Ceremoniał Wojskowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Uroczysty apel jest zasadniczą formą przeprowadzania uroczystości w jednostkach (instytucjach) wojskowych. Apel organizuje się na placu apelowym z udziałem całego stanu osobowego jednostki (instytucji) wojskowej.

W porozumieniu z władzami administracyjnymi lub samorządowymi regionu – z okazji świąt państwowych i wojskowych – uroczysty apel można zorganizować w innym miejscu, np. na rynku miejskim bądź w miejscu chwały oręża polskiego.

Do udziału w uroczystym apelu można zaprosić przełożonego, pododdziały z innych jednostek (instytucji) wojskowych garnizonu, przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstw wojskowych, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich oraz młodzież. Ponadto w uroczystości mogą uczestniczyć sztandary organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych.

Scenariusz uroczystego apelu można wzbogacać o elementy charakterystyczne dla okoliczności jego zorganizowania (np. wręczenie odznaczeń i wyróżnień, aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe¹¹¹, dokonanie wpisu w Księdze Pamiątkowej Jednostki /Instytucji/ Wojskowej lub Kronice Jednostki /Instytucji/ Wojskowej, wykonanie pamiątkowego zdjęcia). Ponadto przed lub po zakończeniu uroczystego apelu można zorganizować przedsięwzięcia dodatkowe, np. występy artystyczne, pokaz musztry paradnej.

Wojskową asystę honorową podczas uroczystego apelu stanowi kompania honorowa i orkiestra wojskowa.

PRZYKŁADOWY SCENARIUSZ:
Przebieg uroczystości:
▪ przybycie pododdziałów oraz pocztów sztandarowych¹¹² organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (pododdziały i poczty sztandarowe, którymi dowodzi żołnierz wyznaczony przez organizatora apelu, zajmują wyznaczone miejsca na placu);
▪ przybycie zaproszonych gości (zaproszeni goście zajmują miejsca na trybunie, narrator /konferansjer/ przedstawia uczestnikom przebieg uroczystości oraz wprowadza w jej tematykę);
▪ wprowadzenie kompanii honorowej i orkiestry wojskowej (dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów, kompania honorowa i orkiestra wojskowa zajmują wyznaczone miejsca na placu);
▪ przybycie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (trębacze grają sygnał „Baczność”, dowódca uroczystości podaje komendę do oddania honorów. Orkiestra wojskowa gra marsza powitalnego, dowódca jednostki /instytucji/ wojskowej przyjmuje meldunek od dowódcy uroczystości, dokonuje przeglądu pododdziałów, podchodzi do sztandarów i oddaje honory, wita się z żołnierzami, następnie wita się z gośćmi honorowymi i zajmuje miejsce do rozpoczęcia uroczystości);
▪ podniesienie flagi państwowej RP na maszt (poczet flagowy występuje z szyku¹¹³, podchodzi do masztu, flagowy przypina flagę. Orkiestra wojskowa gra hymn RP, flagowy podnosi flagę na maszt);
▪ przemówienie dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej (dowódca wita uczestników uroczystości);
▪ część okolicznościowa apelu (odczytanie decyzji i rozkazów, wręczenie aktów mianowania, odznaczeń, wyróżnień itp.);
▪ przemówienia okolicznościowe;
▪ odegranie „Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego”;
▪ przegrupowanie do defilady (dowódca uroczystości podaje komendę do przegrupowania pododdziałów do defilady);
▪ defilada (defiladę prowadzi orkiestra wojskowa, grając „Warszawiankę” lub inny marsz. Po dojściu do trybuny zatrzymuje się frontem do niej, nie przerywając gry. Dowódca uroczystości maszerujący na czele pododdziałów, po oddaniu honorów przełożonemu, maszeruje w kierunku trybuny i zatrzymuje się po jej prawej stronie¹¹⁴. Podczas defilady żołnierze stojący na trybunie oddają honory defilującym pododdziałom. Defiladę kończy przemarsz orkiestry wojskowej);
▪ odprowadzenie sztandarów organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, uczelni, szkół i innych partnerów społecznych (wyznaczony żołnierz podaje komendę do odprowadzenia sztandarów: „W prawo - ZWROT”, „Za mną – MARSZ”);
▪ zakończenie uroczystości (dowódca uroczystości melduje dowódcy jednostki /instytucji/ wojskowej jej zakończenie).

¹¹¹ Jeżeli w uroczystym apelu bierze udział przełożony dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej, można go poprosić o wręczenie odznaczeń i wyróżnień oraz aktów mianowania na wyższe stopnie wojskowe.
¹¹² Pocztami sztandarowymi powinien dowodzić żołnierz wyznaczony przez organizatora apelu. Poczty sztandarowe można ustawić z lewej strony trybuny (patrząc z trybuny).
¹¹³ Jeżeli względy organizacyjne tego wymagają, poczet flagowy może stać przy maszcie. W takiej sytuacji zajmuje on swoje miejsce w czasie wprowadzania pododdziałów w miejsce uroczystości.
¹¹⁴ Patrząc z trybuny.