Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Inauguracja roku akademickiego w uczelniach wojskowych odbywa się podczas uroczystych zbiórek. Miejscem uroczystości jest zazwyczaj aula, sala kinowa, widowiskowa lub inne miejsce na terenie uczelni.

Do udziału w uroczystości można zaprosić przedstawicieli władz państwowych, kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, przedstawicieli attachatów wojskowych akredytowanych w Polsce, organizacji pozarządowych i kombatanckich, rektorów (przedstawicieli) innych uczelni, wybitnych absolwentów uczelni oraz rodziny podchorążych (słuchaczy) i studentów cywilnych.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy uczelni wojskowej. Jeżeli jednak możliwości na to nie pozwalają, w uroczystości biorą udział podchorążowie (słuchacze²⁰⁶) i studenci cywilni²⁰⁷ pierwszego roku studiów, delegacje starszych roczników podchorążych (słuchaczy) i studentów, delegacje studentów innych uczelni, samorząd studentów, rada naukowa (pedagogiczna) oraz kadra naukowo-dydaktyczna (dydaktyczna), kierownicza i dowódcza uczelni.

Podczas uroczystości władze uczelni (rektor-komendant, prorektorzy, dziekani, prodziekani oraz członkowie senatu) występują w przysługujących im strojach z insygniami pełnionych funkcji. Żołnierze zawodowi występują w mundurach galowych.

W czasie inauguracji roku akademickiego podchorążowie i studenci cywilni pierwszego roku studiów składają uroczyste ślubowanie immatrykulacyjne²⁰⁸.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: poczet sztandarowy i orkiestra wojskowa lub trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie uczestników uroczystości i zaproszonych gości (zajmują oni wskazane miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie rektora-komendanta z „orszakiem rektorskim”²⁰⁹ (trębacz gra sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Rektor-komendant z „orszakiem rektorskim” zajmują wskazane miejsca²¹⁰); ▪ wprowadzenie sztandaru oraz odegranie hymnu RP (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, orkiestra wojskowa gra hymn RP²¹¹);
▪ przemówienie inauguracyjne rektora-komendanta (rektor-komendant wita uczestników uroczystości, wygłasza okolicznościowe przemówienie, podczas którego dokonuje ogólnego podsumowania działalności uczelni w minionym roku akademickim i przedstawia główne zamierzenia na rok następny. Na zakończenie swojego przemówienia wygłasza formułę otwarcia nowego roku akademickiego: „Rok akademicki …. /podaje rok/ uważam za otwarty”);
▪ ślubowanie immatrykulacyjne²¹² (uczestnicy uroczystości wstają, rektor-komendant /prorektor/ odczytuje tekst ślubowania, który powtarzają podchorążowie i studenci cywilni pierwszego roku. Po odczytaniu tekstu ślubowania następuje odśpiewanie przez studentów „Hymnu do miłości Ojczyzny” lub innej pieśni oddającej charakter akademii (uczelni). Następnie rektor-komendant /prorektor/ ogłasza przyjęcie nowych studentów. Uczestnicy uroczystości zajmują miejsca siedzące);
▪ wręczenie indeksów delegacji podchorążych (słuchaczy²¹³) i studentów cywilnych pierwszego roku studiów²¹⁴ (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia delegacji oraz zaprasza rektora-komendanta do wręczenia indeksów. Delegacja występuje na wyznaczone miejsce. Rektor-komendant podchodzi do delegacji i wręcza indeksy. Podchorążowie /słuchacze/ odpowiadają „Ku chwale Ojczyzny”, a studenci cywilni „Dziękuję”. Po wręczeniu indeksów członkowie delegacji wracają na swoje miejsca);
▪ odśpiewanie pieśni „Gaudeamus Igitur!”²¹⁵ (dowódca uroczystości zapowiada pieśń „Gaudeamus Igitur”. Uczestnicy uroczystości wstają z miejsc, a podchorążowie /słuchacze/ i studenci cywilni pierwszego roku studiów śpiewają pieśń);
▪ przemówienia okolicznościowe zaproszonych gości i Przewodniczącego Samorządu Studentów;
▪ przedsięwzięcia okolicznościowe²¹⁶ (odczytanie decyzji /rozkazów/, wręczenie odznaczeń i wyróżnień za działalność dydaktyczną, naukowo-badawczą i publikacyjną oraz w dziedzinie przodownictwa i współzawodnictwa itp. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych, którzy po otrzymaniu wyróżnień wstępują na swoje miejsca);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ ogłoszenie przerwy (dowódca uroczystości zaprasza wszystkich gości siedzących za stołem prezydialnym do zajęcia miejsca na widowni); ▪ wygłoszenie wykładu inauguracyjnego (przedstawiciel uczelni lub zaproszony gość wygłasza wykład inauguracyjny);
▪ zakończenie uroczystości²¹⁷.

