To punkt Ceremoniału Wojskowego SZ RP; jego miejsce w strukturze dokumentu pokazano powyżej, a do sąsiednich punktów przejdziesz przyciskami "Poprzedni" i "Następny".
Promocję absolwentów uczelni wojskowych organizuje się na placu apelowym uczelni lub w uzgodnieniu z władzami administracyjnymi regionu, na głównym placu miasta, w którym uczelnia stacjonuje, albo w innym miejscu związanym z tradycjami oręża polskiego.
W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy uczelni wojskowej. Ponadto do udziału w uroczystości zaprasza się przedstawicieli władz państwowych, kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich, wybitnych absolwentów uczelni oraz rodziny promowanych absolwentów.
Aktu promowania na pierwszy stopień oficerski dokonuje szef SG WP lub jego przedstawiciel.
Podczas promocji prymus uczelni wojskowej otrzymuje honorową broń białą – wyróżnienie przyznane przez Prezydenta RP227.
Promowania dokonuje się na specjalnie do tego celu przygotowanym podeście, z którego prawej strony umieszcza się stolik z szablą (pałaszem) dla promującego oraz honorową broń białą dla prymusa. Pododdział absolwentów ustawia się w kolumnie, naprzeciwko podestu.
Jeżeli wśród promowanych są przedstawiciele korpusu osobowego, którym do munduru galowego przysługuje kordzik, to na stoliku układa się kordziki, które bezpośrednio po akcie promocji wręcza rektor-komendant uczelni.
Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.
PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ Przebieg uroczystości:
Uroczystość do momentu podniesienia flagi państwowej RP i odegrania hymnu RP przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystego apelu. Po jego odegraniu odbywa się:
▪ powitanie przybyłych gości przez rektora-komendanta uczelni (rektor-komendant wita gości honorowych i uczestników uroczystości oraz wygłasza okolicznościowe przemówienie); ▪ odczytanie postanowienia o mianowaniu na pierwszy stopień oficerski (wyznaczona osoba odczytuje postanowienie o mianowaniu na pierwszy stopień oficerski); ▪ wystąpienie pocztu sztandarowego i trębaczy (dowódca uroczystości podaje komendy do wystąpienia pocztu sztandarowego i trębaczy. Poczet i trębacze maszerują do podestu i zajmują wyznaczone miejsca); ▪ wystąpienie pododdziału promowanych absolwentów (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pododdziału promowanych absolwentów. W tym czasie promujący schodzi z trybuny, podchodzi do stolika i prawą ręką bierze szablę /pałasz/ oraz zajmuje miejsce na podeście. Szablę /pałasz/ ma w położeniu „Na ramię”. Dowódca pododdziału promowanych absolwentów maszeruje na wyznaczone miejsce obok podestu i staje przed mikrofonem); ▪ promocja absolwentów (dowódca pododdziału promowanych absolwentów podaje komendę do wystąpienia prymusa: „Do – PROMOCJI”. Trębacz gra sygnał „Promocja”. Prymus maszeruje do środka podestu, wstępuje na niego i klęka na prawe kolano, opierając dłoń lewej ręki na udzie lewej nogi końcami palców na równi z kolanem. Promujący staje przed prymusem z szablą /pałaszem/ i wygłasza formułę: „W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej mianuję Pana /Panią/ podporucznikiem Wojska Polskiego /podporucznikiem Marynarki Wojennej/”, dotyka piórem szabli /pałasza/ lewego ramienia prymusa /grzbiet szabli lub pałasza skierowany w stronę szyi promowanego/, po czym przekłada szablę /pałasz/ do lewej ręki w położenie „Na ramię” /trzyma jej rękojeść jak w czasie długiego marszu/. Prymus wstaje i przyjmuje postawę zasadniczą, promujący podaje mu rękę, mówiąc: „Gratuluję Panie Poruczniku /Pani Porucznik/”. Prymus odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny”. Promujący przekłada szablę /pałasz/ do prawej ręki nie zmieniając jej położenia. Następnie, jeżeli prymusowi przysługuje kordzik, podchodzi do niego rektor-komendant i go wręcza. Wręczając kordzik rektor-komendant trzyma go oburącz na jego końcach na wyciągniętych przed siebie rękach. Prymus chwyta go lewą dłonią w taki sposób, aby włożyć ją pomiędzy dłonie wręczającego, który w tym momencie mówi: „Gratuluję Panie Poruczniku (Pani Porucznik)”. Prymus odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny” i opuszcza lewą dłoń z kordzikiem wzdłuż ciała. Następnie dowódca pododdziału absolwentów podaje komendę: „Do – PROMOCJI” dla pierwszej zmiany absolwentów. Prymus wykonuje w lewo zwrot, maszeruje wzdłuż podestu, zachodzi w marszu w lewo i maszeruje na ogon kolumny pododdziału absolwentów. W tym czasie trębacz gra sygnał „Do promocji” (powtarzają to po każdej zmianie), pierwsza zmiana absolwentów maszeruje do podestu i powtarza wszystkie czynności prymusa. Pododdział absolwentów wykonuje krok na wprost. Promujący wygłasza formułę: „W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej mianuję Panów /Panie lub Panie i Panów/ podporucznikami Wojska Polskiego”, następnie przechodzi na prawe skrzydło zmiany i kolejno promuje absolwentów, powtarzając czynności takie, jak przy promowaniu prymusa. Po promowaniu całej zmiany promujący przekłada szablę /pałasz/ do prawej ręki, nie zmieniając jej położenia i wraca na środek podestu. Następnie rektor-komendant może wręczyć nowo promowanym absolwentom kordziki.
