Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Wręczenia aktu mianowania na stanowisko Ministra ON i przyjęcia przysięgi dokonuje Prezydent RP w swojej siedzibie⁹³. Uroczystość przebiega zgodnie ze scenariuszem opracowanym przez Kancelarię Prezydenta RP i odbywa się bez udziału wojskowej asysty honorowej. Jednak na wniosek organizatora uroczystości może wziąć w niej udział poczet sztandarowy i trębacz.

Zwyczajowo nowo mianowany Minister ON przybywa do miejsca swojego urzędowania w towarzystwie Prezesa RM, który dokonuje przedstawienia ministra i formalnie inauguruje jego urzędowanie. W przedsięwzięciu tym nie przewiduje się udziału wojskowej asysty honorowej.

Ceremonia oficjalnego przyjęcia kierownictwa MON odbywa się na dziedzińcu siedziby Ministra ON z udziałem wojskowej asysty honorowej. Udział w uroczystości może wziąć Prezydent RP, Prezes RM oraz Minister ON zdający obowiązki⁹⁴.

Wojskową asystę honorową podczas ceremonii stanowi: kompania honorowa, orkiestra wojskowa i posterunek honorowy.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości z udziałem Prezydenta RP i Prezesa RM:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie kierowniczej kadry MON i SZ RP (przybyli zajmują wskazane miejsca na dziedzińcu siedziby Ministra ON);
▪ przybycie Ministra ON zdającego obowiązki (trębacz gra sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory, Minister ON wychodzi z siedziby MON, oddaje honory sztandarowi i zajmuje miejsce do powitania Prezydenta RP);
▪ przybycie Prezesa RM w towarzystwie Ministra ON obejmującego obowiązki (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory. Po powitaniu przez Ministra ON zdającego obowiązki Prezesa RM w towarzystwie Ministra ON obejmującego obowiązki oddaje honory sztandarowi kompanii honorowej i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ przybycie Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory, Minister ON zdający obowiązki wita Prezydenta RP);
▪ podniesienie na maszt proporca Prezydenta RP (trębacz gra „Sygnał Prezydencki”, proporcowy podnosi proporzec Prezydenta RP na maszt);
▪ powitanie Prezydenta RP (Prezydent RP w towarzystwie Ministra ON zdającego obowiązki przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii honorowej, oddaje honory sztandarowi, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami i zaproszonymi gośćmi, a następnie zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości. Minister ON zdający obowiązki staje po prawej stronie Prezydenta RP);
▪ odegranie hymnu RP;
▪ przemówienie Prezydenta RP;
▪ ceremonia przekazania i przyjęcia kierownictwa MON (kompania honorowa oddaje honory, poczet sztandarowy występuje na wskazane miejsce i oddaje honory. Zdający i obejmujący obowiązki Ministra ON podchodzą do sztandaru, sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią, ministrowie w kolejności: zdający, a następnie obejmujący klękają na prawe kolano, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają i oddają honory przez skłon głowy)⁹⁵;
▪ podniesienie na maszt flagi Ministra ON (trębacz gra „Hasło WP”, flagowy podnosi flagę Ministra ON na maszt, Ministrowie ON powracają na poprzednie miejsce, obejmujący obowiązki ministra staje po prawej stronie Prezydenta RP. Poczet sztandarowy wstępuje do szyku. Ministrowie ON przechodzą do przedstawienia kierowniczej kadry MON i SZ RP. Po przedstawieniu kierowniczej kadry ministrowie powracają na poprzednie miejsca);
▪ przemówienie zdającego i obejmującego obowiązki Ministra ON;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości. Uroczystość przekazania i przyjęcia kierownictwa MON może się odbyć bez udziału Prezydenta RP i Prezesa RM. W uroczystości mogą uczestniczyć przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierowniczej kadry MON i SZ RP oraz duszpasterstw wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości bez udziału Prezydenta RP i Prezesa RM:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsce);
▪ przybycie kierowniczej kadry MON i SZ RP (przybyli zajmują wskazane miejsca na dziedzińcu siedziby Ministra ON);
▪ przybycie zdającego i obejmującego obowiązki Ministra ON (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory. Zdający i obejmujący obowiązki Ministra ON wychodzą z siedziby MON i zajmują miejsce do rozpoczęcia uroczystości. Minister obejmujący obowiązki stoi z lewej strony. Dowódca kompanii honorowej składa meldunek zdającemu obowiązki, po czym zdający i obejmujący obowiązki ministra oddają honory sztandarowi przez skłon głowy);
▪ odegranie hymnu RP;
▪ przemówienie zdającego obowiązki Ministra ON;
▪ ceremonia przekazania i przyjęcia kierownictwa MON (kompania honorowa oddaje honory, poczet sztandarowy występuje na wskazane miejsce i oddaje honory. Zdający i obejmujący obowiązki Ministra ON podchodzą do sztandaru, sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią, ministrowie w kolejności: zdający, a następnie obejmujący klękają na prawe kolano, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają i oddają honory przez skłon głowy)⁹⁵;
▪ podniesienie na maszt flagi Ministra ON (trębacz gra „Hasło WP”, flagowy podnosi flagę Ministra ON na maszt, Ministrowie ON powracają na poprzednie miejsce, obejmujący obowiązki ministra staje po prawej stronie. Poczet sztandarowy wstępuje do szyku. Ministrowie ON przechodzą do przedstawienia kierowniczej kadry MON i SZ RP. Po przedstawieniu kierowniczej kadry ministrowie powracają na poprzednie miejsca);
▪ przemówienie obejmującego obowiązki Ministra ON;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości. Uroczystość przyjęcia kierownictwa MON może się także odbyć jedynie z udziałem Ministra ON obejmującego obowiązki. Przeprowadza się ją w pomieszczeniu⁹⁷. W uroczystości mogą uczestniczyć przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierownictwa MON i SZ RP oraz duszpasterstw wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas ceremonii stanowi poczet sztandarowy i trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości tylko z udziałem Ministra ON obejmującego obowiązki:
▪ przybycie kierowniczej kadry MON i SZ RP (zajmują oni wskazane miejsca w sali);
▪ przybycie Ministra ON (trębacz gra sygnał „Baczność”, Minister ON przyjmuje meldunek od Szefa SG WP i zajmuje wskazane miejsce);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wskazane miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ odczytanie postanowienia Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP odczytuje postanowienie Prezydenta RP o powołaniu na stanowisko Ministra ON);
▪ ceremonia przyjęcia kierownictwa MON (poczet sztandarowy występuje na wskazane miejsce i oddaje honory. Minister ON podchodzi do sztandaru, sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Minister klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust i całuje, następnie wstaje, trębacz gra „Hasło WP”. Minister i poczet sztandarowy powracają na poprzednie miejsca);
▪ przedstawienie kierowniczej kadry MON i SZ RP;
▪ przemówienie Ministra ON;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, następnie poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości.

⁹³ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezydenta RP.
⁹⁴ Uroczystość organizuje MON w uzgodnieniu z Kancelarią Prezydenta RP i Kancelarią Prezesa RM.
⁹⁵ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.
⁹⁶ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.
⁹⁷ Miejsce uroczystości ustala jej organizator.