²⁰⁶ Dotyczy żołnierzy – słuchaczy AON.
²⁰⁷ Jeżeli występują.
²⁰⁸ W czasie inauguracji roku akademickiego może odbyć się wręczenie dyplomów uzyskania stopni naukowych. Może również odbyć się ślubowanie osób, które uzyskały stopień naukowy doktora.
²⁰⁹ „Orszak rektorski” – członkowie Senatu uczelni, dziekani, rektorzy innych uczelni lub ich reprezentanci, prorektorzy.
²¹⁰ Rektor-komendant oraz prorektorzy (Komenda uczelni) zajmują miejsca za stołem prezydialnym, pozostali członkowie „Orszaku rektorskiego” zajmują miejsca z tyłu za Komendą uczelni, z tym, że rektorzy innych uczelni (ich przedstawiciele) zajmują miejsca najbliższe.
²¹¹ W przypadku braku orkiestry hymn RP należy odtworzyć z aparatury nagłaśniającej.
²¹² Nie dotyczy żołnierzy – słuchaczy AON.
²¹³ Dotyczy żołnierzy – słuchaczy AON.
²¹⁴ Pozostałym podchorążym (słuchaczom) i studentom cywilnym pierwszego roku studiów indeksy wręczają dziekani poszczególnych wydziałów podczas odrębnych uroczystości.
²¹⁵ Podczas uroczystości śpiewa się pierwszą i czwartą zwrotkę pieśni „Gaudeamus Igitur” zawartą w załączniku nr 7.
²¹⁶ Przed przedsięwzięciami okolicznościowymi może zostać przedstawione sprawozdanie z działalności naukowej za miniony rok akademicki.
²¹⁷ W dniu inauguracji roku akademickiego w uczelni można zorganizować przedsięwzięcia o charakterze sportowym i kulturalno-oświatowym.

Inauguracja roku szkolnego w szkołach podoficerskich odbywa się w ramach uroczystego apelu. Miejscem uroczystości jest plac apelowy w ośrodku szkolnictwa wojskowego.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy szkoły. Ponadto do udziału w uroczystości można zaprosić przełożonych, przedstawicieli władz państwowych, administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, przedstawicieli innych szkół oraz rodziny kadetów.

Podczas inauguracji roku szkolnego kadeci składają uroczyste ślubowanie.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie komendanta szkoły podoficerskiej (komendant wita uczestników uroczystości i wygłasza przemówienie okolicznościowe);
▪ uroczyste ślubowanie (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pododdziału kadetów składających ślubowanie. Po wystąpieniu pododdziału podaje komendę: „Do – ŚLUBOWANIA”. Komendant szkoły odczytuje treść ślubowania, którą kadeci głośno i wyraźnie powtarzają. Po odczytaniu tekstu ślubowania dowódca uroczystości podaje komendę: „Po – ŚLUBOWANIU” oraz komendy do wstąpienia do szyku pododdziału kadetów składających ślubowanie);
▪ przemówienia okolicznościowe zaproszonych gości;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady, dowódcy pododdziałów wydają komendy do marszu);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

W przypadku wystąpienia niesprzyjających warunków atmosferycznych inaugurację roku szkolnego w szkole podoficerskiej można zorganizować w zamkniętym pomieszczeniu (w sali tradycji, ceremonialnej, kinowej, widowiskowej, auli) w ramach uroczystej zbiórki.

„Dzień Podchorążego” obchodzi się uroczyście w uczelniach wojskowych. Spośród przodujących podchorążych wyznacza się na ten dzień honorową służbę wewnętrzną²¹⁸.

Na posterunku honorowym, np. przy pomniku patrona szkoły wystawia się dwóch wartowników ze składu warty honorowej. Można również wystawić z niej wartownika przy wejściu głównym lub w innym reprezentacyjnym miejscu uczelni²¹⁹.

