Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Przekazanie tradycji jednostce (instytucji) wojskowej lub związkowi taktycznemu polega na przekazaniu jej dziedzictwa tradycji, nadaniu imienia patrona¹⁵², nazwy wyróżniającej¹⁵³, odznaki pamiątkowej, oznaki rozpoznawczej, barw, proporczyków, proporców, przejęciu rodowodu oraz ustanowieniu daty święta.

Uroczystość nadania imienia patrona lub nazwy wyróżniającej w jednostkach (instytucjach) wojskowych powinna być przeprowadzona w formie uroczystego apelu na placu apelowym albo w uzgodnieniu z władzami administracyjnymi regionu, w innym miejscu, np. na rynku miejskim, w miejscu chwały oręża polskiego¹⁵⁴. W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy jednostki /instytucji/ wojskowej.

Do udziału w uroczystości zaprasza się przełożonych, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich oraz młodzież. W uroczystości mogą brać udział sztandary jednostek wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

Ponadto na uroczystość zaprasza się – w miarę możliwości – jako gości honorowych przedstawiciela rodziny patrona, a także delegacje kombatantów i weteranów oddziałów, z którymi patron był związany. Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

Jeżeli uroczystość jest połączona z odsłonięciem pomnika lub tablicy pamiątkowej ku czci patrona jednostki (instytucji) wojskowej, wówczas pół godziny przed jej rozpoczęciem wystawia się przy nich posterunek honorowy. Pomnik lub tablicę pamiątkową odsłania się po zakończeniu uroczystego apelu – zgodnie z zasadami dotyczącymi odsłaniania pomników i tablic pamiątkowych.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości organizowanej w formie uroczystego apelu:

Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ ceremonia nadania imienia patrona lub nazwy wyróżniającej (wyznaczona osoba odczytuje decyzję Ministra ON o nadaniu imienia patrona lub nazwy wyróżniającej);
▪ przemówienia okolicznościowe (przemówienie wygłasza przełożony oraz osoba związana z patronem /np. członek rodziny/, przedstawiciel środowiska kombatanckiego, władz administracyjnych lub samorządowych regionu /w przypadku nadania nazwy wyróżniającej/);
▪ część okolicznościowa apelu (odczytanie postanowień /decyzji, rozkazów/ dotyczących przyznania odznaczeń i wyróżnień. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia osób wyróżnionych. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej dokonuje wręczenia odznak orderów i odznaczeń, odznak pamiątkowych, oznak rozpoznawczych itp. Dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia osób wyróżnionych, które zajmują poprzednie miejsca);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady;
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości. Uroczystość w instytucjach wojskowych powinna być przeprowadzona w formie uroczystej zbiórki. Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi poczet sztandarowy i trębacz.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości organizowanej w formie uroczystej zbiórki:

Uroczystość do momentu wprowadzenia sztandaru¹⁵⁵ i odegrania przez trębacza „Hasła WP” przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystej zbiórki. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dyrektora (komendanta, szefa, prezesa) instytucji wojskowej (dyrektor wita uczestników uroczystości);
▪ ceremonia nadania imienia patrona lub nazwy wyróżniającej (wyznaczona osoba odczytuje decyzję Ministra ON o nadaniu imienia patrona lub nazwy wyróżniającej);
▪ przemówienia okolicznościowe (przemówienie wygłasza przełożony oraz osoba związana z patronem /np. członek rodziny/, przedstawiciel środowiska kombatanckiego oraz władz administracyjnych lub samorządowych /w przypadku nadania nazwy wyróżniającej/);
▪ część okolicznościowa (odczytanie postanowień /decyzji, rozkazów/ dotyczących przyznania odznaczeń i wyróżnień. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia osób wyróżnionych. Dyrektor dokonuje wręczenia odznak orderów i odznaczeń, odznak pamiątkowych, oznak rozpoznawczych itp. Dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia osób wyróżnionych, które zajmują poprzednie miejsca);
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, następnie poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości.

¹⁵² Imię patrona, wybitnego Polaka, bohatera walk o niepodległość kraju, to symbol więzi łączącej wojsko ze społeczeństwem.
¹⁵³ Nazwa wyróżniająca wywodzi się od nazwy miejscowości lub regionu stacjonowania jednostki (instytucji) wojskowej lub związku taktycznego.
¹⁵⁴ Przebieg uroczystości dotyczącej ustanowienia święta oraz nadania nazwy wyróżniającej jednostce (instytucji) wojskowej jest podobny do ceremonii nadania imienia patrona.
¹⁵⁵ Dotyczy instytucji wojskowych posiadających sztandar.