Regulamin ogólny żołnierza Wojska Polskiego

Przełożony lub wyższy stopniem wojskowym zwracając się do podwładnych lub niższych stopniem wojskowym czyni to stanowczo, lecz taktownie z poszanowaniem ich godności.

Przełożony lub wyższy stopniem wojskowym nie podważa autorytetu podwładnych lub niższych stopniem wojskowym, nie kieruje wobec nich uwag krytycznych w obecności ich podwładnych, niższych stopniem wojskowym oraz osób postronnych.

Obowiązkiem każdego żołnierza jest przestrzeganie zasad dyscypliny wojskowej. Wyższy stopniem wojskowym, niebędący przełożonym żołnierza informuje przełożonego żołnierza naruszającego zasady dyscypliny wojskowej o jego niewłaściwym zachowaniu. Przełożony, zobowiązany jest reagować na wszelkie przejawy naruszenia zasad dyscypliny wojskowej poprzez oddziaływanie wychowawcze w celu zapewnienia podporządkowania się jej zasadom.

Żołnierz nie może stosować wobec kogokolwiek zachowań ani działań noszących znamiona mobbingu.

Żołnierz przebywający na terenie jednostek (instytucji) wojskowych i w miejscach zakwaterowania przejściowego (tymczasowego) jednostki (instytucji) wojskowej lub występujący w umundurowaniu nie może przejawiać zachowań, które mają podtekst lub zamiar seksualny takich jak: dotykanie, komentarze o podtekście erotycznym, stosunki seksualne, prowokowanie sposobem bycia lub strojem do zainteresowania swoją seksualnością, eksponowanie faktu pozostawania w zażyłych stosunkach z inną osobą, np.: publiczne trzymanie się za ręce, całowanie, przytulanie.

Żołnierz przebywający na terenie obiektu jednostki (instytucji) wojskowej i w miejscu zakwaterowania przejściowego (tymczasowego) jednostki (instytucji) wojskowej nie może:
a) wnosić, posiadać alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków,
b) spożywać alkoholu, zażywać środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków,
c) pozostawać w stanie po użyciu alkoholu albo nietrzeźwości lub odurzenia. Dotyczy to również żołnierza przybywającego do miejsca pełnienia służby lub zakwaterowania po powrocie z urlopu, przepustki, podróży służbowej, leczenia, itp.,
d) używać wyrobów tytoniowych w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych lub papierosów elektronicznych, z wyjątkiem miejsc do tego wyznaczonych (palarni) zgodnie z odrębnymi przepisami.

Żołnierze zwracają się do siebie używając przed stopniem wojskowym formy grzecznościowej „pan” lub „pani”.

Żołnierz zwracający się do innego żołnierza wymienia jego stopień wojskowy w formie skróconej np.: zwracając się do starszego kaprala „Panie kapralu”.

Żołnierz meldując lub przedstawiając się, wymienia swój stopień wojskowy w pełnym brzmieniu i nazwisko.

Żołnierz zwracając się do chrześcijańskiego duchownego, pełniącego służbę w wojsku, używa zwrotu „księże” oraz nazwy stopnia wojskowego, np.: „Księże poruczniku”.

Żołnierz zwracając się do przełożonego lub wyższego stopniem wojskowym zatrzymuje się w odległości około 3 kroków (nie dotyczy pomieszczeń służbowych), przyjmuje postawę zasadniczą i oddaje honory, a następnie zwraca się do przełożonego (wyższego stopniem wojskowym). Przełożony (wyższy stopniem wojskowym) może zezwolić na przyjęcie postawy swobodnej.

Przełożony (wyższy stopniem wojskowym) podczas witania się lub żegnania, stosownie do stanowiska lub stopnia wojskowego podwładnego stosuje zwrot, np.: „Czołem” pani porucznik”, a podwładny (niższy stopniem wojskowym), odpowiada stosownie do stanowiska lub stopnia wojskowego przełożonego, np.: „Czołem” lub „Czołem panie kapitanie”.

Chcąc zwrócić się do żołnierza lub innej osoby przebywającej w obecności przełożonego (wyższego stopniem wojskowym), należy prosić o pozwolenie zwrócenia się, np.: „Panie pułkowniku, kapral Nowak, proszę o pozwolenie zwrócenia się do majora Kowalskiego”.

Zasada, o której mowa w [pkt 42], nie obowiązuje w miejscach, okolicznościach i sytuacjach uzasadnionych specyfiką wykonywania czynności wymagających koncentracji uwagi lub natychmiastowego działania, np.: na stanowiskach dowodzenia, stacjach radiolokacyjnych, okrętach.

Żołnierz na pytanie przełożonego lub wyższego stopniem wojskowym odpowiada twierdząco: „Tak”, „Tak jest”, „Wiem”, „Zrozumiałem” lub przecząco: „Nie”, „Nie wiem”, „Nie zrozumiałem”.