W przeddzień święta, w godzinach wieczornych, na terenie uczelni organizuje się uroczysty apel lub capstrzyk²²⁰. W porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi miasta, w którym uczelnia stacjonuje, uroczystość można zorganizować w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu upamiętniającym tradycje oręża polskiego²²¹.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy uczelni wojskowej. Ponadto do udziału w uroczystości można zaprosić przedstawicieli władz państwowych, kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, wybitnych absolwentów i pracowników naukowych uczelni oraz młodzież szkolną i akademicką.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi: kompania honorowa, orkiestra wojskowa i posterunki honorowe.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ wprowadzenie pododdziałów, honorowej służby wewnętrznej i podchorążych niosących pochodnie (wszyscy zajmują wyznaczone miejsca na placu);
▪ przybycie żołnierzy i pracowników wojska uczelni (przybyli zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie zaproszonych gości (zaproszeni goście zajmują miejsca na trybunie honorowej);
▪ wprowadzenie kompanii honorowej i orkiestry wojskowej (dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów, kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie rektora-komendanta (trębacz gra sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Rektor-komendant przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, podchodzi do sztandaru i oddaje honory, wita się z podchorążymi, następnie podchodzi do trybuny, wita się z gośćmi honorowymi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości); ▪ podniesienie flagi państwowej RP na maszt (poczet flagowy występuje z szyku, podchodzi do masztu, flagowy przypina flagę. Orkiestra wojskowa gra hymn RP, flagowy podnosi flagę na maszt);
▪ przemówienie rektora-komendanta (rektor-komendant wita uczestników uroczystości i wygłasza przemówienie okolicznościowe);
▪ część okolicznościowa apelu lub capstrzyku (odczytanie okolicznościowego rozkazu rektora-komendanta. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych. Po wręczeniu wyróżnień dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia wyróżnionych do szyku);
▪ wystąpienie honorowej służby wewnętrznej (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia honorowej służby wewnętrznej. Na komendę honorowego oficera dyżurnego uczelni, honorowa służba wewnętrzna występuje przed front szyku. Następnie honorowy oficer dyżurny uczelni maszeruje w kierunku trybuny, salutuje szablą i melduje rektorowi-komendantowi gotowość honorowej służby wewnętrznej do odprawy, po czym salutuje szablą, wykonuje w tył zwrot i maszeruje na prawe skrzydło honorowej służby wewnętrznej. W tym samym czasie łącznicy występują z szyku, maszerują z płonącymi pochodniami i ustawiają się po obu stronach trybuny w wyznaczonych miejscach);
▪ przeprowadzenie odprawy służb i zaprzysiężenie honorowej służby wewnętrznej (honorowy oficer dyżurny uczelni występuje z szyku i prowadzi odprawę służb zgodnie z regulaminem, z tym, że nie dokonuje jej przeglądu i po zaprzysiężeniu służby nie wzywa jej dowódcy. Dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy zasadniczej, a honorowy oficer dyżurny uczelni dokonuje zaprzysiężenia zapowiadając: „Służba Wartownicza”. Trębacz gra sygnał „Służba Wartownicza”²²²);
▪ odprowadzenie honorowej służby wewnętrznej do miejsca pełnienia służby (honorowy oficer dyżurny uczelni wydaje rozkaz do odprowadzenia honorowej służby wewnętrznej, którą honorowy dowódca warty odprowadza poza teren placu do miejsca pełnienia służby);
▪ symboliczne przekazanie podchorążym władzy w uczelni (rektor-komendant schodzi z trybuny, podchodzi do stolika, bierze z niego szablę – stanowiącą symbol przejęcia władzy w uczelni i wręcza ją podchorążemu – honorowemu rektorowi-komendantowi uczelni. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia etatowej kadry, która maszeruje w stronę trybuny i ustawia się w wyznaczonych miejscach. Następnie dowódca uroczystości przekazuje dowodzenie uroczystością podchorążemu – honorowemu oficerowi dyżurnemu uczelni, który podaje komendę do wystąpienia z szyku wyznaczonych podchorążych i zajęcia miejsc dowódców pododdziałów, co symbolizuje przejęcie dowodzenia w pododdziałach);
▪ odczytanie ordonansu – specjalnego rozkazu (po zajęciu miejsc przez podchorążych, następuje odczytanie przez honorowego oficera dyżurnego ordonansu);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady (honorowy oficer dyżurny uczelni podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady, honorowi dowódcy pododdziałów wydają komendy do marszu);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości (honorowy oficer dyżurny uczelni melduje honorowemu komendantowi uczelni jej zakończenie)²²³.

²¹⁸ Honorową służbę wewnętrzną wyznacza się w składzie: honorowy oficer dyżurny uczelni, warta honorowa (dowódca warty – pełniący jednocześnie obowiązki rozprowadzającego, wartownicy oraz łącznicy – stanowiący jednocześnie poczet honorowego oficera dyżurnego szkoły).
²¹⁹ Honorową służbę wewnętrzną można pełnić w replikach polskiego umundurowania historycznego z okresu Powstania Listopadowego. Honorowy oficer dyżurny uczelni i honorowy dowódca warty są uzbrojeni w szable, wartownicy w karabiny z bagnetami, łącznicy natomiast występują bez broni.
²²⁰ Honorową służbę wewnętrzną podczas uroczystego apelu lub capstrzyku ustawia się za kompanią honorową.
²²¹ Podczas uroczystego apelu lub capstrzyku można, we współpracy z grupami rekonstrukcji historycznej, zorganizować rekonstrukcję wydarzeń Nocy Listopadowej.
²²² Po zaprzysiężeniu może nastąpić pokaz sztucznych ogni.
²²³ Po zakończeniu oficjalnej części uroczystości mogą się odbyć przedsięwzięcia o charakterze sportowym i kulturalno-oświatowym. Ponadto wyznaczona delegacja uczelni może złożyć kwiaty przed pomnikiem patrona uczelni lub w innym miejscu pamięci narodowej.

„Dzień Kadeta”²²⁴ obchodzi się uroczyście w ośrodkach szkolnictwa wojskowego. W tym dniu na placu apelowym organizowany jest uroczysty apel, w którym bierze udział cały stan osobowy szkoły podoficerskiej. Uroczystość można połączyć z apelem pamięci.

W porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi miasta uroczysty apel można zorganizować w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu upamiętniającym tradycje oręża polskiego.

Do udziału w uroczystości można zaprosić przełożonych, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, wybitnych absolwentów szkoły podoficerskiej oraz młodzież szkolną.