Uroczystość przekazania i przyjęcia obowiązków Szefa SG WP poprzedzona jest ceremonią wręczenia aktów odwołania dotychczasowego i wyznaczenia nowego Szefa SG WP.

Ceremonia wręczenia przez Prezydenta RP aktu odwołania i wyznaczenia na stanowisko Szefa SG WP odbywa się w siedzibie Prezydenta RP⁹⁸.

W uroczystości tej biorą udział przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierownictwa MON i SZ RP oraz duszpasterstw wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: poczet sztandarowy i orkiestra wojskowa lub trębacze.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie przedstawicieli kierownictwa MON i SZ RP oraz zaproszonych gości;
▪ przybycie zdającego i obejmującego obowiązki Szefa SG WP;
▪ przybycie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP zapowiada przybycie Prezydenta RP. Trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, Prezydent RP wchodzi do sali, wita się z zaproszonymi gośćmi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, orkiestra wojskowa gra hymn RP /trębacze grają „Hasło WP”/);
▪ powitanie uczestników uroczystości (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP wita uczestników uroczystości);
▪ odczytanie postanowienia Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP odczytuje postanowienie o odwołaniu dotychczasowego i wyznaczeniu nowego Szefa SG WP);
▪ ceremonia odwołania i wyznaczenia na stanowisko (szefowie SG WP występują na wyznaczone miejsce. Prezydent RP wręcza akty odwołania i wyznaczenia na stanowisko);
▪ przemówienie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP prosi Prezydenta RP o zabranie głosu);
▪ przemówienia zdającego i obejmującego obowiązki Szefa SG WP;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacze grają „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości.

Po zakończeniu uroczystości w siedzibie Prezydenta RP zdający obowiązki Szefa SG WP może udać się przed GNŻ, gdzie składa wiązankę kwiatów.

Jeżeli Szef SG WP zostaje wyznaczony na kolejną kadencję, to ceremonia wręczenia aktu wyznaczenia odbywa się zgodnie z powyższym scenariuszem. Uroczystość przekazania i przyjęcia obowiązków Szefa SG WP odbywa się w obecności Ministra ON na dziedzińcu siedziby Szefa SG WP. W uroczystości mogą uczestniczyć przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierownictwa MON i SZ RP oraz ordynariatów wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmuje wyznaczone miejsce);
▪ przybycie przedstawicieli kierownictwa MON i SZ RP oraz zaproszonych gości;
▪ przybycie Ministra ON (trębacze grają sygnał „Baczność”, kompania honorowa oddaje honory. Minister ON w towarzystwie zdającego i obejmującego obowiązki Szefa SG WP⁹⁹ zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości. Zdający obowiązki staje po prawej, a obejmujący po lewej stronie Ministra ON);
▪ odegranie hymnu RP;
▪ rozpoczęcie uroczystości (Minister ON przyjmuje meldunek od dowódcy kompanii honorowej, oddaje honory sztandarowi, dokonuje przeglądu pododdziału, wita się z żołnierzami, po czym wraca na poprzednie miejsce);
▪ ceremonia przekazania i objęcia obowiązków (poczet sztandarowy występuje z szyku i zajmuje miejsce przed Ministrem ON, zdający i obejmujący obowiązki Szefa SG WP podchodzą do sztandaru, oddają honory i wykonują zwrot: obejmujący w prawo, a zdający w lewo, stając frontem do siebie. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią, Szefowie SG WP klękają na prawe kolano i w kolejności: zdający, a następnie obejmujący, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają. Sztandarowy wykonuje chwyt „Prezentuj”. Szefowie SG WP wykonują zwrot: zdający w lewo, obejmujący w prawo i kolejno meldują Ministrowi ON zdanie i objęcie obowiązków. Następnie zajmują miejsca obok ministra: obejmujący obowiązki staje po prawej, a zdający obowiązki po lewej stronie. Poczet sztandarowy wstępuje do szyku, a Minister ON i szefowie SG WP i powracają na poprzednie miejsca)¹⁰⁰;
▪ podniesienie na maszt flagi Szefa SG WP (trębacz gra „Hasło WP”, flagowy podnosi flagę Szefa SG WP na maszt);
▪ przemówienie Ministra ON;
▪ przemówienia zdającego i obejmującego obowiązki Szefa SG WP;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

⁹⁸ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezydenta RP.
⁹⁹ Obejmujący obowiązki idzie z lewej, a zdający z prawej strony Ministra ON.
¹⁰⁰ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.

Uroczystość przekazania i przyjęcia dowodzenia RSZ poprzedzona jest ceremonią wręczenia aktu odwołania i wyznaczenia Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ.

Ceremonia wręczenia przez Prezydenta RP aktu odwołania i wyznaczenia na stanowisko Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ odbywa się w siedzibie Prezydenta RP lub innym miejscu wskazanym przez Kancelarię Prezydenta RP¹⁰¹.

W uroczystości przekazania i przyjęcia dowodzenia RSZ biorą udział przedstawiciele najwyższych władz państwowych, Parlamentu RP, kierownictwa MON i SZ RP oraz duszpasterstw wojskowych.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: poczet sztandarowy i orkiestra wojskowa lub trębacze.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie przedstawicieli kierownictwa MON i SZ RP oraz zaproszonych gości;
▪ przybycie zdającego i obejmującego obowiązki Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ;
▪ przybycie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP zapowiada przybycie Prezydenta RP. Trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, Prezydent RP wchodzi do sali, wita się z zaproszonymi gośćmi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, orkiestra wojskowa gra hymn RP /trębacze grają „Hasło WP”/);
▪ powitanie uczestników uroczystości (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP wita uczestników uroczystości);
▪ odczytanie postanowienia Prezydenta RP (trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP odczytuje postanowienie o odwołaniu dotychczasowego i wyznaczeniu nowego Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ);
▪ ceremonia odwołania i wyznaczenia na stanowisko (zdający i obejmujący obowiązki Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ występują na wyznaczone miejsce. Prezydent RP wręcza akty odwołania i wyznaczenia na stanowisko);
▪ przemówienie Prezydenta RP (przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP prosi Prezydenta RP o zabranie głosu);
▪ przemówienia zdającego i obejmującego obowiązki Dowódcy Generalnego RSZ lub Dowódcy Operacyjnego RSZ;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacze grają „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości.

Jeżeli Dowódca Generalny RSZ lub Dowódca Operacyjny RSZ zostaje wyznaczony na kolejną kadencję to ceremonia wręczenia aktu wyznaczenia na stanowisko odbywa z powyższym scenariuszem.

W siedzibach Dowództwa Generalnego RSZ i Dowództwa Operacyjnego RSZ mogą zostać przeprowadzone uroczystości przekazania i przyjęcia obowiązków Dowódcy Generalnego RSZ i Dowódcy Operacyjnego RSZ. Odbywają się one analogicznie do uroczystości przekazania i przyjęcia obowiązków Szefa SG WP.

¹⁰¹ Organizatorem uroczystości jest Kancelaria Prezydenta RP.

W instytucjach wojskowych, dowództwach i sztabach zdawanie oraz obejmowanie stanowisk kierowniczych i dowódczych odbywa się w obecności bezpośredniego przełożonego oraz innych przełożonych – w zależności od podporządkowania służbowego instytucji wojskowej, dowództwa i sztabu.