Wręczając kordzik rektor-komendant trzyma go oburącz na jego końcach na wyciągniętych przed siebie rękach. Nowo promowany chwyta go lewą dłonią w taki sposób, aby włożyć ją pomiędzy dłonie wręczającego, który w tym momencie mówi: „Gratuluję Panie Poruczniku (Pani Porucznik)”. Nowo promowany odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny” i opuszcza lewą dłoń z kordzikiem wzdłuż ciała. Następnie dowódca pododdziału absolwentów podaje komendę: „Do – PROMOCJI” dla kolejnej zmiany absolwentów. Zmiana promowanych na tę komendę wykonuje zwrot (pół zmiany w lewo, a pół zmiany w prawo) i maszeruje wzdłuż podestu, zachodzi w marszu w prawo i w lewo i maszeruje na ogon kolumny pododdziału absolwentów. Po wstąpieniu do szyku każdy promowany odsłania oznaki stopnia, zdejmując zasłony z naramiennika lub rękawa. Po zakończeniu promocji promujący kładzie szablę /pałasz/ na stolik i wraca na środek podestu); ▪ ceremonia wręczenia wyróżnień (wyznaczona osoba odczytuje postanowienie Prezydenta RP o wyróżnieniu prymusa – honorową bronią białą. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia prymusa, który po wystąpieniu z szyku maszeruje do środka podestu i wchodzi na niego. Przedstawiciel Prezydenta RP lub promujący bierze oburącz ze stolika /lub od osoby asystującej/ honorową broń białą, trzymając pochwę w prawej, a rękojeść w lewej ręce, wręcza ją wyróżnionemu jednocześnie wypowiadając formułę: „W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wręczam Panu Porucznikowi /Pani Porucznik/ „Szablę Honorową Wojska Polskiego /Pałasz Honorowy Marynarki Wojennej/”. Otrzymujący przyjmuje honorową broń białą oburącz, chwytając rękojeść w prawą, a pochwę w lewą rękę. Następnie prawą ręką wysuwa ją z pochwy na długość kartusza, podnosi do wysokości ust i całuje głownię w miejscu umieszczenia wizerunku orła, po czym opuszcza do poprzedniej wysokości i zdecydowanym ruchem wsuwa do pochwy. Trzymając nadal oburącz szablę /pałasz/ odpowiada: „Ku chwale Ojczyzny”. Następnie prymus przesuwa lewą rękę wzdłuż pochwy pod rękojeść, opuszcza szablę /pałasz/ wzdłuż uda lewej nogi i na komendę dowódcy uroczystości wstępuje do szyku. Wyznaczona osoba odczytuje inne postanowienia /decyzje, rozkazy/ o wyróżnieniach. Dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia wyróżnionych. Wyróżnieni występują na wyznaczone miejsce. Promujący, któremu asystuje żołnierz podający wyróżnienia, wręcza je i składa gratulacje, a następnie wraca na trybunę honorową. Dowódca uroczystości podaje komendę do wstąpienia wyróżnionych, którzy powracają na swoje miejsca w szyku); ▪ uroczyste ślubowanie (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia delegacji nowo mianowanych oficerów do złożenia ślubowania. Trzyosobowa delegacja maszeruje do podestu i zatrzymuje się przed nim. Dowódca uroczystości podaje komendy do oddania honorów, oficer stojący pośrodku odczytuje tekst ślubowania, który wszyscy absolwenci powtarzają228. Po złożeniu ślubowania przez absolwentów trębacz gra „Hasło WP”, a następnie zostaje odśpiewany „Hymn do miłości Ojczyzny”229, po czym delegacja nowo mianowanych oficerów wstępuje do szyku. Dowódca uroczystości
podaje komendy do wstąpienia do szyku pododdziału promowanych, a następnie pocztu sztandarowego i trębaczy); ▪ błogosławieństwo230(kapelan udziela żołnierzom błogosławieństwa231, po czym dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy swobodnej); ▪ przemówienie promującego oraz zaproszonych gości; ▪ przemówienie prymusa; ▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”; ▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady, dowódcy pododdziałów wydają komendy do marszu. Pododdział nowo promowanych absolwentów pozostaje na miejscu); ▪ złożenie gratulacji nowo promowanym absolwentom (dowódca uroczystości podaje komendy do sformowania przez pododdział nowo promowanych absolwentów szyku do przyjęcia gratulacji. Najbliżsi i rodziny podchodzą do nowo promowanych oficerów i składają im gratulacje. Po złożeniu gratulacji dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziału nowo promowanych do defilady); ▪ defilada; ▪ zakończenie uroczystości232.
