Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Z okazji Święta Narodowego Trzeciego Maja, Święta Wojska Polskiego i Narodowego Święta Niepodległości na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego przed GNŻ w Warszawie organizowane są uroczyste odprawy wart³⁹.

Uroczysta odprawa wart przed GNŻ ma charakter uroczystości centralnej. Biorą w niej udział najwyższe władze państwowe, przedstawiciele Parlamentu RP, instytucji centralnych, władz wojskowych, administracyjnych i samorządowych, duchowieństwa, korpusu dyplomatycznego, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, młodzież szkolna i akademicka oraz zaproszeni goście.

Decyzję o udziale wojskowej asysty honorowej w uroczystości podejmuje Minister ON, a szczegółowy zakres jej udziału określa w swoim rozkazie Dowódca Generalny RSZ.

Do udziału w uroczystości mogą zostać zaproszone: pododdziały reprezentujące inne ministerstwa, pododdziały zagraniczne, grupy rekonstrukcji historycznej oraz zorganizowane grupy organizacji pozarządowych i stowarzyszeń społecznych. W uroczystości uwzględnia się także udział wojskowych sztandarów historycznych, sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

Pododdziały zajmują miejsce na placu 20 minut przed rozpoczęciem uroczystości.

Po przybyciu Prezydenta RP pododdziały oddają honory, a następnie Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, dokonuje przeglądu pododdziałów (oddaje honory⁴⁰ sztandarom pododdziałów), wita się z żołnierzami i funkcjonariuszami⁴¹, oddaje honory GNŻ i sztandarom⁴², po czym zajmuje miejsce na trybunie honorowej.

Następnie, po podniesieniu Proporca Prezydenta RP, flagi państwowej RP na maszt i odegraniu hymnu RP może nastąpić odczytanie apelu pamięci⁴³ oraz oddanie salutu armatniego przez pluton salutowy⁴⁴.

Po złożeniu meldunków przez dowódców wart oficer rozprowadzający dokonuje zmiany posterunku honorowego przed GNŻ, wygłaszane jest okolicznościowe przemówienie, po czym następuje złożenie wieńców i wiązanek na płycie GNŻ. Uroczystą odprawę wart kończy defilada pododdziałów. PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:⁴⁵