Jeżeli pozwalają na to możliwości, w uroczystości powinni wziąć udział wszyscy żołnierze i pracownicy wojska zatrudnieni w instytucji wojskowej, dowództwie lub sztabie. Na uroczystość można zaprosić przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, duszpasterstw wojskowych oraz inne osoby.

Uroczystość zdawania i obejmowania stanowisk kierowniczych i dowódczych powinna odbywać się w miarę możliwości w sali tradycji instytucji wojskowej, dowództwa lub sztabu, w formie uroczystej zbiórki¹⁰².

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi poczet sztandarowy i trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości odbywającej się w pomieszczeniu:
▪ przybycie uczestników uroczystości oraz zaproszonych gości (przybyli zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie przełożonego oraz zdającego i obejmującego obowiązki (trębacz gra sygnał „Baczność”, przełożony w towarzystwie zdającego i obejmującego obowiązki wchodzi do sali¹⁰³, przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, następnie zajmuje wskazane miejsce);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wskazane miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ odczytanie rozkazu (decyzji) o wyznaczeniu na stanowisko służbowe (wyznaczona osoba odczytuje rozkaz /decyzję/ o odwołaniu dotychczasowego i wyznaczeniu nowego dowódcy /dyrektora, szefa, komendanta, prezesa/);
▪ przemówienie przełożonego (przemawiający dziękuje dotychczasowemu, a następnie przedstawia nowego dowódcę /dyrektora, szefa, komendanta, prezesa/ i krótko charakteryzuje przebieg jego służby /pracy/);
▪ ceremonia przekazania i objęcia obowiązków (zdający i obejmujący obowiązki występują na wyznaczone miejsce. Dowódca uroczystości podaje komendy do wystąpienia pocztu sztandarowego¹⁰⁴, który podchodzi i zatrzymuje się trzy kroki przed dowódcami. Dowódcy oddają honory i wykonują zwrot: obejmujący w prawo, a zdający w lewo, stając frontem do siebie. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się około metra nad ziemią, dowódcy klękają na prawe kolano i w kolejności: zdający, a następnie obejmujący, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają. Zdający obowiązki wykonuje wykrok w prawo w skos, przejmuje sztandar z rąk sztandarowego i powraca do postawy zasadniczej. Następnie przekazuje sztandar obejmującemu obowiązki, który bierze sztandar, przez chwilę trzyma go, po czym wykonuje wykrok w lewo w skos i oddaje sztandar sztandarowemu. Sztandarowy wykonuje chwyt „Prezentuj”. Trębacz gra „Hasło WP”. Dowódcy podchodzą do stołu i podpisują protokół zdawczo-odbiorczy¹⁰⁵. Następnie meldują przełożonemu zdanie i objęcie obowiązków, po czym powracają na poprzednie miejsce. Obejmujący staje z prawej, a zdający z lewej strony przełożonego);
▪ przemówienie zdającego i obejmującego obowiązki dowódcy (dyrektora, szefa, komendanta, prezesa);
▪ wykonanie pamiątkowego zdjęcia oraz dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki (Instytucji) Wojskowej lub Kronice Jednostki (Instytucji) Wojskowej;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza salę);
▪ złożenie gratulacji;
▪ zakończenie uroczystości. W instytucjach wojskowych, dowództwach i sztabach zdawanie oraz obejmowanie stanowisk kierowniczych i dowódczych odbywa się w obecności bezpośredniego przełożonego oraz innych przełożonych – w zależności od podporządkowania służbowego instytucji wojskowej, dowództwa i sztabu.

Jeżeli pozwalają na to możliwości, w uroczystości powinni wziąć udział wszyscy żołnierze i pracownicy wojska zatrudnieni w instytucji wojskowej, dowództwie lub sztabie. Na uroczystość można zaprosić przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, duszpasterstw wojskowych oraz inne osoby.

Uroczystość zdawania i obejmowania stanowisk kierowniczych i dowódczych powinna odbywać się w miarę możliwości w sali tradycji instytucji wojskowej, dowództwa lub sztabu, w formie uroczystej zbiórki¹⁰².

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi poczet sztandarowy i trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości odbywającej się w pomieszczeniu:
▪ przybycie uczestników uroczystości oraz zaproszonych gości (przybyli zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie przełożonego oraz zdającego i obejmującego obowiązki (trębacz gra sygnał „Baczność”, przełożony w towarzystwie zdającego i obejmującego obowiązki wchodzi do sali¹⁰³, przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, następnie zajmuje wskazane miejsce);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wskazane miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ odczytanie rozkazu (decyzji) o wyznaczeniu na stanowisko służbowe (wyznaczona osoba odczytuje rozkaz /decyzję/ o odwołaniu dotychczasowego i wyznaczeniu nowego dowódcy /dyrektora, szefa, komendanta, prezesa/);
▪ przemówienie przełożonego (przemawiający dziękuje dotychczasowemu, a następnie przedstawia nowego dowódcę /dyrektora, szefa, komendanta, prezesa/ i krótko charakteryzuje przebieg jego służby /pracy/);
▪ ceremonia przekazania i objęcia obowiązków (zdający i obejmujący obowiązki występują na wyznaczone miejsce. Dowódca uroczystości podaje komendy do wystąpienia pocztu sztandarowego¹⁰⁴, który podchodzi i zatrzymuje się trzy kroki przed dowódcami. Dowódcy oddają honory i wykonują zwrot: obejmujący w prawo, a zdający w lewo, stając frontem do siebie. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się około metra nad ziemią, dowódcy klękają na prawe kolano i w kolejności: zdający, a następnie obejmujący, prawą ręką ujmują płat sztandaru i całują go, po czym wstają. Zdający obowiązki wykonuje wykrok w prawo w skos, przejmuje sztandar z rąk sztandarowego i powraca do postawy zasadniczej. Następnie przekazuje sztandar obejmującemu obowiązki, który bierze sztandar, przez chwilę trzyma go, po czym wykonuje wykrok w lewo w skos i oddaje sztandar sztandarowemu. Sztandarowy wykonuje chwyt „Prezentuj”. Trębacz gra „Hasło WP”. Dowódcy podchodzą do stołu i podpisują protokół zdawczo-odbiorczy¹⁰⁵. Następnie meldują przełożonemu zdanie i objęcie obowiązków, po czym powracają na poprzednie miejsce. Obejmujący staje z prawej, a zdający z lewej strony przełożonego);
▪ przemówienie zdającego i obejmującego obowiązki dowódcy (dyrektora, szefa, komendanta, prezesa);
▪ wykonanie pamiątkowego zdjęcia oraz dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki (Instytucji) Wojskowej lub Kronice Jednostki (Instytucji) Wojskowej;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza salę);
▪ złożenie gratulacji;
▪ zakończenie uroczystości. Przekazanie i objęcie obowiązków dowódcy batalionu¹¹⁰, kompanii, plutonu, drużyny (równorzędnych) odbywa się w obecności przełożonego na zbiórce całego stanu osobowego pododdziału. Podczas zbiórki zostaje odczytany rozkaz o zdaniu i objęciu obowiązków oraz składa się podziękowania i gratulacje.