Jeżeli na terenie ośrodka szkolnictwa wojskowego znajduje się pomnik (tablica pamiątkowa) upamiętniający patrona szkoły podoficerskiej, wystawia się przy nim posterunek honorowy oraz składa wieńce i wiązanki.

Wojskowa asystę honorową podczas uroczystości stanowi: kompania honorowa, orkiestra wojskowa i posterunek honorowy.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ wprowadzenie pododdziałów (pododdziały zajmują wyznaczone miejsca na placu);
▪ przybycie zaproszonych gości (zajmują oni miejsca na trybunie honorowej narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ wprowadzenie kompanii honorowej i orkiestry wojskowej (dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów, kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie komendanta szkoły podoficerskiej (trębacz gra sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Orkiestra wojskowa gra marsza powitalnego, komendant szkoły przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, podchodzi do sztandaru i oddaje honory, wita się z kadetami, następnie podchodzi do trybuny, wita się z gośćmi honorowymi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ podniesienie flagi państwowej RP na maszt (poczet flagowy występuje z szyku, podchodzi do masztu, flagowy przypina flagę. Orkiestra wojskowa gra hymn RP, flagowy podnosi flagę na maszt);
▪ przemówienie komendanta szkoły podoficerskiej (komendant wita uczestników uroczystości i wygłasza przemówienie okolicznościowe);
▪ wręczenie wyróżnień (odczytanie okolicznościowego rozkazu komendanta szkoły. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych kadetów. Komendant szkoły wręcza wyróżnienia i wraca na trybunę. Następnie dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia wyróżnionych);
▪ przemówienia okolicznościowe;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości²²⁵.

²²⁴ „Dzień Kadeta” obchodzony jest w dniu 21 maja (Święto Korpusu Kadetów).
²²⁵ Po zakończeniu oficjalnej części uroczystości w szkole podoficerskiej organizuje się przedsięwzięcia o charakterze sportowym i kulturalno-oświatowym. Ponadto wyznaczona delegacja szkoły może złożyć kwiaty przed pomnikiem patrona szkoły (tablicą pamiątkową) lub w innym miejscu pamięci narodowej.

Uroczystość zakończenia studiów w uczelniach wojskowych oraz nauki w szkołach podoficerskich można zorganizować w formie uroczystego apelu na placu apelowym lub w ramach uroczystej zbiórki w auli, sali kinowej, widowiskowej lub w innym miejscu na terenie ośrodka szkolnictwa wojskowego.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy uczelni (szkoły) wojskowej. Ponadto do udziału w uroczystości można zaprosić przedstawicieli władz państwowych, kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, wybitnych absolwentów uczelni (szkół), przedstawicieli innych uczelni (szkół) oraz rodziny absolwentów.

Uroczystość organizowana jest w przeddzień promocji na pierwszy stopień oficerski (podoficerski). Dokonuje się wówczas uroczystego wręczenia absolwentom uczelni – dyplomów ukończenia uczelni i patentów oficerskich, a absolwentom szkół podoficerskich – świadectw ukończenia szkoły²²⁵.

Dyplomy i wyróżnienia wręcza rektor-komendant uczelni (komendant szkoły podoficerskiej).

Do udziału w uroczystości można wyznaczyć wojskową asystę honorową, którą w przypadku uroczystego apelu stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa, a podczas uroczystej zbiórki – poczet sztandarowy i orkiestra wojskowa lub trębacze. PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ
Przebieg uroczystości z udziałem kompanii honorowej i orkiestry wojskowej:

Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ powitanie przybyłych gości przez rektora-komendanta uczelni (komendanta szkoły podoficerskiej) – (wita on gości honorowych i uczestników uroczystości oraz wygłasza okolicznościowe przemówienie);
▪ odczytanie rozkazu rektora-komendanta uczelni (komendanta szkoły podoficerskiej) o zakończeniu nauki oraz postanowień (decyzji, rozkazów) o wyróżnieniach (wyznaczona osoba odczytuje stosowne postanowienia /decyzje, rozkazy/);
▪ ceremonia wręczenia dyplomów (świadectw) ukończenia uczelni (szkoły) z wyróżnieniem i wyróżnień (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych absolwentów. Prymus uczelni /szkoły/ i wyróżnieni występują na wyznaczone miejsca. Rektor-komendant /komendant szkoły/ wręcza wyróżnienia i składa gratulacje. Dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia wyróżnionych, którzy po odebraniu wyróżnień powracają na swoje miejsca);
▪ ceremonia wręczenia dyplomów (świadectw) ukończenia uczelni (szkoły) pozostałym absolwentom (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pozostałych absolwentów, którzy występują na wyznaczone miejsca. Rektor-komendant /komendant szkoły/ wręcza dyplomy /świadectwa/ oraz składa gratulacje. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych, którzy po odebraniu wyróżnień powracają na swoje miejsca);
▪ złożenie gratulacji przez rektora-komendanta uczelni (komendanta szkoły podoficerskiej);
▪ przemówienie przedstawiciela absolwentów (przedstawiciel absolwentów składa podziękowania);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ
Przebieg uroczystości z udziałem pocztu sztandarowego i orkiestry wojskowej lub trębacza.

