Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Uroczystości o charakterze religijnym z udziałem wojskowej asysty honorowej mogą być organizowane (w uzgodnieniu z przedstawicielami kościołów i związków wyznaniowych) w obiektach sakralnych (np. Msza święta, Nabożeństwo) lub poza nimi (np. polowa Msza święta, Nabożeństwo polowe).

W tych uroczystościach mogą brać udział żołnierze w składzie oficjalnej delegacji wojskowej oraz wojskowej asysty honorowej. Udział żołnierzy w uroczystościach o charakterze religijnym jest przedsięwzięciem służbowym. Dowódcy jednostek wojskowych przy typowaniu żołnierzy do udziału w nich postępują zgodnie z regulaminami, kierując się poszanowaniem zasad wolności sumienia i wyznania. Indywidualne uczestnictwo żołnierzy w tych uroczystościach odbywa się na zasadzie dobrowolności.

Podczas uroczystości o charakterze religijnym oficjalna delegacja wojskowa i wojskowa asysta honorowa postępuje zgodnie z regulaminami wojskowymi oraz przepisami liturgicznymi.

Żołnierze wytypowani do udziału w uroczystościach o charakterze religijnym, jako oficjalna delegacja wojskowa lub wojskowa asysta honorowa, bez względu na wyznawaną religię i przekonania światopoglądowe – kierują się poszanowaniem zasad obowiązujących w danym wyznaniu. W trakcie tych uroczystości członkowie oficjalnych delegacji wojskowych, jeżeli to możliwe zajmują miejsca siedzące, a kiedy wierni klęczą – przyjmują postawę zasadniczą. Ponadto w świątyni zdejmują nakrycie głowy.

Kompania honorowa (pododdział honorowy) oraz poczet sztandarowy biorący udział w uroczystościach występują w nakryciach głowy i z bronią²⁶. Natomiast orkiestra wojskowa występuje bez nakryć głowy.

Spośród żołnierzy, którzy zostali wytypowani do udziału w uroczystości o charakterze patriotyczno-religijnym lub religijnym mogą być wyznaczeni żołnierze do posługi liturgicznej. Czynności liturgiczne żołnierze wykonują w umundurowaniu bez nakrycia głowy, zgodnie z przepisami liturgicznymi²⁷. Przygotowaniem żołnierzy do posługi liturgicznej zajmuje się kapelan wojskowy.

Ze względu na specyfikę wynikającą z liturgii, skład wojskowej asysty honorowej oraz liczba żołnierzy do posługi liturgicznej w uroczystościach o charakterze patriotyczno-religijnym lub religijnym powinny być każdorazowo ustalane z władzami kościelnymi.

Po zgromadzeniu się uczestników uroczystości patriotyczno-religijnej lub religijnej – wojskowa asysta honorowa zajmuje miejsce wskazane przez organizatorów, a opuszcza je po zakończeniu uroczystości (przed rozwiązaniem zgromadzenia).

Msze święte i Nabożeństwa z udziałem wojskowej asysty honorowej mogą odbywać się również poza obiektem sakralnym. Polowe Msze święte i Nabożeństwa polowe organizuje się na otwartej przestrzeni (np. na placu apelowym, placu miejskim, poligonie) lub w odpowiednio przygotowanym niesakralnym obiekcie zamkniętym (np. hala sportowa, sala widowiskowa, hangar lotniczy). Zarówno ołtarz, jak i miejsce odprawiania polowej Mszy świętej lub Nabożeństwa polowego powinny znajdować się w miejscu godnym, przygotowane z zachowaniem przepisów liturgicznych danej religii. Za przygotowanie tych miejsc oraz przebieg liturgii odpowiedzialny jest kapelan wojskowy lub inny duchowny danej religii bądź wyznania. Jeżeli w Mszy świętej lub Nabożeństwie odprawianym w obiekcie sakralnym bierze udział kompania honorowa (pododdział honorowy)²⁸, zajmuje ona miejsce w kolumnie na wprost ołtarza lub w szyku rozwiniętym, w lewej części obiektu sakralnego²⁹. Gdy kompania honorowa (pododdział honorowy) zajmie wyznaczone miejsce, na komendę dowódcy pododdziału poczet sztandarowy występuje z szyku, podchodzi do ołtarza, po zatrzymaniu oddaje honory i następnie zajmuje miejsce z jego lewej strony³⁰. Jeżeli w uroczystości bierze udział orkiestra, należy zapewnić jej miejsca siedzące przed ołtarzem, w prawej części obiektu sakralnego³¹.