¹⁰² Uroczystość może być przeprowadzona również w formie uroczystego apelu.
¹⁰³ Obejmujący obowiązki idzie z lewej, a zdający z prawej strony przełożonego.
¹⁰⁴ Dotyczy instytucji wojskowej, dowództwa i sztabu, które posiadają sztandar.
¹⁰⁵ Podpisanie protokółu może się odbyć przed lub po zakończeniu uroczystości w innym miejscu, np. w sali tradycji, gabinecie dowódcy.
¹⁰⁶ Podczas uroczystego apelu można również zorganizować ceremonię przekazania i objęcia obowiązków przez dowódców pododdziałów, które posiadają sztandar.
¹⁰⁷ Podpisanie protokółu może się odbyć przed lub po zakończeniu uroczystości w innym miejscu, np. w sali tradycji, gabinecie dowódcy.
¹⁰⁸ Po zakończeniu ceremonii przedstawiciele duszpasterstw wojskowych mogą udzielić błogosławieństwa.
¹⁰⁹ Przedsięwzięcie jest realizowane, gdy dowódca posiada proporzec rozpoznawczy.
¹¹⁰ Nie dotyczy samodzielnego batalionu.

Uroczysty apel jest zasadniczą formą przeprowadzania uroczystości w jednostkach (instytucjach) wojskowych. Apel organizuje się na placu apelowym z udziałem całego stanu osobowego jednostki (instytucji) wojskowej.

W porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu – z okazji świąt państwowych i wojskowych – uroczysty apel można zorganizować w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego.

Do udziału w uroczystym apelu można zaprosić przełożonego, pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

Scenariusz uroczystego apelu można wzbogacać o elementy charakterystyczne dla okoliczności jego zorganizowania (np. wręczenie odznaczeń i wyróżnień, aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe¹¹¹, dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki /Instytucji/ Wojskowej lub Kronice Jednostki /Instytucji/ Wojskowej, wykonanie pamiątkowego zdjęcia). Ponadto przed lub po zakończeniu uroczystego apelu można zorganizować przedsięwzięcia dodatkowe, np. występy artystyczne, pokaz musztry paradnej.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystego apelu stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie pododdziałów oraz pocztów sztandarowych¹¹² organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (pododdziały i poczty sztandarowe, którymi dowodzi żołnierz wyznaczony przez organizatora apelu, zajmują wyznaczone miejsca na placu);
▪ przybycie zaproszonych gości (zaproszeni goście zajmują miejsca na trybunie, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ wprowadzenie kompanii honorowej i orkiestry wojskowej (dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów, kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsca na placu);
▪ przybycie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (trębacze grają sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Orkiestra wojskowa gra marsza powitalnego, dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, dokonuje przeglądu pododdziałów, podchodzi do sztandarów i oddaje honory, wita się z żołnierzami, następnie wita się z gośćmi honorowymi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ podniesienie flagi państwowej RP na maszt (poczet flagowy występuje z szyku¹¹³, podchodzi do masztu, flagowy przypina flagę. Orkiestra wojskowa gra hymn RP, flagowy podnosi flagę na maszt);
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ część okolicznościowa apelu (odczytanie decyzji i rozkazów, wręczenie aktów mianowania, odznaczeń, wyróżnień itp.);
▪ przemówienia okolicznościowe;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady);
▪ defilada (defiladę prowadzi orkiestra wojskowa, grając „Warszawiankę” lub inny marsz. Po dojściu do trybuny zatrzymuje się frontem do niej, nie przerywając gry. Dowódca uroczystości maszerujący na czele pododdziałów, po oddaniu honorów przełożonemu, maszeruje w kierunku trybuny i zatrzymuje się po jej prawej stronie¹¹⁴. Podczas defilady żołnierze stojący na trybunie oddają honory defilującym pododdziałom. Defiladę kończy przemarsz orkiestry wojskowej);
▪ odprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (wyznaczony żołnierz podaje komendę do odprowadzenia sztandarów: „W prawo - ZWROT”, „Za mną – MARSZ”);
▪ zakończenie uroczystości (dowódca uroczystości melduje dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej jej zakończenie).

¹¹¹ Jeżeli w uroczystym apelu bierze udział przełożony dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej, można go poprosić o wręczenie odznaczeń i wyróżnień oraz aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe.
¹¹² Pocztami sztandarowymi powinien dowodzić żołnierz wyznaczony przez organizatora apelu. Poczty sztandarowe można ustawić z lewej strony trybuny (patrząc z trybuny).
¹¹³ Jeżeli względy organizacyjne tego wymagają, poczet flagowy może stać przy maszcie. W takiej sytuacji zajmuje on swoje miejsce w czasie wprowadzania pododdziałów w miejsce uroczystości.
¹¹⁴ Patrząc z trybuny.

Uroczysta zbiórka jest odmianą uroczystego apelu. Przeprowadza się ją w pomieszczeniach (np. w sali tradycji, ceremonialnej, odpraw, kinowej, hali sportowej) – w miarę możliwości – z udziałem całego stanu osobowego jednostki (instytucji) wojskowej¹¹⁵.

Do udziału w uroczystej zbiórce można zaprosić przełożonego, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich oraz młodzież.

Scenariusz uroczystej zbiórki można wzbogacać o elementy charakterystyczne dla okoliczności jej zorganizowania (np. wręczenie odznaczeń i wyróżnień, aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe¹¹⁶).

Wojskową asystę honorową podczas uroczystej zbiórki stanowi poczet sztandarowy oraz trębacz¹¹⁷.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie żołnierzy i pracowników wojska;
▪ przybycie zaproszonych gości (zaproszeni goście zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (trębacz gra sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów, składa meldunek dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej, który następnie zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ powitanie uczestników uroczystości przez dowódcę jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości i wygłasza przemówienie okolicznościowe);
▪ przedsięwzięcia okolicznościowe (odczytanie decyzji i rozkazów, wręczenie aktów mianowania, odznaczeń i wyróżnień itp.);
▪ przemówienia okolicznościowe;
▪ dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki (Instytucji) Wojskowej lub Kronice Jednostki (Instytucji) Wojskowej i wykonanie pamiątkowego zdjęcia;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości (dowódca uroczystości melduje dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej jej zakończenie);
▪ rozpoczęcie części nieoficjalnej uroczystości (np. składanie podziękowań i gratulacji, wręczanie kwiatów).

¹¹⁵ Jeśli pozwalają na to warunki.
¹¹⁶ Jeżeli w uroczystym apelu bierze udział przełożony dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej, można go poprosić o wręczenie odznaczeń i wyróżnień oraz aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe.
¹¹⁷ Jeżeli jednostka (instytucja) wojskowa nie posiada sztandaru, uroczysta zbiórka może być realizowana bez jego udziału.

Uroczysty capstrzyk – wieczorny przemarsz wojska ulicami garnizonu, można zorganizować w porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu – w przeddzień świąt państwowych i wojskowych. Capstrzyk może być połączony z uroczystym apelem, organizowanym na reprezentacyjnym placu miejskim lub innym miejscu umożliwiającym udział w nim społeczeństwa¹¹⁸.

