Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Złożenie przysięgi wojskowej następuje podczas uroczystego apelu lub uroczystej zbiórki w miejscu i terminie ustalonym przez dowódcę jednostki wojskowej, rektora-komendanta uczelni wojskowej lub komendanta ośrodka szkolnictwa wojskowego.

Przysięgę wojskową na terenie jednostki wojskowej, uczelni wojskowej lub ośrodka szkolnictwa wojskowego należy przeprowadzić na placu apelowym lub w sali tradycji¹²³.

W porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu uroczystość złożenia przysięgi wojskowej można zorganizować w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego.

W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy jednostki wojskowej, uczelni wojskowej lub ośrodka szkolnictwa wojskowego¹²⁴. Do udziału w ceremonii zaprasza się przełożonego, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary jednostek (instytucji) wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych oraz rodziny żołnierzy składających przysięgę.

Wojskową asystę honorową podczas przysięgi wojskowej organizowanej na otwartej przestrzeni stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa, a podczas ceremonii organizowanej w pomieszczeniu poczet sztandarowy i trębacz. W skład pocztu sztandarowego podczas przysięgi wojskowej może wchodzić sztandar, o którym mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie sposobu używania znaków Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1133). PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości organizowanej w ramach uroczystego apelu:

Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej¹²⁵ (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ uroczysta przysięga wojskowa (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu sztandarowego: „Poczet sztandarowy przed front szyku – MARSZ”. Poczet występuje na wyznaczone miejsce i zatrzymuje się frontem do pododdziałów. Sztandarowy wykonuje sztandarem chwyt „Prezentuj”. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pododdziału składającego przysięgę: „.... /nazwa jednostki, uczelni wojskowej, ośrodka szkolnictwa wojskowego/ – BACZNOŚĆ”, „Pododdziały składające przysięgę, ..... /liczba/ kroków na wprost – MARSZ”, a następnie żołnierzy wyróżnionych złożeniem przysięgi na sztandar: „Żołnierze wyróżnieni złożeniem przysięgi na sztandar, do sztandaru – MARSZ”. Wyróżnieni żołnierze maszerują do sztandaru, na komendę jednego z nich zatrzymują się i wykonują odpowiednio zwrot w prawo i w lewo – stając twarzami do siebie. Dowódca uroczystości podaje komendę: „Do – PRZYSIĘGI”. Sztandarowy na tę komendę salutuje sztandarem¹²⁶, żołnierze składający przysięgę na sztandar kierują wyprostowane prawe ręce¹²⁷ w jego kierunku, dotykając dwoma palcami górnej części drzewca. Pozostali żołnierze składający przysięgę, stojący w szyku pododdziału wykonują regulaminowe czynności¹²⁸. Kadra pododdziału salutuje¹²⁹. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej odczytuje rotę przysięgi¹³⁰, którą żołnierze powtarzają, następnie dowódca uroczystości podaje komendę: „Po – PRZYSIĘDZE”. Żołnierze składający przysięgę wykonują regulaminowe czynności, a składający przysięgę na sztandar na komendę jednego z nich wykonują zwrot i wstępują do szyku. Po ich wstąpieniu do szyku dowódca uroczystości podaje komendę dla pododdziałów składających przysięgę: „Pododdziały składające przysięgę, w tył – ZWROT”, „..... /liczba/ kroków na wprost – MARSZ”, „W tył – ZWROT”. Następnie dowódca uroczystości podaje komendę dla pocztu sztandarowego: „Poczet sztandarowy do szyku – MARSZ”. Po zajęciu miejsca przez poczet sztandarowy, dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy zasadniczej);
▪ udzielenie błogosławieństwa¹³¹ (kapelan lub kapelani¹³² udzielają żołnierzom błogosławieństwa, po czym dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy swobodnej);
▪ przemówienie przełożonego¹³³; ▪ przemówienie przedstawiciela rodziców żołnierzy składających przysięgę;
▪ przemówienie przedstawiciela żołnierzy składających przysięgę;
▪ wręczenie wyróżnień (wyznaczona osoba odczytuje rozkazy /decyzje/ o wyróżnieniu żołnierzy składających przysięgę. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych, którzy występują na wyznaczone miejsca¹³⁴. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej wręcza wyróżnienia i składa gratulacje, następnie powraca na trybunę honorową, a wyróżnieni na komendę dowódcy uroczystości wstępują do szyku);
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady);
▪ defilada;
▪ zakończenie uroczystości¹³⁵.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości w ramach uroczystej zbiórki:

Uroczystość do momentu wprowadzenia sztandaru i odegrania przez trębacza „Hasła WP” przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystej zbiórki. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej¹³⁶ (dowódca wita uczestników uroczystości); ▪ uroczysta przysięga wojskowa (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu sztandarowego. Poczet występuje na wyznaczone miejsce i zatrzymuje się frontem do żołnierzy składających przysięgę. Sztandarowy wykonuje sztandarem chwyt „Prezentuj”. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia żołnierzy wyróżnionych złożeniem przysięgi na sztandar: „Żołnierze wyróżnieni złożeniem przysięgi na sztandar, do sztandaru – MARSZ”¹³⁷. Wyróżnieni żołnierze maszerują do sztandaru, zatrzymują się, na komendę jednego z nich wykonują odpowiednio zwrot w prawo i w lewo – stając twarzami do siebie. Dowódca uroczystości podaje komendę: „Do – PRZYSIĘGI”. Sztandarowy na tę komendę salutuje sztandarem, żołnierze składający przysięgę na sztandar kierują wyprostowane prawe ręce¹³⁸ w jego kierunku, dotykając dwoma palcami górnej części drzewca. Pozostali żołnierze składający przysięgę wykonują regulaminowe czynności¹³⁹. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej odczytuje rotę przysięgi, którą żołnierze powtarzają, po czym dowódca uroczystości podaje komendę: „Po – PRZYSIĘDZE”. Dowódca uroczystości podaje komendy do wstąpienia do szyku żołnierzy składających przysięgę na sztandar oraz pocztu sztandarowego na wyznaczone miejsce. Po zajęciu miejsca przez poczet sztandarowy dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy zasadniczej);
▪ udzielenie błogosławieństwa¹⁴⁰ (kapelan lub kapelani¹⁴¹ udzielają żołnierzom błogosławieństwa, po czym dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy swobodnej);
▪ przemówienie przełożonego¹⁴²;
▪ przemówienie przedstawiciela rodziców żołnierzy składających przysięgę;
▪ przemówienie żołnierza składającego przysięgę;
▪ wręczenie wyróżnień (wyznaczona osoba odczytuje rozkazy dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej o wyróżnieniu żołnierzy składających przysięgę. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych, którzy występują na wyznaczone miejsca. Dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej wręcza wyróżnienia i składa gratulacje, następnie na komendę dowódcy uroczystości wszyscy powracają na poprzednie miejsca);
▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza miejsce uroczystości);
▪ zakończenie uroczystości¹⁴³.

¹²³ W przypadku, kiedy liczba żołnierzy składających przysięgę jest niewielka.
¹²⁴ Nie dotyczy uroczystości organizowanej w sali tradycji.
¹²⁵ Dotyczy również rektora-komendanta uczelni wojskowej i komendanta ośrodka szkolnictwa wojskowego.
¹²⁶ Sztandarowi pozostałych pocztów sztandarowych, które uczestniczą w uroczystości oddają honory sztandarami.
¹²⁷ Dłoń i palce ułożone są tak jak do salutowania.
¹²⁸ Żołnierze wykonują czynności zgodnie z „Regulaminem Musztry Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”.
¹²⁹ Żołnierze stojący na trybunie honorowej nie oddają honorów.
¹³⁰ Treść roty przysięgi wojskowej zawiera załącznik nr 4.
¹³¹ Treść błogosławieństwa zawiera załącznik nr 5.
¹³² Jeżeli przysięgę składają żołnierze różnych wyznań.
¹³³ Jeżeli bierze udział w uroczystości.
¹³⁴ Do żołnierzy wyróżnionych mogą dołączyć ich rodzice lub prawni opiekunowie.
¹³⁵ Po zakończeniu uroczystości można zorganizować spotkanie okolicznościowe.
¹³⁶ Dotyczy również rektora-komendanta uczelni wojskowej i komendanta ośrodka szkolnictwa wojskowego.
¹³⁷ W przypadku małej liczby żołnierzy można ominąć tę komendę.
¹³⁸ Dłoń i palce ułożone są tak jak do salutowania.
¹³⁹ Żołnierze wykonują czynności zgodnie z „Regulaminem Musztry Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”.
¹⁴⁰ Treść błogosławieństwa zawiera załącznik nr 5.
¹⁴¹ Jeżeli przysięgę składają żołnierze różnych wyznań.
¹⁴² Jeżeli bierze udział w uroczystości.
¹⁴³ Po zakończeniu uroczystości można zorganizować spotkanie okolicznościowe.