Uroczystość do momentu wprowadzenia sztandaru i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystej zbiórki. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ powitanie przybyłych przez rektora-komendanta uczelni (komendanta szkoły podoficerskiej) – (rektor-komendant /komendant szkoły/ wita gości honorowych i uczestników uroczystości oraz wygłasza okolicznościowe przemówienie);
▪ odczytanie rozkazu rektora-komendanta uczelni (komendanta szkoły podoficerskiej) o zakończeniu nauki oraz postanowień (decyzji, rozkazów) o wyróżnieniach (wyznaczona osoba odczytuje stosowne postanowienia /decyzje, rozkazy/);
▪ ceremonia wręczenia dyplomów (świadectw) ukończenia uczelni (szkoły) z wyróżnieniem i wyróżnień (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych. Prymus uczelni /szkoły/ i wyróżnieni występują na wyznaczone miejsce. Rektor-komendant /komendant szkoły/ wręcza wyróżnienia i składa gratulacje. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych, którzy powracają na swoje miejsca);
▪ ceremonia wręczenia dyplomów (świadectw) ukończenia uczelni (szkoły) pozostałym absolwentom (występują oni na wyznaczone miejsce. Rektor-komendant /komendant szkoły/ wręcza dyplomy /świadectwa/ i składa gratulacje. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych, którzy powracają na swoje miejsca);
▪ złożenie gratulacji przez rektora-komendanta uczelni (komendanta szkoły podoficerskiej);
▪ przemówienie przedstawiciela absolwentów (przedstawiciel absolwentów składa podziękowania);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ odprowadzenie sztandaru;
▪ zakończenie uroczystości.

²²⁵ Po zakończeniu oficjalnej części uroczystości w szkole podoficerskiej organizuje się przedsięwzięcia o charakterze sportowym i kulturalno-oświatowym. Ponadto wyznaczona delegacja szkoły może złożyć kwiaty przed pomnikiem patrona szkoły (tablicą pamiątkową) lub w innym miejscu pamięci narodowej.
²²⁶ W uzasadnionych przypadkach wręczenia patentów oficerskich może dokonać wyznaczony przez Ministra ON przedstawiciel kierowniczej kadry Ministerstwa Obrony Narodowej lub Sił Zbrojnych RP. Uroczystości takie można organizować w jednostkach i instytucjach wojskowych w formie uroczystego apelu lub zbiórki.

Promocję absolwentów uczelni wojskowych organizuje się na placu apelowym uczelni lub w uzgodnieniu z władzami administracyjnymi regionu, na głównym placu miasta, w którym uczelnia stacjonuje, albo w innym miejscu związanym z tradycjami oręża polskiego.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy uczelni wojskowej. Ponadto do udziału w uroczystości zaprasza się przedstawicieli władz państwowych, kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, wybitnych absolwentów uczelni oraz rodziny promowanych absolwentów.

Aktu promowania na pierwszy stopień oficerski dokonuje szef SG WP lub jego przedstawiciel.

Podczas promocji prymus uczelni wojskowej otrzymuje honorową broń białą – wyróżnienie przyznane przez Prezydenta RP²²⁷.

Promowania dokonuje się na specjalnie do tego celu przygotowanym podeście, z którego prawej strony umieszcza się stolik z szablą (pałaszem) dla promującego oraz honorową broń białą dla prymusa. Pododdział absolwentów ustawia się w kolumnie, naprzeciwko podestu.

Jeżeli wśród promowanych są przedstawiciele korpusu osobowego, którym do munduru galowego przysługuje kordzik, to na stoliku układa się kordziki, które bezpośrednio po akcie promocji wręcza rektor-komendant uczelni.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ
Przebieg uroczystości:

Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się: ▪ powitanie przybyłych gości przez rektora-komendanta uczelni (rektor-komendant wita gości honorowych i uczestników uroczystości oraz wygłasza okolicznościowe przemówienie);
▪ odczytanie postanowienia o mianowaniu na pierwszy stopień oficerski (wyznaczona osoba odczytuje postanowienie o mianowaniu na pierwszy stopień oficerski);
▪ wystąpienie pocztu sztandarowego i trębaczy (dowódca uroczystości podaje komendy do wystąpienia pocztu sztandarowego i trębaczy. Poczet i trębacze maszerują do podestu i zajmują wyznaczone miejsca);
▪ wystąpienie pododdziału promowanych absolwentów (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pododdziału promowanych absolwentów. W tym czasie promujący schodzi z trybuny, podchodzi do stolika i prawą ręką bierze szablę /pałasz/ oraz zajmuje miejsce na podeście. Szablę /pałasz/ ma w położeniu „Na ramię”. Dowódca pododdziału promowanych absolwentów maszeruje na wyznaczone miejsce obok podestu i staje przed mikrofonem);
▪ promocja absolwentów (dowódca pododdziału promowanych absolwentów podaje komendę do wystąpienia prymusa: „Do – PROMOCJI”. Trębacz gra sygnał „Promocja”. Prymus maszeruje do środka podestu, wstępuje na niego i klęka na prawe kolano, opierając dłoń lewej ręki na udzie lewej nogi końcami palców na równi z kolanem. Promujący staje przed prymusem z szablą /pałaszem/ i wygłasza formułę: „W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej mianuję Pana /Panią/ podporucznikiem Wojska Polskiego /podporucznikiem Marynarki Wojennej/”, dotyka piórem szabli /pałasza/ lewego ramienia prymusa /grzbiet szabli lub pałasza skierowany w stronę szyi promowanego/, po czym przekłada szablę /pałasz/ do lewej ręki w położenie „Na ramię” /trzyma jej rękojeść jak w czasie długiego marszu/. Prymus wstaje i przyjmuje postawę zasadniczą, promujący podaje mu rękę, mówiąc: „Gratuluję Panie Poruczniku /Pani Porucznik/”. Prymus odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny”. Promujący przekłada szablę /pałasz/ do prawej ręki nie zmieniając jej położenia. Następnie, jeżeli prymusowi przysługuje kordzik, podchodzi do niego rektor-komendant i go wręcza. Wręczając kordzik rektor-komendant trzyma go oburącz na jego końcach na wyciągniętych przed siebie rękach. Prymus chwyta go lewą dłonią w taki sposób, aby włożyć ją pomiędzy dłonie wręczającego, który w tym momencie mówi: „Gratuluję Panie Poruczniku (Pani Porucznik)”. Prymus odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny” i opuszcza lewą dłoń z kordzikiem wzdłuż ciała. Następnie dowódca pododdziału absolwentów podaje komendę: „Do – PROMOCJI” dla pierwszej zmiany absolwentów. Prymus wykonuje w lewo zwrot, maszeruje wzdłuż podestu, zachodzi w marszu w lewo i maszeruje na ogon kolumny pododdziału absolwentów. W tym czasie trębacz gra sygnał „Do promocji” (powtarzają to po każdej zmianie), pierwsza zmiana absolwentów maszeruje do podestu i powtarza wszystkie czynności prymusa. Pododdział absolwentów wykonuje krok na wprost. Promujący wygłasza formułę: „W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej mianuję Panów /Panie lub Panie i Panów/ podporucznikami Wojska Polskiego”, następnie przechodzi na prawe skrzydło zmiany i kolejno promuje absolwentów, powtarzając czynności takie, jak przy promowaniu prymusa. Po promowaniu całej zmiany promujący przekłada szablę /pałasz/ do prawej ręki, nie zmieniając jej położenia i wraca na środek podestu. Następnie rektor-komendant może wręczyć nowo promowanym absolwentom kordziki. Wręczając kordzik rektor-komendant trzyma go oburącz na jego końcach na wyciągniętych przed siebie rękach. Nowo promowany chwyta go lewą dłonią w taki sposób, aby włożyć ją pomiędzy dłonie wręczającego, który w tym momencie mówi: „Gratuluję Panie Poruczniku (Pani Porucznik)”. Nowo promowany odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny” i opuszcza lewą dłoń z kordzikiem wzdłuż ciała. Następnie dowódca pododdziału absolwentów podaje komendę: „Do – PROMOCJI” dla kolejnej zmiany absolwentów. Zmiana promowanych na tę komendę wykonuje zwrot (pół zmiany w lewo, a pół zmiany w prawo) i maszeruje wzdłuż podestu, zachodzi w marszu w prawo i w lewo i maszeruje na ogon kolumny pododdziału absolwentów. Po wstąpieniu do szyku każdy promowany odsłania oznaki stopnia, zdejmując zasłony z naramiennika lub rękawa. Po zakończeniu promocji promujący kładzie szablę /pałasz/ na stolik i wraca na środek podestu);
▪ ceremonia wręczenia wyróżnień (wyznaczona osoba odczytuje postanowienie Prezydenta RP o wyróżnieniu prymusa – honorową bronią białą. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia prymusa, który po wystąpieniu z szyku maszeruje do środka podestu i wchodzi na niego. Przedstawiciel Prezydenta RP lub promujący bierze oburącz ze stolika /lub od osoby asystującej/ honorową broń białą, trzymając pochwę w prawej, a rękojeść w lewej ręce, wręcza ją wyróżnionemu jednocześnie wypowiadając formułę: „W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wręczam Panu Porucznikowi /Pani Porucznik/ „Szablę Honorową Wojska Polskiego /Pałasz Honorowy Marynarki Wojennej/”. Otrzymujący przyjmuje honorową broń białą oburącz, chwytając rękojeść w prawą, a pochwę w lewą rękę. Następnie prawą ręką wysuwa ją z pochwy na długość kartusza, podnosi do wysokości ust i całuje głownię w miejscu umieszczenia wizerunku orła, po czym opuszcza do poprzedniej wysokości i zdecydowanym ruchem wsuwa do pochwy. Trzymając nadal oburącz szablę /pałasz/ odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny”. Następnie prymus przesuwa lewą rękę wzdłuż pochwy pod rękojeść, opuszcza szablę /pałasz/ wzdłuż uda lewej nogi i na komendę dowódcy uroczystości wstępuje do szyku. Wyznaczona osoba odczytuje inne postanowienia /decyzje, rozkazy/ o wyróżnieniach. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych. Wyróżnieni występują na wyznaczone miejsce. Promujący, któremu asystuje żołnierz podający wyróżnienia, wręcza je i składa gratulacje, a następnie wraca na trybunę honorową. Dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia wyróżnionych, którzy powracają na swoje miejsca w szyku);
▪ uroczyste ślubowanie (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia delegacji nowo mianowanych oficerów do złożenia ślubowania. Trzyosobowa delegacja maszeruje do podestu i zatrzymuje się przed nim. Dowódca uroczystości podaje komendy do oddania honorów, oficer stojący pośrodku odczytuje tekst ślubowania, który wszyscy absolwenci powtarzają²²⁸. Po złożeniu ślubowania przez absolwentów trębacz gra „Hasło WP”, a następnie zostaje odśpiewany „Hymn do miłości Ojczyzny”²²⁹, po czym delegacja nowo mianowanych oficerów wstępuje do szyku. Dowódca uroczystości podaje komendy do wstąpienia do szyku pododdziału promowanych, a następnie pocztu sztandarowego i trębaczy);
▪ błogosławieństwo²³⁰ (kapelan udziela żołnierzom błogosławieństwa²³¹, po czym dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy swobodnej);
▪ przemówienie promującego oraz zaproszonych gości;
▪ przemówienie prymusa;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady, dowódcy pododdziałów wydają komendy do marszu. Pododdział nowo promowanych absolwentów pozostaje na miejscu);
▪ złożenie gratulacji nowo promowanym absolwentom (dowódca uroczystości podaje komendy do sformowania przez pododdział nowo promowanych absolwentów szyku do przyjęcia gratulacji. Najbliżsi i rodziny podchodzą do nowo promowanych oficerów i składają im gratulacje. Po złożeniu gratulacji dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziału nowo promowanych do defilady);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości²³².