W Ordynariacie Polowym WP, Prawosławnym Ordynariacie WP, oraz Ewangelickim Duszpasterstwie Wojskowym promocja na pierwszy stopień oficerski może odbyć się w sali konferencyjnej, sali odpraw lub innym miejscu.
Do udziału w uroczystości zaprasza się przedstawicieli kierownictwa MON i SZ RP, duszpasterstw cywilnych i wojskowych oraz rodziny promowanych.
Aktu promowania kapelanów wojskowych na pierwszy stopień oficerski dokonuje Szef SG WP, jego przedstawiciel lub Biskup Polowy WP, Prawosławny Ordynariusz WP, Ewangelicki Biskup Wojskowy.
Uroczystość przebiega zgodnie z zasadami dotyczącymi promocji w uczelni wojskowej. Na stoliku wykłada się szablę (pałasz) dla promującego. Jeżeli wśród promowanych są przedstawiciele korpusu osobowego, którym do munduru galowego przysługuje kordzik, to układa się go na stoliku i wręcza bezpośrednio po akcie promocji. Zamiast podestu do promocji wykłada się dywan.
Wojskową asystę honorową w uroczystości stanowi poczet sztandarowy i trębacz.
PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ Przebieg uroczystości: ▪ przybycie uczestników uroczystości i osób promowanych (zajmują oni wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę); ▪ przybycie promującego (dowódca uroczystości składa meldunek, promujący wita się z przybyłymi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ wprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do wprowadzenia sztandaru: „Sztandar – WPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy maszeruje na wyznaczone miejsce, zatrzymuje się i oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”); ▪ uroczysta promocja i ślubowanie233; ▪ przemówienie promującego; ▪ przemówienie przedstawiciela promowanych; ▪ odprowadzenie sztandaru (dowódca uroczystości podaje komendę do odprowadzenia sztandaru: „Sztandar – ODPROWADZIĆ”, poczet sztandarowy oddaje honory, trębacz gra „Hasło WP”, po czym poczet sztandarowy opuszcza salę); ▪ zakończenie uroczystości.
Promocji absolwentów Akademii Marynarki Wojennej dokonuje się na lądzie lub na pokładzie okrętu. Jeżeli promocja odbywa się na lądzie, to jej przebieg jest identyczny, jak w innych uczelniach wojskowych.
W sytuacji, gdy promocja odbywa się na okręcie, towarzyszą mu inne okręty (jednostki pomocnicze) MW, zgodnie z rozkazem Dowódcy Generalnego RSZ. Wszystkie okręty (jednostki pomocnicze) MW biorące udział w uroczystości promocyjnej podnoszą wielką galę banderową, a załogi okrętów stoją na zbiórkach. Na nabrzeżu, na którym dokonuje się promocji, frontem do zacumowanego okrętu, ustawiają się pododdziały w kolejności (od prawego skrzydła): orkiestra wojskowa (w zależności, którą burtą zacumowany jest okręt, na wysokości dziobu lub rufy – flagsztoku dziobowego lub rufowego), kompania honorowa, pododdział promowanych absolwentów oraz pozostałe pododdziały.
W uroczystości powinien uczestniczyć cały stan osobowy uczelni. Ponadto do udziału w uroczystości zaprasza się przedstawicieli władz państwowych, kierownictwa MON i SZ RP, władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, rektorów (przedstawicieli) innych uczelni, wybitnych absolwentów uczelni oraz rodziny promowanych absolwentów.
Aktu promowania na pierwszy stopień oficerski dokonuje Szef SG WP lub jego przedstawiciel.
Wojskową asystę honorową podczas uroczystości stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.
PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ Przebieg uroczystości: ▪ przybycie pododdziałów oraz wprowadzenie kompanii honorowej i orkiestry wojskowej (pododdziały zajmują wyznaczone miejsca); ▪ przybycie zaproszonych gości (zajmują oni wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę); ▪ przybycie promującego (trębacz gra sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Orkiestra wojskowa gra marsza powitalnego, promujący przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, dokonuje przeglądu pododdziałów, wita się z żołnierzami, a następnie podchodzi do trapu i razem z rektorem-komendantem wchodzi na
pokład okrętu234. Przy trapie na pokładzie okrętu wita ich dowódca okrętu. Po przywitaniu z dowódcą okrętu i wartą honorową zajmuje miejsce do rozpoczęcia promocji); ▪ uroczyste podniesienie flagi państwowej RP i odegranie hymnu RP; ▪ powitanie gości przybyłych na uroczystość przez rektora-komendanta uczelni (wita on gości honorowych i uczestników uroczystości oraz wygłasza okolicznościowe przemówienie); ▪ odczytanie postanowienia o mianowaniu na pierwszy stopień oficerski (wyznaczona osoba odczytuje postanowienie o mianowaniu na pierwszy stopień oficerski); ▪ wejście na okręt pocztu sztandarowego i trębaczy (dowódca uroczystości podaje komendy do oddania honorów i wystąpienia pocztu sztandarowego oraz trębaczy. Poczet wchodzi na okręt i zajmuje wyznaczone miejsce, trębacze występują z szyku orkiestry wojskowej i zajmują wyznaczone miejsce na nabrzeżu); ▪ wejście na okręt promowanych absolwentów (dowódca uroczystości podaje komendę do wejścia na okręt promowanych absolwentów, którzy po wejściu zajmują wyznaczone miejsce); ▪ promocja absolwentów235; ▪ zejście z okrętu nowo promowanych absolwentów (po promocji nowo promowani czwórkami schodzą z okrętu i ustawiają się w kolumnie czwórkowej na nabrzeżu, na okręcie pozostaje prymus, wyróżnieni oficerowie i delegacja do złożenia ślubowania); ▪ ceremonia wręczenia wyróżnień236; ▪ uroczyste ślubowanie237 i odśpiewanie „Hymnu do miłości Ojczyzny”; ▪ wstąpienie do szyku: delegacji promowanych, pocztu sztandarowego oraz trębaczy (dowódca uroczystości podaje komendę do zejścia z okrętu delegacji nowo promowanych absolwentów oraz pocztu sztandarowego, którzy po zejściu zajmują miejsca w szyku. W tym samym czasie trębacze wstępują do szyku orkiestry wojskowej); ▪ błogosławieństwo (kapelan udziela żołnierzom błogosławieństwa238, po czym dowódca uroczystości podaje komendę do przyjęcia postawy swobodnej); ▪ przemówienie promującego oraz zaproszonych gości; ▪ przemówienie prymusa; ▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”; ▪ złożenie gratulacji nowo promowanym absolwentom i przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendy do sformowania przez pododdział nowo promowanych absolwentów szyku do przyjęcia gratulacji. Najbliżsi i rodziny podchodzą do nowo promowanych oficerów i składają im gratulacje. Po złożeniu gratulacji dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania wszystkich pododdziałów do defilady); ▪ defilada; ▪ zakończenie uroczystości239.
227 Prymus otrzymuje szablę honorową lub pałasz honorowy. 228 W Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych po złożeniu ślubowania następuje przelot klucza samolotów nad miejscem uroczystości. Ponadto w uczelniach można zorganizować pokaz sztucznych ogni. 229 Podczas uroczystości śpiewa się pierwszą zwrotkę hymnu. Jego tekst zawiera załącznik nr 8. 230 Tekst błogosławieństwa żołnierzy po promocji oficerskiej zawiera załącznik nr 6. 231 W przypadku uczestniczenia w uroczystości kapelanów kilku duszpasterstw, błogosławieństwa udzielane są kolejno – zgodnie ze scenariuszem uroczystości. 232 Po zakończeniu promocji można zorganizować spotkanie okolicznościowe z nowo promowanymi absolwentami. Dzień może zakończyć się balem promocyjnym. 233 Promocja i ślubowanie przebiega zgodnie z zasadami przyjętymi dla uroczystości organizowanej w uczelni wojskowej. 234 Na pokładzie okrętu można ustawić trybunę. 235 Akt promocji odbywa się w taki sam sposób, jak w innych uczelniach wojskowych. 236 Wręczenie wyróżnień odbywa się w taki sam sposób, jak w innych uczelniach wojskowych. 237 Uroczyste ślubowanie odbywa się w taki sam sposób, jak w innych uczelniach wojskowych. 238 W przypadku uczestniczenia w uroczystości kapelanów kilku duszpasterstw, błogosławieństwa udzielane są kolejno – zgodnie ze scenariuszem uroczystości. 239 Po zakończeniu promocji można zorganizować spotkanie okolicznościowe z nowo promowanymi absolwentami. Dzień może zakończyć się balem promocyjnym.