Podczas capstrzyku należy odczytać apel pamięci lub apel poległych zakończony salwą honorową. Po odczytaniu apelu następuje przemarsz uczestników capstrzyku wyznaczonymi ulicami do miejsca pamięci narodowej lub chwały polskiego oręża, gdzie złożone zostaną wieńce i wiązanki.

Do udziału w uroczystym capstrzyku można zaprosić przełożonego, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, młodzież oraz pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary jednostek (instytucji) wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

W garnizonach można organizować capstrzyk gwiaździsty, czyli przemarsz pododdziałów z kilku punktów wyjściowych do określonego miejsca.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystego capstrzyku może stanowić: kompania honorowa, orkiestra wojskowa, posterunek honorowy, żołnierze niosący pochodnie oraz żołnierze do składania wieńców i wiązanek.

¹¹⁸ Podczas uroczystego capstrzyku można zorganizować pokaz sztucznych ogni, rekonstrukcję historycznych wydarzeń itp.

Uroczysta zmiana posterunku honorowego przed GNŻ¹¹⁹ jest przeprowadzana o godz. 12.00 w każdą niedzielę¹²⁰.

Uroczystość może być połączona ze składaniem wieńców i wiązanek na płycie GNŻ¹²¹.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystej zmiany posterunku honorowego przed GNŻ stanowi: oficer rozprowadzający, szpaler reprezentacyjny z bronią, posterunek honorowy oraz trębacz i werblista. Ponadto, gdy w trakcie uroczystości będą składane wieńce i wiązanki – żołnierze do ich niesienia.

Do udziału w uroczystości można zaprosić sztandary organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych oraz delegacje młodzieży.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości bez składania wieńców i wiązanek:
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (wojskowa asysta honorowa zajmuje wyznaczone miejsce, dowódca uroczystości przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz informację o GNŻ);
▪ zmiana posterunku honorowego (trębacz gra sygnał „Baczność”, wojskowa asysta honorowa oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”. Następnie oficer rozprowadzający dokonuje zmiany wartowników na posterunku honorowym przed GNŻ, po dokonaniu zmiany trębacz gra sygnał „Służba Wartownicza” i „Śpij Kolego”);
▪ zakończenie uroczystości.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości połączonej ze składaniem wieńców i wiązanek:
▪ wprowadzenie pocztów sztandarowych organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (poczty sztandarowe zajmują wyznaczone miejsca);
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (zajmuje ona wyznaczone miejsce, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ zmiana posterunku honorowego (trębacz gra sygnał „Baczność”, wojskowa asysta honorowa oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”. Następnie oficer rozprowadzający dokonuje zmiany wartowników na posterunku honorowym przed GNŻ, po dokonaniu zmiany trębacz gra sygnał „Służba Wartownicza”);
▪ przemówienia okolicznościowe;
▪ składanie wieńców i wiązanek na płycie GNŻ¹²² (żołnierze, funkcjonariusze i inne osoby z wieńcami i wiązankami występują na wyznaczone miejsce, delegacje zajmują miejsca za osobami niosącymi wieńce i wiązanki, trębacz gra sygnał „Baczność”, wojskowa asysta honorowa oddaje honory, werblista gra „Tremolo”, delegacje podchodzą do GNŻ i zatrzymują się przed nim, wieńce i wiązanki zostają złożone na płycie GNŻ, delegacje oddają honory i przechodzą do Księgi Pamiątkowej GNŻ, przewodniczący delegacji składa podpis, a następnie z pozostałymi członkami delegacji wraca na poprzednio zajmowane miejsce);
▪ odegranie utworu okolicznościowego (trębacz gra utwór „Śpij Kolego”);
▪ zakończenie uroczystości.

¹¹⁹ Szczegółowy scenariusz uroczystości opracowuje DGW.
¹²⁰ Jeśli w niedzielę przypada Święto Narodowe Trzeciego Maja, Święto Wojska Polskiego lub Narodowe Święto Niepodległości wówczas uroczystość realizowana jest w formie uroczystej odprawy wart.
¹²¹ Dotyczy uroczystości o charakterze patriotycznym.
¹²²Liczbę delegacji składających wieńce i wiązanki oraz kolejność ich składania ustala organizator uroczystości.

Złożenie przysięgi wojskowej następuje podczas uroczystego apelu lub uroczystej zbiórki w miejscu i terminie ustalonym przez dowódcę jednostki wojskowej, rektora-komendanta uczelni wojskowej lub komendanta ośrodka szkolnictwa wojskowego.

Przysięgę wojskową na terenie jednostki wojskowej, uczelni wojskowej lub ośrodka szkolnictwa wojskowego należy przeprowadzić na placu apelowym lub w sali tradycji¹²³.

W porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu uroczystość złożenia przysięgi wojskowej można zorganizować w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy jednostki wojskowej, uczelni wojskowej lub ośrodka szkolnictwa wojskowego¹²⁴. Do udziału w ceremonii zaprasza się przełożonego, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary jednostek (instytucji) wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych oraz rodziny żołnierzy składających przysięgę.

Wojskową asystę honorową podczas przysięgi wojskowej organizowanej na otwartej przestrzeni stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa, a podczas ceremonii organizowanej w pomieszczeniu poczet sztandarowy i trębacz. W skład pocztu sztandarowego podczas przysięgi wojskowej może wchodzić sztandar, o którym mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie sposobu używania znaków Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1133). PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości organizowanej w ramach uroczystego apelu:

Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej¹²⁵ (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ uroczysta przysięga wojskowa (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu sztandarowego: „Poczet sztandarowy przed front szyku – MARSZ”. Poczet występuje na wyznaczone miejsce i zatrzymuje się frontem do pododdziałów. Sztandarowy wykonuje sztandarem chwyt „Prezentuj”. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pododdziału składającego przysięgę: „.... /nazwa jednostki, uczelni wojskowej, ośrodka szkolnictwa wojskowego/ – BACZNOŚĆ”, „Pododdziały składające przysięgę, ..... /liczba/ kroków na wprost – MARSZ”, a następnie żołnierzy wyróżnionych złożeniem przysięgi na sztandar: „Żołnierze wyróżnieni złożeniem przysięgi na sztandar, do sztandaru – MARSZ”. Wyróżnieni żołnierze maszerują do sztandaru, na komendę jednego z nich zatrzymują się i wykonują odpowiednio zwrot w prawo i w lewo – stając twarzami do siebie. Dowódca uroczystości podaje komendę: „Do – PRZYSIĘGI”. Sztandarowy na tę komendę salutuje sztandarem¹²⁶, żołnierze składający przysięgę na sztandar kierują wyprostowane prawe ręce¹²⁷ w jego kierunku, dotykając dwoma palcami górnej części drzewca. Pozostali żołnierze składający przysięgę, stojący w szyku pododdziału wykonują regulaminowe czynności¹²⁸. Kadra pododdziału salutuje¹²⁹. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej odczytuje rotę przysięgi¹³⁰, którą żołnierze powtarzają, następnie dowódca uroczystości podaje komendę: „Po – PRZYSIĘDZE”. Żołnierze składający przysięgę wykonują regulaminowe czynności, a składający przysięgę na sztandar na komendę jednego z nich wykonują zwrot i wstępują do szyku. Po ich wstąpieniu do szyku dowódca uroczystości podaje komendę dla pododdziałów składających przysięgę: „Pododdziały składające przysięgę, w tył – ZWROT”, „..... /liczba/ kroków na wprost – MARSZ”, „W tył – ZWROT”. Następnie dowódca uroczystości podaje komendę dla pocztu sztandarowego: „Poczet sztandarowy do szyku – MARSZ”. Po zajęciu miejsca przez poczet sztandarowy, dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy zasadniczej);
▪ udzielenie błogosławieństwa¹³¹ (kapelan lub kapelani¹³² udzielają żołnierzom błogosławieństwa, po czym dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy swobodnej);
▪ przemówienie przełożonego¹³³; ▪ przemówienie przedstawiciela rodziców żołnierzy składających przysięgę;
▪ przemówienie przedstawiciela żołnierzy składających przysięgę;
▪ wręczenie wyróżnień (wyznaczona osoba odczytuje rozkazy /decyzje/ o wyróżnieniu żołnierzy składających przysięgę. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych, którzy występują na wyznaczone miejsca¹³⁴. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej wręcza wyróżnienia i składa gratulacje, następnie powraca na trybunę honorową, a wyróżnieni na komendę dowódcy uroczystości wstępują do szyku);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości¹³⁵.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości w ramach uroczystej zbiórki:

Uroczystość do momentu wprowadzenia sztandaru i odegrania przez trębacza „Hasła WP” przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystej zbiórki. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej¹³⁶ (dowódca wita uczestników uroczystości); ▪ uroczysta przysięga wojskowa (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu sztandarowego. Poczet występuje na wyznaczone miejsce i zatrzymuje się frontem do żołnierzy składających przysięgę. Sztandarowy wykonuje sztandarem chwyt „Prezentuj”. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia żołnierzy wyróżnionych złożeniem przysięgi na sztandar: „Żołnierze wyróżnieni złożeniem przysięgi na sztandar, do sztandaru – MARSZ”¹³⁷. Wyróżnieni żołnierze maszerują do sztandaru, zatrzymują się, na komendę jednego z nich wykonują odpowiednio zwrot w prawo i w lewo – stając twarzami do siebie. Dowódca uroczystości podaje komendę: „Do – PRZYSIĘGI”. Sztandarowy na tę komendę salutuje sztandarem, żołnierze składający przysięgę na sztandar kierują wyprostowane prawe ręce¹³⁸ w jego kierunku, dotykając dwoma palcami górnej części drzewca. Pozostali żołnierze składający przysięgę wykonują regulaminowe czynności¹³⁹. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej odczytuje rotę przysięgi, którą żołnierze powtarzają, po czym dowódca uroczystości podaje komendę: „Po – PRZYSIĘDZE”. Dowódca uroczystości podaje komendy do wstąpienia do szyku żołnierzy składających przysięgę na sztandar oraz pocztu sztandarowego na wyznaczone miejsce. Po zajęciu miejsca przez poczet sztandarowy dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy zasadniczej);
▪ udzielenie błogosławieństwa¹⁴⁰ (kapelan lub kapelani¹⁴¹ udzielają żołnierzom błogosławieństwa, po czym dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy swobodnej);
▪ przemówienie przełożonego¹⁴²;
▪ przemówienie przedstawiciela rodziców żołnierzy składających przysięgę;
▪ przemówienie żołnierza składającego przysięgę;
▪ wręczenie wyróżnień (wyznaczona osoba odczytuje rozkazy dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej o wyróżnieniu żołnierzy składających przysięgę. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych, którzy występują na wyznaczone miejsca. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej wręcza wyróżnienia i składa gratulacje, następnie na komendę dowódcy uroczystości wszyscy powracają na poprzednie miejsca);
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości¹⁴³.

¹²³ W przypadku, kiedy liczba żołnierzy składających przysięgę jest niewielka.
¹²⁴ Nie dotyczy uroczystości organizowanej w sali tradycji.
¹²⁵ Dotyczy również rektora-komendanta uczelni wojskowej i komendanta ośrodka szkolnictwa wojskowego.
¹²⁶ Sztandarowi pozostałych pocztów sztandarowych, które uczestniczą w uroczystości oddają honory sztandarami.
¹²⁷ Dłoń i palce ułożone są tak jak do salutowania.
¹²⁸ Żołnierze wykonują czynności zgodnie z „Regulaminem Musztry Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”.
¹²⁹ Żołnierze stojący na trybunie honorowej nie oddają honorów.
¹³⁰ Treść roty przysięgi wojskowej zawiera załącznik nr 4.
¹³¹ Treść błogosławieństwa zawiera załącznik nr 5.
¹³² Jeżeli przysięgę składają żołnierze różnych wyznań.
¹³³ Jeżeli bierze udział w uroczystości.
¹³⁴ Do żołnierzy wyróżnionych mogą dołączyć ich rodzice lub prawni opiekunowie.
¹³⁵ Po zakończeniu uroczystości można zorganizować spotkanie okolicznościowe.
¹³⁶ Dotyczy również rektora-komendanta uczelni wojskowej i komendanta ośrodka szkolnictwa wojskowego.
¹³⁷ W przypadku małej liczby żołnierzy można ominąć tę komendę.
¹³⁸ Dłoń i palce ułożone są tak jak do salutowania.
¹³⁹ Żołnierze wykonują czynności zgodnie z „Regulaminem Musztry Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”.
¹⁴⁰ Treść błogosławieństwa zawiera załącznik nr 5.
¹⁴¹ Jeżeli przysięgę składają żołnierze różnych wyznań.
¹⁴² Jeżeli bierze udział w uroczystości.
¹⁴³ Po zakończeniu uroczystości można zorganizować spotkanie okolicznościowe.

Uroczystość wręczenia sztandaru organizuje się na placu apelowym jednostki (instytucji) wojskowej lub w porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu, w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego¹⁴⁴. Uroczystość może być poprzedzona uroczystą Mszą świętą lub Nabożeństwem z okazji wręczenia sztandaru jednostce (instytucji) wojskowej.

Sztandar wraz z aktem nadania wręcza dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej Prezydent RP lub, w jego imieniu, Minister ON bądź ich przedstawiciel.

Do udziału w uroczystości zaprasza się fundatorów sztandaru, rodziców chrzestnych, a także przełożonych, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary jednostek (instytucji) wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy jednostki (instytucji) wojskowej oraz w miarę możliwości pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu.