W Ordynariacie Polowym WP, Prawosławnym Ordynariacie WP, oraz Ewangelickim Duszpasterstwie Wojskowym promocja na pierwszy stopień oficerski może odbyć się w sali konferencyjnej, sali odpraw lub innym miejscu.

Do udziału w uroczystości zaprasza się przedstawicieli kierownictwa MON i SZ RP, duszpasterstw cywilnych i wojskowych oraz rodziny promowanych.

Aktu promowania kapelanów wojskowych na pierwszy stopień oficerski dokonuje Szef SG WP, jego przedstawiciel lub Biskup Polowy WP, Prawosławny Ordynariusz WP, Ewangelicki Biskup Wojskowy.

Uroczystość przebiega zgodnie z zasadami dotyczącymi promocji w uczelni wojskowej. Na stoliku wykłada się szablę (pałasz) dla promującego. Jeżeli wśród promowanych są przedstawiciele korpusu osobowego, którym do munduru galowego przysługuje kordzik, to układa się go na stoliku i wręcza bezpośrednio po akcie promocji. Zamiast podestu do promocji wykłada się dywan.

Wojskową asystę honorową w uroczystości stanowi poczet sztandarowy i trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie uczestników uroczystości i osób promowanych (zajmują oni wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie promującego (dowódca uroczystości składa meldunek, promujący wita się z przybyłymi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości); ▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”);
▪ uroczysta promocja i ślubowanie²³³;
▪ przemówienie promującego;
▪ przemówienie przedstawiciela promowanych;
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza salę);
▪ zakończenie uroczystości.

Promocji absolwentów Akademii Marynarki Wojennej dokonuje się na lądzie lub na pokładzie okrętu. Jeżeli promocja odbywa się na lądzie, to jej przebieg jest identyczny, jak w innych uczelniach wojskowych.

W sytuacji, gdy promocja odbywa się na okręcie, towarzyszą mu inne okręty (jednostki pomocnicze) MW, zgodnie z rozkazem Dowódcy Generalnego RSZ. Wszystkie okręty (jednostki pomocnicze) MW biorące udział w uroczystości promocyjnej podnoszą wielką galę banderową, a załogi okrętów stoją na zbiórkach. Na nabrzeżu, na którym dokonuje się promocji, frontem do zacumowanego okrętu, ustawiają się pododdziały w kolejności (od prawego skrzydła): orkiestra wojskowa (w zależności, którą burtą zacumowany jest okręt, na wysokości dziobu lub rufy – flagsztoku dziobowego lub rufowego), kompania honorowa, pododdział promowanych absolwentów oraz pozostałe pododdziały.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy uczelni. Ponadto do udziału w uroczystości zaprasza się przedstawicieli władz państwowych, kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, rektorów (przedstawicieli) innych uczelni, wybitnych absolwentów uczelni oraz rodziny promowanych absolwentów.

