Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

W uroczystości pierwszego podniesienia bandery na zbudowanym w Polsce okręcie lub jednostce pomocniczej wcielanym do MW²⁷⁷ biorą udział przedstawiciele władz państwowych, kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, matka chrzestna²⁷⁸ okrętu (jednostki pomocniczej) MW, przedstawiciel kierownictwa stoczni, która zbudowała okręt lub jednostkę pomocniczą, delegacja stoczniowców, wydzielone pododdziały oraz okręty (jednostki pływające) stojące w danym porcie (basenie portowym)²⁷⁹.

Okręt (jednostka pomocnicza), na którym zostanie podniesiona bandera wojenna (bandera jednostek pomocniczych MW) cumuje przy nabrzeżu prawą burtą. Załoga tego okrętu (jednostki pomocniczej), a także załogi wszystkich okrętów (jednostek pływających) znajdujących się w porcie (basenie portowym), zajmują miejsca wyznaczone na rufie lub dziobie – w zależności od konstrukcji okrętu (jednostki pływającej).

Pododdziały uczestniczące w uroczystości stoją na nabrzeżu w ugrupowaniu rozwiniętym frontem do okrętu (jednostki pomocniczej) MW, w odległości od burty określonej szerokością nabrzeża.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie uczestników uroczystości (zajmują oni wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ wprowadzenie na nabrzeże pododdziałów uczestniczących w uroczystości oraz wojskowej asysty honorowej (zajmują one wyznaczone miejsca);
▪ przybycie przełożonego, który będzie wręczał banderę wojenną (banderę jednostek pomocniczych MW) i proporzec MW²⁸⁰ (dowódca uroczystości podaje komendę: „Na okrętach – BACZNOŚĆ”, trębacz gra sygnał „Baczność”, na okrętach (jednostkach pływających) MW zastępcy dowódców gwizdkiem oficerskim podają komendy: „BACZNOŚĆ”, „Na prawą /lewą/ – BURTĘ”, dowódca uroczystości podaje komendy dla pododdziałów stojących na nabrzeżu i składa meldunek przełożonemu, który następnie w jego towarzystwie dokonuje przeglądu pododdziałów, wita się z marynarzami i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ rozpoczęcie uroczystości (orkiestra wojskowa gra hymn RP, flagowy podnosi flagę państwową RP na maszt);
▪ odczytanie rozkazu o wcieleniu okrętu (jednostki pomocniczej) do służby w MW (wyznaczona osoba odczytuje rozkaz);
▪ wręczenie bandery wojennej (bandery jednostek pomocniczych MW) i proporca MW (załogi na okrętach /jednostkach pływających/ i pododdziały na nabrzeżu przyjmują postawę zasadniczą, dowódca i zastępca dowódcy okrętu /jednostki pomocniczej/ MW schodzą z okrętu /jednostki pomocniczej/ MW i przechodzą do wyznaczonego miejsca. Poczet banderowy i poczet proporcowy występują na wyznaczone miejsca, sygnalista wachtowy podnosi na prawym noku rei okrętu /jednostki pomocniczej/ MW, na którym odbywa się ceremonia, dwie flagi sygnałowe do połowy i ogłasza głosem „Pięć przed”, kapelan wojskowy dokonuje poświęcenia bandery wojennej /bandery jednostek pomocniczych MW/ i proporca MW²⁸¹. Przełożony bierze od oficera z pocztu banderowego złożoną banderę i wręcza ją dowódcy okrętu /jednostki pomocniczej/ MW, mówiąc: „Wręczam Panu /Pani/ .... /stopień wojskowy/ banderę wojenną /banderę jednostek pomocniczych Marynarki Wojennej/ dla ........ /nazwa okrętu/. Niech okręt /lub inny rodzaj jednostki pomocniczej/ nosi ją z honorem, a załoga służy jej wiernie”. Dowódca okrętu /jednostki pomocniczej/ MW, przyjmując banderę, odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny”. Następnie przełożony bierze od oficera z pocztu proporcowego złożony proporzec MW i wręcza zastępcy dowódcy okrętu MW mówiąc: „Wręczam Panu /Pani/ ...... /stopień wojskowy/ proporzec Marynarki Wojennej dla ............ /nazwa okrętu/ w przekonaniu, że okręt Wasz będzie ciągle gotowy do obrony żywotnych interesów Rzeczypospolitej Polskiej na morzu”. Zastępca dowódcy okrętu MW odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny”. Poczet banderowy i poczet proporcowy wstępują do szyku. Dowódca i zastępca dowódcy okrętu /jednostki pomocniczej/ MW, niosąc banderę wojenną /banderę jednostek pomocniczych MW/ i proporzec MW, złożone w taki sposób jak flaga państwowa RP, podchodzą do pocztu sztandarowego, oddają honory sztandarowi, po czym przechodzą przed frontem stojących na nabrzeżu pododdziałów i wchodzą na okręt /jednostkę pomocniczą/ MW); ▪ podniesienie dwóch flag sygnałowych „Do miejsca” na okręcie (jednostki pomocniczej) MW (sygnalista wachtowy podnosi dwie flagi sygnałowe na prawym noku rei okrętu /jednostki pomocniczej/ MW);
▪ podniesienie bandery wojennej (bandery jednostek pomocniczych MW) i proporca MW (po przymocowaniu flaglinek bandery przez dowódcę okrętu /jednostki pomocniczej/ MW, a proporca MW przez zastępcę dowódcy okrętu MW – dowódca uroczystości podaje komendę: „Banderę wojenną, proporzec Marynarki Wojennej i wielką galę banderową na ........ /nazwa okrętu/ oraz proporce Marynarki Wojennej i wielkie gale banderowe na pozostałych okrętach – PODNIEŚĆ”. Na okrętach /jednostkach pomocniczych/ MW, na sygnał „Czas upłynął” zrywa się dwie flagi sygnałowe. W tym czasie orkiestra wojskowa gra hymn RP. Przy jego dźwiękach dowódca okrętu /jednostki pomocniczej/ MW podnosi banderę wojenną /banderę jednostek pomocniczych MW/ na drzewcu rufowym, a zastępca dowódcy okrętu - proporzec MW na drzewcu dziobowym. Jednocześnie na wszystkich okrętach podnosi się proporzec MW i wielkie gale banderowe²⁸²);
▪ przemówienia okolicznościowe (przemówienie wygłasza przełożony wręczający banderę wojenną /banderę jednostek pomocniczych MW/ i proporzec MW oraz przedstawiciel stoczni, która zbudowała okręt /jednostkę pomocniczą/ MW);
▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów stojących na nabrzeżu do defilady, dowódcy pododdziałów podają komendy do marszu);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości²⁸³.