▪ wprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (poczty sztandarowe zajmują wyznaczone miejsca);
▪ wprowadzenie wojskowej asysty honorowej (pododdziały zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie Szefa SG WP, Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ i Komendanta Głównego ŻW (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Szef SG WP po powitaniu przez Dowódcę GW, zajmuje miejsce przed szykiem pododdziałów do powitania gości oficjalnych, a Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ, Komendant Główny ŻW i Dowódca GW zajmują wyznaczone miejsca);
▪ przybycie Ministra ON (pododdziały przyjmują postawę zasadniczą. Po powitaniu przez Szefa SG WP, Minister ON oddaje honory GNŻ oraz sztandarom i zajmuje miejsce na trybunie honorowej);
▪ przybycie przedstawicieli najwyższych władz państwowych (w kolejności przybywają: Prezes RM, Marszałek Senatu RP i Marszałek Sejmu RP – pododdziały przyjmują postawę zasadniczą. Po powitaniu przez Szefa SG WP oddają honory GNŻ oraz sztandarom i zajmują miejsca na trybunie honorowej);
▪ przybycie Prezydenta RP⁴⁶ (trębacze grają sygnał „Baczność”, pododdziały oddają honory. Prezydent RP przyjmuje meldunek od Szefa SG WP, dokonuje przeglądu pododdziałów oddając honory sztandarom pododdziałów, wita się z żołnierzami i funkcjonariuszami, następnie oddaje honory GNŻ oraz innym sztandarom i zajmuje miejsce na trybunie honorowej);
▪ podniesienie na maszt proporca Prezydenta RP⁴⁷ (trębacze grają „Sygnał Prezydencki”, proporcowy podnosi proporzec Prezydenta RP na maszt);
▪ podniesienie flagi państwowej RP na maszt (dowódca uroczystości podaje komendę do wystąpienia pocztu flagowego: „Poczet flagowy do podniesienia flagi państwowej – MARSZ”, poczet flagowy występuje z szyku kompanii honorowej⁴⁸ i maszeruje do masztu, flagowy przypina flagę, a werbliści w tym czasie grają „Tremolo”. Po przypięciu flagi trębacz gra sygnał „Słuchajcie Wszyscy”, a po jego odegraniu dowódca uroczystości podaje komendę: „Dla uczczenia …… /nazwa święta/ flagę państwową – PODNIEŚĆ”);
▪ odegranie hymnu RP (w trakcie grania hymnu flagowy podnosi flagę na maszt);
▪ odczytanie apelu pamięci⁴⁹;
▪ oddanie salutu armatniego;
▪ odprawa wart (dowódca uroczystości podaje komendę dla dowódców wart do wystąpienia: „Dowódcy wart – DO MNIE”, dowódcy wart występują z szyku, podchodzą do dowódcy uroczystości i oddają honory. Dowódca uroczystości podaje komendę: „Pododdziały – SPOCZNIJ”. Następnie dowódcy wart składają meldunki „Panie /Pani/ …. /stopień wojskowy/, dowódca warty …. /stopień i nazwisko/ melduje wartę gotową do uroczystej odprawy. Wartę wystawił /wystawiła/ ….. /podaje kogo reprezentuje/”. Po złożeniu meldunku przez ostatniego dowódcę warty dowódca uroczystości podaje komendę dla dowódców wart do wstąpienia do szyku: „Dowódcy wart – WSTĄP”, po czym dowódcy wart powracają do szyku); ▪ zaprzysiężenie wart (dowódca uroczystości dokonuje zaprzysiężenia wart zapowiedzią: „SŁUŻBA WARTOWNICZA”, trębacze grają sygnał „Służba Wartownicza” i „Hasło WP”);
▪ dokonanie zmiany posterunku honorowego przed GNŻ (dowódca uroczystości podaje komendę do zmiany posterunku przed GNŻ: „Dowódca warty z Dowództwa Garnizonu Warszawa – DOKONAĆ ZMIANY WARTOWNIKÓW NA POSTERUNKU HONOROWYM PRZED GROBEM NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA”, „Zmiana – WYSTĄP”. Żołnierze wyznaczeni do pełnienia warty występują z szyku, dowódca uroczystości podaje komendę „Do środka – ŁĄCZ”, a dowódca warty z DGW dokonuje zmiany posterunku honorowego przed GNŻ);
▪ przemówienie okolicznościowe Prezydenta RP⁵⁰;
▪ składanie wieńców i wiązanek na płycie GNŻ⁵¹ (żołnierze, funkcjonariusze i inne osoby z wieńcami i wiązankami występują na wyznaczone miejsce, delegacje zajmują miejsca za osobami je niosącymi, trębacze grają sygnał „Baczność”, pododdziały oddają honory, werbliści grają „Tremolo”, delegacje podchodzą do GNŻ i zatrzymują się przed nim, wieńce i wiązanki zostają złożone na płycie GNŻ, delegacje oddają honory i przechodzą do Księgi Pamiątkowej GNŻ, przewodniczący delegacji składa podpis, a następnie z pozostałymi członkami delegacji wraca na poprzednio zajmowane miejsce);
▪ odegranie sygnałów wojskowych i utworów okolicznościowych (po złożeniu wieńców i wiązanek trębacz gra sygnał „Śpij Kolego”, a następnie orkiestra wojskowa wykonuje utwór okolicznościowy)⁵²;
▪ przegrupowanie pododdziałów do defilady (w trakcie przegrupowania pododdziałów do defilady może być zaprezentowany pokaz musztry paradnej, koncert orkiestry lub występ artystyczny);
▪ defilada (defilują pododdziały biorące udział w uroczystości);
▪ odprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych;
▪ zakończenie uroczystości (Prezydent RP i goście oficjalni opuszczają miejsce uroczystości);
▪ złożenie wieńców i wiązanek na płycie GNŻ przez uczestników uroczystości, którzy nie brali udziału w oficjalnej ceremonii składania wieńców i wiązanek.

