji do szyku);
▪ pożegnanie sztandaru przez dowódcę jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca schodzi z trybuny, staje przed sztandarem i oddaje honory. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Dowódca klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust i całuje. Następnie wstaje, przejmuje sztandar od sztandarowego, wykonuje w tył zwrot, dokonuje prezentacji sztandaru jednostce /instytucji/ wojskowej, pochylając go w prawo i w lewo, a następnie przekazuje sztandar sztandarowemu. Sztandarowy wykonuje sztandarem chwyt „Prezentuj”, trębacze grają „Hasło WP”. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej powraca na trybunę, a dowódca uroczystości podaje komendę do pożegnalnego przemarszu pocztu sztandarowego: „Poczet sztandarowy – BACZNOŚĆ”, „Do pożegnania sztandaru – MARSZ”. Poczet maszeruje na lewe skrzydło ugrupowania pododdziałów, następnie nie przerywając marszu przechodzi przed jego frontem i po minięciu pododdziałów maszeruje w stronę trybuny, gdzie zajmuje wyznaczone miejsce);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.
Jeżeli jednostka (instytucja) wojskowa otrzymuje w tym samym dniu nowy sztandar, to uroczystość tę należy poprzedzić pożegnaniem starego sztandaru (bez defilady). Po uroczystości pożegnania poczet sztandarowy ze starym sztandarem zajmuje miejsce przy trybunie148. Pozostaje tam do zakończenia defilady kończącej uroczystość wręczenia nowego sztandaru.
148 Po zakończeniu uroczystości sztandar wojskowy należy przekazać do Muzeum Wojska Polskiego wraz z aktami jego nadania i ufundowania.