Aktu promowania na pierwszy stopień oficerski dokonuje Szef SG WP lub jego przedstawiciel.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie pododdziałów oraz wprowadzenie kompanii honorowej i orkiestry wojskowej (pododdziały zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie zaproszonych gości (zajmują oni wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie promującego (trębacz gra sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Orkiestra wojskowa gra marsza powitalnego, promujący przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, dokonuje przeglądu pododdziałów, wita się z żołnierzami, a następnie podchodzi do trapu i razem z rektorem-komendantem wchodzi na pokład okrętu²³⁴. Przy trapie na pokładzie okrętu wita ich dowódca okrętu. Po przywitaniu z dowódcą okrętu i wartą honorową zajmuje miejsce do rozpoczęcia promocji);
▪ uroczyste podniesienie flagi państwowej RP i odegranie hymnu RP;
▪ powitanie gości przybyłych na uroczystość przez rektora-komendanta uczelni (wita on gości honorowych i uczestników uroczystości oraz wygłasza okolicznościowe przemówienie);
▪ odczytanie postanowienia o mianowaniu na pierwszy stopień oficerski (wyznaczona osoba odczytuje postanowienie o mianowaniu na pierwszy stopień oficerski);
▪ wejście na okręt pocztu sztandarowego i trębaczy (dowódca uroczystości podaje komendy do oddania honorów i wystąpienia pocztu sztandarowego oraz trębaczy. Poczet wchodzi na okręt i zajmuje wyznaczone miejsce, trębacze występują z szyku orkiestry wojskowej i zajmują wyznaczone miejsce na nabrzeżu);
▪ wejście na okręt promowanych absolwentów (dowódca uroczystości podaje komendę do wejścia na okręt promowanych absolwentów, którzy po wejściu zajmują wyznaczone miejsce);
▪ promocja absolwentów²³⁵;
▪ zejście z okrętu nowo promowanych absolwentów (po promocji nowo promowani czwórkami schodzą z okrętu i ustawiają się w kolumnie czwórkowej na nabrzeżu, na okręcie pozostaje prymus, wyróżnieni oficerowie i delegacja do złożenia ślubowania);
▪ ceremonia wręczenia wyróżnień²³⁶;
▪ uroczyste ślubowanie²³⁷ i odśpiewanie „Hymnu do miłości Ojczyzny”;
▪ wstąpienie do szyku: delegacji promowanych, pocztu sztandarowego oraz trębaczy (dowódca uroczystości podaje komendę do zejścia z okrętu delegacji nowo promowanych absolwentów oraz pocztu sztandarowego, którzy po zejściu zajmują miejsca w szyku. W tym samym czasie trębacze wstępują do szyku orkiestry wojskowej);
▪ błogosławieństwo (kapelan udziela żołnierzom błogosławieństwa²³⁸, po czym dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy swobodnej);
▪ przemówienie promującego oraz zaproszonych gości;
▪ przemówienie prymusa;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ złożenie gratulacji nowo promowanym absolwentom i przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendy do sformowania przez pododdział nowo promowanych absolwentów szyku do przyjęcia gratulacji. Najbliżsi i rodziny podchodzą do nowo promowanych oficerów i składają im gratulacje. Po złożeniu gratulacji dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania wszystkich pododdziałów do defilady);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości²³⁹.

²²⁷ Prymus otrzymuje szablę honorową lub pałasz honorowy.
²²⁸ W Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych po złożeniu ślubowania następuje przelot klucza samolotów nad miejscem uroczystości. Ponadto w uczelniach można zorganizować pokaz sztucznych ogni.
²²⁹ Podczas uroczystości śpiewa się pierwszą zwrotkę hymnu. Jego tekst zawiera załącznik nr 8.
²³⁰ Tekst błogosławieństwa żołnierzy po promocji oficerskiej zawiera załącznik nr 6.
²³¹ W przypadku uczestniczenia w uroczystości kapelanów kilku duszpasterstw, błogosławieństwa udzielane są kolejno – zgodnie ze scenariuszem uroczystości.
²³² Po zakończeniu promocji można zorganizować spotkanie okolicznościowe z nowo promowanymi absolwentami. Dzień może zakończyć się balem promocyjnym.
²³³ Promocja i ślubowanie przebiega zgodnie z zasadami przyjętymi dla uroczystości organizowanej w uczelni wojskowej.
²³⁴ Na pokładzie okrętu można ustawić trybunę.
²³⁵ Akt promocji odbywa się w taki sam sposób, jak w innych uczelniach wojskowych.
²³⁶ Wręczenie wyróżnień odbywa się w taki sam sposób, jak w innych uczelniach wojskowych.
²³⁷ Uroczyste ślubowanie odbywa się w taki sam sposób, jak w innych uczelniach wojskowych.
²³⁸ W przypadku uczestniczenia w uroczystości kapelanów kilku duszpasterstw, błogosławieństwa udzielane są kolejno – zgodnie ze scenariuszem uroczystości.
²³⁹ Po zakończeniu promocji można zorganizować spotkanie okolicznościowe z nowo promowanymi absolwentami. Dzień może zakończyć się balem promocyjnym.