W miejscu uroczystości przed trybuną honorową na stole przykrytym suknem wykłada się rozwinięty sztandar. Obok sztandaru ustawia się stolik z wyłożonymi paramentami liturgicznymi, młotkiem do wbijania gwoździ honorowych i pamiątkowych oraz aktem ufundowania sztandaru.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ odczytanie aktu ufundowania sztandaru, wbicie gwoździ honorowych i pamiątkowych (rodzice chrzestni zajmują miejsce przy stoliku ze sztandarem. Trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, przedstawiciel fundatora odczytuje akt ufundowania sztandaru, a następnie zaprasza fundatorów i zaproszonych gości do wbicia gwoździ honorowych i pamiątkowych. Po wbiciu gwoździ osoby wbijające je składają podpisy na akcie ufundowania sztandaru oraz powracają na poprzednie miejsca);
▪ poświęcenie sztandaru (rodzice chrzestni sztandaru proszą kapelana o poświęcenie sztandaru. Kapelan odmawia modlitwę¹⁴⁵, dokonuje poświęcenia sztandaru i wraca na poprzednie miejsce); ▪ odczytanie aktu nadania sztandaru (trębacz gra sygnał „Baczność”, pododdziały przyjmują postawę zasadniczą, przedstawiciel Prezydenta RP odczytuje akt nadania sztandaru jednostce /instytucji/ wojskowej);
▪ wręczenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu sztandarowego. Poczet występuje przed front pododdziałów i zatrzymuje się na wyznaczonym miejscu. Prezydent RP oraz dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej występują na wyznaczone miejsca. Dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Rodzice chrzestni podnoszą sztandar ze stołu i przekazują go Prezydentowi RP, który podnosi sztandar do pozycji pionowej, trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”. Wręczający wygłasza formułę „Wręczam¹⁴⁶ …… /podaje pełną nazwę jednostki /instytucji/ wojskowej/ sztandar ufundowany przez …… /podaje nazwę fundatora sztandaru/”. Następnie Prezydent RP pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust i całuje. Następnie wstaje, przejmuje sztandar od Prezydenta RP odpowiadając: „Ku chwale Ojczyzny”, wykonuje zwrot i dokonuje prezentacji sztandaru jednostce /instytucji/ wojskowej, pochylając go w prawo, po czym w lewo. Poczet sztandarowy klęka na prawe kolano¹⁴⁷, dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej pochyla sztandar, sztandarowy prawą ręką ujmuje płat sztandaru, unosi go do ust i całuje. Na sygnał podany przez dowódcę pocztu, poczet wstaje, sztandarowy przejmuje sztandar od dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej i trzyma go w położeniu „Prezentuj”, trębacz gra „Hasło WP”. Poczet oddaje honory. Następnie Prezydent RP, dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej i rodzice chrzestni powracają na trybunę. Dowódca uroczystości podaje komendę do prezentacji sztandaru przez poczet: „Poczet sztandarowy – BACZNOŚĆ”, „Do prezentacji sztandaru – MARSZ”. Poczet maszeruje na lewo skrzydło ugrupowania pododdziałów, następnie nie przerywając marszu przechodzi przed jego frontem i zajmuje miejsce w szyku);
▪ przemówienie Prezydenta RP;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

¹⁴⁴ W jednostce (instytucji) wojskowej z tej okazji można zorganizować „Dzień otwartych koszar” oraz inne przedsięwzięcia promujące wojsko w społeczeństwie.
¹⁴⁵ W przypadku uczestniczenia w uroczystości kapelanów kilku duszpasterstw, modlitwy i poświęcenia dokonywane są kolejno – zgodnie ze scenariuszem uroczystości.
¹⁴⁶ Jeśli sztandar wręcza przedstawiciel Prezydenta RP, Minister ON lub jego przedstawiciel, to formułę wręczenia sztandaru rozpoczyna słowami: „W imieniu Prezydenta RP…”.
¹⁴⁷ Jeżeli poczet sztandarowy jest uzbrojony w szable, wówczas klęka tylko sztandarowy. Dowódca pocztu i asystujący prezentują broń.

Uroczystość pożegnania sztandaru organizuje się na placu apelowym jednostki (instytucji) wojskowej lub w porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu, w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego.

Do udziału w uroczystości zaprasza się fundatorów sztandaru, rodziców chrzestnych, a także przełożonych, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary jednostek (instytucji) wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy jednostki (instytucji) wojskowej oraz w miarę możliwości pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa. PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ odczytanie rozkazu o rozformowaniu (przeformowaniu) jednostki (instytucji) wojskowej lub zmianie sztandaru (wyznaczona osoba odczytuje rozkaz o rozformowaniu /przeformowaniu/ jednostki /instytucji/ wojskowej lub zmianie sztandaru);
▪ przemówienie przełożonego;
▪ przemówienia okolicznościowe zaproszonych gości;
▪ pożegnanie sztandaru przez delegację żołnierzy (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu sztandarowego. Poczet występuje na wyznaczone miejsce i zatrzymuje się frontem do pododdziałów. Sztandarowy wykonuje sztandarem chwyt „Prezentuj”. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia delegacji żołnierzy /przedstawicieli wszystkich korpusów/ żegnającej sztandar: „Delegacja żołnierzy, do pożegnania sztandaru – MARSZ”. Delegacja występuje z szyku, maszeruje do sztandaru i zatrzymuje się trzy kroki przed nim. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny brzeg znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Żołnierz stojący w środku delegacji klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust, całuje, a następnie wstaje. Sztandarowy wykonuje chwyt „Na ramię”. Dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia delegacji do szyku);
▪ pożegnanie sztandaru przez dowódcę jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca schodzi z trybuny, staje przed sztandarem i oddaje honory. Sztandarowy pochyla sztandar tak, aby jego dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Dowódca klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat sztandaru, podnosi go do ust i całuje. Następnie wstaje, przejmuje sztandar od sztandarowego, wykonuje w tył zwrot, dokonuje prezentacji sztandaru jednostce /instytucji/ wojskowej, pochylając go w prawo i w lewo, a następnie przekazuje sztandar sztandarowemu. Sztandarowy wykonuje sztandarem chwyt „Prezentuj”, trębacze grają „Hasło WP”. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej powraca na trybunę, a dowódca uroczystości podaje komendę do pożegnalnego przemarszu pocztu sztandarowego: „Poczet sztandarowy – BACZNOŚĆ”, „Do pożegnania sztandaru – MARSZ”. Poczet maszeruje na lewe skrzydło ugrupowania pododdziałów, następnie nie przerywając marszu przechodzi przed jego frontem i po minięciu pododdziałów maszeruje w stronę trybuny, gdzie zajmuje wyznaczone miejsce);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”; ▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

Jeżeli jednostka (instytucja) wojskowa otrzymuje w tym samym dniu nowy sztandar, to uroczystość tę należy poprzedzić pożegnaniem starego sztandaru (bez defilady). Po uroczystości pożegnania poczet sztandarowy ze starym sztandarem zajmuje miejsce przy trybunie¹⁴⁸. Pozostaje tam do zakończenia defilady kończącej uroczystość wręczenia nowego sztandaru.

¹⁴⁸ Po zakończeniu uroczystości sztandar wojskowy należy przekazać do Muzeum Wojska Polskiego wraz z aktami jego nadania i ufundowania.

Chorągiew na drzewcu używaną przez wojskową asystę honorową, wręcza się podczas uroczystego apelu (zbiórki). Uroczystość można zorganizować podczas obchodów świąt wojskowych lub rocznic historycznych wydarzeń. Ceremonia wręczenia chorągwi jest wówczas jednym z elementów okolicznościowego apelu (zbiórki).

W uroczystości uczestniczy cały stan osobowy jednostki wojskowej.