Gdy w Mszy świętej lub Nabożeństwie odprawianym w obiekcie sakralnym bierze udział tylko poczet sztandarowy, wchodzi on do niego na prośbę ceremoniarza lub innej osoby: „Proszę o wprowadzenie sztandaru wojskowego”, albo na komendę dowódcy uroczystości: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, podchodzi do ołtarza, po zatrzymaniu oddaje honory i następnie zajmuje miejsce z jego lewej strony.

Jeżeli w polowej Mszy świętej lub Nabożeństwie polowym bierze udział kompania honorowa (pododdział honorowy), zajmuje ona miejsce na wprost ołtarza w szyku rozwiniętym³². Gdy kompania honorowa (pododdział honorowy) zajmie wyznaczone miejsce, na prośbę ceremoniarza lub innej osoby: „Proszę o wprowadzenie sztandaru wojskowego”, albo komendę dowódcy uroczystości: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy wychodzi z szyku kompanii honorowej (pododdziału honorowego), podchodzi do ołtarza, zatrzymuje się, oddaje honory i zajmuje miejsce z jego lewej strony³³. Jeżeli w uroczystości bierze udział orkiestra, należy zapewnić jej miejsca siedzące przed ołtarzem, po jego prawej stronie³⁴.

Inne pododdziały wojskowe ustawia się w kolumnach na wprost ołtarza obok kompanii honorowej (pododdziału honorowego). Przed pododdziałami, na wprost ołtarza, przygotowuje się miejsca siedzące dla gości biorących udział w polowej Mszy świętej lub Nabożeństwie polowym.

Gdy do udziału w Mszy świętej lub Nabożeństwie zostały zaproszone sztandary organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich i innych instytucji, ustawia się je z prawej strony ołtarza³⁵. Poczty sztandarowe wprowadza się na wyznaczone miejsce, kilka minut przed zajęciem przez celebransa miejsca przy ołtarzu.

²⁶ Jeżeli w uroczystości bierze udział trębacz występuje on w nakryciu głowy.
²⁷ Żołnierzy wytypowanych do posługi liturgicznej nie należy wyznaczać do zbierania ofiary podczas Mszy świętej. Ponadto, kiedy wierni klękają żołnierze przyjmują postawę zasadniczą.
²⁸ W uroczystościach o charakterze religijnym (nie dotyczy pogrzebów) w obiekcie sakralnym wojskową asystę honorową stanowi poczet sztandarowy. W uzasadnionym przypadku dowódca garnizonu, w uzgodnieniu z księdzem kapelanem (proboszczem parafii), może skierować kompanię honorową (pododdział honorowy) do udziału w mszy świętej (nabożeństwie) odprawianej w ramach świąt państwowych, wojskowych i obchodów rocznic wydarzeń historycznych (nie dotyczy uroczystości pogrzebowych). Udział kompanii honorowej nie może zakłócać przygotowania i przeprowadzenia czynności liturgicznych, zagrażać bezpieczeństwu wiernych, a obiekt sakralny i wyznaczone miejsce dla pododdziału muszą zapewnić możliwość wykonywania regulaminowych czynności i dobrej prezentacji żołnierzy.
²⁹ Patrząc od strony ołtarza.
³⁰ Patrząc od strony ołtarza.
³¹ Patrząc od strony ołtarza.
³² Jeżeli wymagają tego względy organizacyjne, kompania honorowa (pododdział honorowy) może być ustawiona w inny sposób.
³³ Patrząc od strony ołtarza.
³⁴ Patrząc od strony ołtarza.
³⁵ Patrząc od strony ołtarza. Poczty sztandarowe organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich i innych partnerów społecznych wykonują takie same czynności, jak poczet sztandarowy kompanii honorowej.