Podczas uroczystości z okazji Święta Wojska Polskiego, przed przybyciem Prezydenta RP, odbywa się ceremonia podniesienia na maszty flag RSZ. W ceremonii biorą udział: Minister ON, Szef SG WP, Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ i Dowódca GW.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:

Przebieg ceremonii:

▪ wprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (poczty sztandarowe zajmują wyznaczone miejsca);
▪ wprowadzenie pododdziałów stanowiących wojskową asystę honorową (pododdziały zajmują wyznaczone miejsca, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ przybycie Szefa SG WP, Dowódcy Generalnego RSZ, Dowódcy Operacyjnego RSZ i Komendanta Głównego ŻW (wojskowa asysta honorowa przyjmuje postawę zasadniczą. Szef SG WP po powitaniu przez Dowódcę GW, zajmuje miejsce przed szykiem pododdziałów do powitania Ministra ON, a Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ i Dowódca GW zajmują wyznaczone miejsca. Komendant Główny ŻW zajmuje miejsce przy trybunie honorowej);
▪ przybycie Ministra ON (trębacze grają sygnał „Baczność”. Minister ON po powitaniu przez Szefa SG WP wita się z Dowódcą Generalnym RSZ, Dowódcą Operacyjnym RSZ i Dowódcą GW, następnie wszyscy podchodzą przed GNŻ, oddają honory GNŻ i sztandarom, po czym zajmują miejsca do ceremonii podniesienia na maszty flag RSZ);
▪ podniesienie flag RSZ na maszty (dowódca uroczystości podaje komendę do podniesienia flag: „z okazji Święta Wojska Polskiego flagi rodzajów sił zbrojnych – PODNIEŚĆ”, flagowi podnoszą flagi na maszty⁵³, trębacze grają „Hasło WP”);
▪ zajęcie miejsca oczekiwania na przybycie gości oficjalnych (po podniesieniu flag RSZ – Minister ON, Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ i Dowódca GW zajmują miejsca przy trybunie, gdzie wraz z Komendantem Głównym ŻW oczekują na przybycie Prezydenta RP. Szef SG WP udaje się w miejsce złożenia meldunku Prezydentowi RP)⁵⁴.

Dalsza część uroczystości przebiega zgodnie ze scenariuszem uroczystej odprawy wart.

³⁹ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴⁰ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴¹ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴² [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴³ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴⁴ [brak treści przypisu na przesłanych stronach]
⁴⁵ Nie dotyczy uroczystości organizowanej z okazji Święta Wojska Polskiego.
⁴⁶ Prezydent RP przybywa w wojskowej eskorcie honorowej Szwadronu Kawalerii WP.
⁴⁷ Proporzec Prezydenta RP podnosi i opuszcza poczet proporcowy w składzie: dowódca pocztu proporcowego, proporcowy, asystujący.
⁴⁸ Jeżeli uroczystość odbywa się w innym miejscu niż Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie i warunki na to nie pozwalają – poczet flagowy może stać przy maszcie. W takiej sytuacji poczet zajmuje swoje miejsce w czasie wprowadzenia pododdziałów.
⁴⁹ Innego tekstu.
⁵⁰ Organizator uroczystości może uwzględnić również inne wystąpienia.
⁵¹ Liczbę delegacji składających wieńce i wiązanki oraz kolejność ich składania ustala organizator uroczystości.
⁵² Orkiestra wojskowa gra „Pieśń Reprezentacyjną Wojska Polskiego”, utwór pt. „Witaj Majowa Jutrzenko” (z okazji Święta Narodowego Trzeciego Maja) lub inne utwory związane z obchodzonym świętem.
⁵³ Flagowi zajmują miejsca przy masztach w momencie wejścia na plac wojskowej asysty honorowej.
⁵⁴ Szef SG WP po złożeniu meldunku towarzyszy prezydentowi RP. Minister ON, Dowódca Generalny RSZ, Dowódca Operacyjny RSZ, Komendant Główny ŻW i Dowódca GW po przywitaniu z Prezydentem RP zajmują miejsca na trybunie honorowej.