W miejscu uroczystości na stole przykrytym suknem wykłada się rozwiniętą chorągiew. Obok chorągwi ustawia się stolik z wyłożonymi paramentami liturgicznymi.

Zasadniczą formą przeprowadzenia uroczystości wręczenia chorągwi jest uroczysty apel. Wojskową asystę honorową stanowi wówczas kompania honorowa (pododdział honorowy) wraz z pocztem sztandarowym (w przypadku posiadania przez jednostkę wojskową sztandaru wojskowego) lub bez pocztu sztandarowego (wówczas w składzie kompanii honorowej występuje poczet chorągwiany) i orkiestra wojskowa. W przypadku organizowania uroczystości w formie uroczystej zbiórki wojskową asystę honorową stanowi poczet sztandarowy (w przypadku posiadania przez jednostkę wojskową sztandaru wojskowego), poczet chorągwiany i trębacz.

Wręczenia chorągwi dokonuje dowódca jednostki wojskowej lub jego przełożony.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:

Przebieg uroczystości podczas uroczystego apelu:

Do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP uroczystość przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu.
Po odegraniu hymnu RP odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości),
▪ poświęcenie chorągwi,
▪ dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu. Poczet występuje przed front pododdziałów i zatrzymuje się na wyznaczonym miejscu. Dowódca jednostki wojskowej występuje na wyznaczone miejsce. Dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Wyznaczony żołnierz przekazuje chorągiew dowódcy jednostki wojskowej, który podnosi ją do pozycji pionowej, trębacz gra sygnał "Słuchajcie Wszyscy". Następnie dowódca jednostki wojskowej dokonuje prezentacji chorągwi jednostce wojskowej, pochylając ją w prawo, po czym w lewo. Poczet klęka na prawe kolano, dowódca jednostki wojskowej pochyla chorągiew, żołnierz prawą ręką ujmuje płat chorągwi, unosi go do ust i całuje. Na sygnał podany przez dowódcę pocztu, poczet wstaje, żołnierz przejmuje chorągiew od dowódcy jednostki wojskowej i trzyma ją w położeniu "Prezentuj", trębacz gra "Hasło WP". Poczet oddaje honory. Następnie dowódca jednostki wojskowej powraca na trybunę. Dowódca uroczystości podaje komendę do prezentacji chorągwi przez poczet: "Poczet - BACZNOŚĆ", "Do prezentacji chorągwi - MARSZ". Poczet maszeruje na lewe skrzydło ugrupowania pododdziałów, następnie nie przerywając marszu przechodzi przed jego frontem i zajmuje miejsce w szyku,
▪ przemówienie gości honorowych,
▪ Pieśń Reprezentacyjna Wojska Polskiego,
▪ przegrupowanie do defilady,
▪ defilada,
▪ zakończenie uroczystości.

Podczas uroczystości z udziałem przełożonego dowódcy jednostki wojskowej uroczystość do momentu wystąpienia pocztu przebiega zgodnie z wyżej przedstawionym scenariuszem uroczystego apelu. Następnie wyznaczony żołnierz przekazuje chorągiew przełożonemu dowódcy jednostki wojskowej, który podnosi ją do pozycji pionowej, trębacz gra sygnał "Słuchajcie Wszyscy". Przełożony pochyla chorągiew tak, aby jej dolny płat znajdował się na wysokości około metra nad ziemią. Dowódca jednostki wojskowej klęka na prawe kolano, prawą ręką ujmuje płat chorągwi, podnosi go do ust i całuje. Następnie wstaje, przejmuje chorągiew od przełożonego odpowiadając: "Ku chwale Ojczyzny", wykonuje zwrot i dokonuje prezentacji chorągwi jednostce wojskowej, pochylając ją w prawo, po czym w lewo. Dalszy przebieg zgodnie z wyżej przedstawionym scenariuszem uroczystego apelu.

Proporce rozpoznawcze są znakami używanymi w SZ RP¹⁴⁹. Wręczenie dowódcom nadanych im proporców rozpoznawczych odbywa się w trakcie uroczystego apelu z udziałem całego stanu osobowego jednostki wojskowej na placu apelowym.

Uroczystość można zorganizować podczas obchodów świąt wojskowych lub rocznic historycznych wydarzeń. Ceremonia wręczenia proporców rozpoznawczych jest wówczas jednym z elementów części okolicznościowej apelu.

Podczas uroczystości przed trybuną honorową ustawia się stół, na którym umieszcza się proporce rozpoznawcze.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:

Uroczystość do momentu rozpoczęcia części okolicznościowej przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Następnie odbywa się:
▪ odczytanie decyzji o nadaniu proporców rozpoznawczych (wyznaczona osoba odczytuje decyzje MON);
▪ ceremonia wręczenia proporców rozpoznawczego (dowódca jednostki wojskowej schodzi z trybuny i podchodzi do stołu z wyłożonymi proporcami. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia dowódców oddziałów /pododdziałów/, którzy po wystąpieniu zatrzymują się trzy kroki przed dowódcą jednostki wojskowej. Ujmuje on oburącz proporzec, prezentuje go przez podniesienie na wysokość wyciągniętych rąk i następnie robiąc wykrok do przodu przekazuje dowódcy oddziału /pododdziału/ wypowiadając słowa: „W imieniu służby wręczam Panu /Pani/ proporzec rozpoznawczy dowódcy .... /nazwa oddziału, pododdziału/”. Dowódca, któremu nadano znak rozpoznawczy robi wykrok w stronę przekazującego, chwyta proporzec oburącz, odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny” i stawia go przy bucie prawej nogi. Następnie dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia żołnierza, który będzie nosił proporzec rozpoznawczy¹⁵⁰. W tym czasie dowódca, któremu nadano proporzec rozpoznawczy zajmuje miejsce z prawej strony dowódcy jednostki wojskowej. Wezwany żołnierz występuje z szyku i staje trzy kroki przed dowódcą oddziału /pododdziału/. Ten ujmuje oburącz proporzec i przekazuje go znaczkowemu. Na komendę dowódcy uroczystości znaczkowy i dowódca oddziału (pododdziału) wstępują do szyku maszerując obok siebie. Znaczkowy podczas marszu niesie proporzec rozpoznawczy na prawym ramieniu. Po wstąpieniu do szyku znaczkowy zajmuje miejsce na lewo od dowódcy)¹⁵¹;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

Dowódca oddziału (pododdziału) zdający obowiązki służbowe przekazuje proporzec rozpoznawczy dowódcy przyjmującemu obowiązki, podczas uroczystości przekazania obowiązków.

W przypadku rozwiązania oddziału (pododdziału) proporce rozpoznawcze powinny być przekazywane do Muzeum WP wraz ze sztandarem rozformowanej jednostki wojskowej lub do jednostki dziedziczącej jej tradycje.

¹⁴⁹ Rozróżnia się proporce rozpoznawcze dowódców związków operacyjnych, taktycznych, oddziałów i pododdziałów. Proporce te można używać m.in. podczas zbiórek jednostki wojskowej i pododdziałów.
¹⁵⁰ Proporzec rozpoznawczy nosi żołnierz zwany znaczkowym..
¹⁵¹ W kolumnie marszowej znaczkowy maszeruje za dowódcą