²⁷⁷ Banderę wojenną podnosi się na okrętach bojowych MW, a banderę jednostek pomocniczych MW na jednostkach pomocniczych MW.
²⁷⁸ Uroczystość chrztu okrętu (jednostki pomocniczej) odbywa się po jego zwodowaniu w stoczni – przebieg ceremonii określają zwyczaje morskie. MW nie jest organizatorem tej uroczystości.
²⁷⁹ Organizatorem uroczystości jest MW.
²⁸⁰ Nie dotyczy jednostek pomocniczych MW.
²⁸¹ W przypadku uczestniczenia w uroczystości kapelanów kilku duszpasterstw, modlitwy i poświęcenia dokonywane są kolejno – zgodnie ze scenariuszem uroczystości.
²⁸² Wielkie gale banderowe podnosi się także na jednostkach pomocniczych MW.
²⁸³ Po zakończeniu uroczystości wręczenia bandery wojennej (bandery jednostek pomocniczych MW) i proporca MW, okręt (jednostka pomocnicza) MW jest udostępniany do zwiedzania.

W uroczystości pierwszego podniesienia bandery na zbudowanym za granicą okręcie lub jednostce pomocniczej wcielanym do MW²⁸⁴ biorą udział przedstawiciele kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, matka chrzestna okrętu (jednostki pomocniczej), załoga zdająca i przyjmująca okręt (jednostkę pomocniczą), wydzielone pododdziały oraz okręty (jednostki pływające) stojące w danym porcie (basenie portowym).

Okręt, na którym zostanie podniesiona bandera wojenna lub jednostka pomocnicza, na której zostanie podniesiona bandera jednostek pomocniczych MW, cumuje przy nabrzeżu prawą burtą.

Pododdziały na nabrzeżu ustawione są tak, jak podczas uroczystości pierwszego podniesienia bandery na okręcie lub jednostki pomocniczej MW. Załogi – zdająca i przyjmująca okręt (jednostkę pomocniczą) – stoją na nabrzeżu w szyku rozwiniętym wzdłuż burty okrętu (jednostki pomocniczej) frontem do pododdziałów. Załoga polska stoi bliżej trapu okrętu (jednostki pomocniczej). Załogi innych okrętów (jednostek pływających) znajdujących się w porcie, zajmują miejsca wyznaczone na rufie lub dziobie – w zależności od konstrukcji okrętu (jednostki pływającej).

Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie uczestników uroczystości (zajmują oni wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ wprowadzenie załóg (zdającej i przyjmującej) okrętu (jednostki pomocniczej) na nabrzeże (załogi zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie przełożonego, który będzie wręczał banderę wojenną (banderę jednostek pomocniczych MW) i proporzec MW²⁸⁵ (przełożony w towarzystwie przedstawiciela dowództwa marynarki przekazującej okręt /jednostkę pomocniczą/ przyjmuje meldunki: od dowódcy załogi przejmującej okręt /jednostkę pomocniczą/ o gotowości przyjęcia okrętu /jednostki pomocniczej/ przez dowódcę polskiego, a następnie od dowódcy załogi zdającej okręt /jednostkę pomocniczą/ o gotowości do przekazania okrętu /jednostki pomocniczej/ przez przedstawiciela marynarki przekazującej);
▪ ostatnie opuszczenie bandery wojennej (bandery jednostek pomocniczych MW) na przekazywanym okręcie (przedstawiciel marynarki przekazującej okręt /jednostkę pomocniczą/ podaje dowódcy załogi komendę: „Przygotować się do opuszczenia bandery”, dowódca zdający okręt /jednostkę pomocniczą/ wchodzi na okręt /jednostkę pomocniczą/, załogi– zdająca i przyjmująca wykonują w tył zwrot, przedstawiciel marynarki przekazującej okręt /jednostkę pomocniczą/ podaje komendy do oddania honorów banderze, a następnie podaje komendę: „Banderę wojenną /nazwa państwa/ – OPUŚĆ”. Dowódca okrętu /jednostki pomocniczej/ opuszcza banderę wojenną (banderę jednostek pomocniczych), orkiestra wojskowa gra hymn państwa przekazującego okręt /jednostkę pomocniczą/. Po opuszczeniu bandery wojennej (bandery jednostek pomocniczych) dowódca okrętu /jednostki pomocniczej/ schodzi z banderą, składa meldunek swojemu przełożonemu o opuszczeniu bandery, po czym odchodzi z banderą w wyznaczone miejsce. Załogi – zdająca i przyjmująca – wykonują w tył zwrot);
▪ odczytanie rozkazu o wcieleniu okrętu (jednostki pomocniczej) do MW (trębacz gra sygnał „Baczność”, wyznaczona osoba odczytuje rozkaz);
▪ nadanie imienia okrętowi (jednostce pomocniczej) MW (dowódca okrętu /jednostki pomocniczej/ MW zwraca się do matki chrzestnej: „Proszę matkę chrzestną o dokonanie aktu nadania imienia okrętowi /jednostce pomocniczej/ Marynarki Wojennej”. Matka chrzestna w towarzystwie przełożonego podchodzi do części dziobowej okrętu /jednostki pomocniczej/ MW i wypowiada formułę: „Płyń po morzach i oceanach świata, sław imię ....... /nazwa państwa/ stoczniowca i polskiego marynarza – nadaję ci imię ........ /nazwa okrętu lub jednostki pomocniczej MW/”, po czym rozbija butelkę z szampanem o kadłub okrętu /jednostki pomocniczej/ MW. Przedstawiciel instytucji patronackiej w towarzystwie dowódcy okrętu /jednostki pomocniczej/ odsłania jego nazwę);
▪ poświęcenie okrętu lub jednostki pomocniczej MW (kapelan wojskowy dokonuje aktu poświęcenia okrętu /jednostki pomocniczej/ MW)²⁸⁶.

Dalsza część uroczystości – podniesienie bandery wojennej (bandery jednostek pomocniczych MW) i proporca MW, odbywa się tak, jak na okręcie (jednostce pomocniczej) MW, zbudowanym w stoczni krajowej, z tym, że dowódca i zastępca dowódcy okrętu (jednostki pomocniczej) MW występują po banderę wojenną (banderę jednostek pomocniczych MW) i proporzec MW z szyku załogi stojącej na nabrzeżu.

²⁸⁴ Organizatorem uroczystości jest MW.
²⁸⁵ Nie dotyczy jednostek pomocniczych MW.
²⁸⁶ W przypadku uczestniczenia w uroczystości kapelanów pozostałych duszpasterstw, modlitwy i poświęcenia dokonywane są kolejno – zgodnie ze scenariuszem uroczystości.