Służbowe przedstawianie się – to podanie przełożonemu (wyższemu stopniem wojskowym), który nie zna podwładnego (niższego stopniem wojskowym), swojego stanowiska służbowego, nazwy jednostki (instytucji) wojskowej, stopnia wojskowego i nazwiska, np.: „Panie pułkowniku, dowódca 1. batalionu czołgów 1. Brygady Pancernej, podpułkownik Kowalska”. Przełożony (wyższy stopniem wojskowym) postępuje podobnie, jeśli nie ma pewności, że jest znany. Żołnierz nie podaje nazwy jednostki (instytucji) wojskowej, kiedy przedstawia się w macierzystej jednostce (instytucji) wojskowej, a także kiedy jego przełożony osobiście przedstawia go swoim przełożonym (osobom kontrolującym), przedstawicielom innych jednostek (instytucji) wojskowych, np.: „Panie generale, dowódca kompanii czołgów 1. batalionu czołgów”. Wówczas wskazani żołnierze przedstawiają się odpowiadając: „Panie generale, dowódca 1. kompanii czołgów kapitan Kowalski”.

Żołnierze będący studentami uczelni wojskowych lub słuchaczami Szkoły Legii Akademickiej, którzy złożyli przysięgę wojskową, przedstawiają się podając stopień wojskowy, posiadany tytuł i nazwisko, np.: „Panie majorze, kapral podchorąży Kowalski”.

Żołnierze zwracając się do siebie przedstawiają się. Niższy stopniem wojskowym przedstawia się pierwszy, gdy zwraca się do niego żołnierz wyższy stopniem wojskowym.

Żołnierze w służbowych rozmowach telefonicznych przedstawiają się nawzajem, podając swój stopień wojskowy i nazwisko. Pełniący służbę dyżurną podaje również funkcję, np.: „Oficer dyżurny 1. Brygady Zmechanizowanej, kapitan Kowalski”. Żołnierz po uzyskaniu informacji, że będzie rozmawiał z przełożonym, mówi, np.: „Melduję się panie kapitanie”, a po zakończeniu rozmowy – zgodnie z jej przebiegiem odpowiada – „ZROZUMIAŁEM”, „WYKONUJĘ”, „ROZKAZ”.

Żołnierz podczas rozmowy telefonicznej z żołnierzem niebędącym przełożonym, po jego przedstawieniu się odpowiada wymieniając stopień wojskowy rozmówcy np.: „Czołem panie kapitanie”.

Rozmowę telefoniczną żołnierz kończy słowem (zwrotem) „CZOŁEM…”.

Dzwoniąc do przedstawicieli innych jednostek (instytucji) wojskowych podaje się: stanowisko służbowe, nazwę jednostki (instytucji) oraz stopień i nazwisko.

Oddawanie honorów jest oznaką żołnierskiego szacunku dla tradycji, symboli (barw i znaków) narodowych i wojskowych oraz przełożonych lub wyższych stopniem wojskowym, a także przejawem koleżeństwa, dobrego wychowania, dyscypliny wojskowej i spoistości wojska.

Żołnierz oddaje honory:
a) Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej,
b) Marszałkowi Sejmu i Marszałkowi Senatu,
c) Prezesowi Rady Ministrów,
d) Ministrowi Obrony Narodowej,
e) przełożonym oraz wyższym i równym stopniem wojskowym,
f) sztandarom wojskowym i chorągwi Wojska Polskiego na drzewcu,
g) przed Grobem Nieznanego Żołnierza,
h) w czasie oficjalnego grania (odtwarzania) hymnu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej, hymnu innego państwa, „Hasła Wojska Polskiego”, sygnałów: „Służba Wartownicza”, „Śpij Kolego”, „Cisza”,
i) kombatantom (osobom, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodzących w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej),
j) podczas podnoszenia (opuszczania) flagi państwowej, proporca Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, chorągwi Wojska Polskiego, flag: Ministra Obrony Narodowej, Marszałka Polski, Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, rodzajów Sił Zbrojnych (równorzędnych), dowódców rodzajów Sił Zbrojnych (równorzędnych) i bandery wojennej,
k) banderze wojennej podczas wchodzenia na okręt i schodzenia z okrętu,
l) symbolom i miejscom upamiętniającym bohaterską walkę i męczeństwo narodu polskiego i innych narodów, jeśli są tam wystawione posterunki honorowe,
m) osobie zmarłej, w czasie ceremonii pogrzebowej z udziałem wojskowej asysty honorowej.

Podwładni niżsi stopniem wojskowym oddają honory pierwsi, a żołnierze równi stopniem wojskowym – jednocześnie. Wyżsi stopniem wojskowym odwzajemniają honory.

W miejscach wykonywania obowiązków służbowych (np.: w pomieszczeniach służbowych) honory oddaje się przełożonym (wyższym stopniem wojskowym) przez powstanie, przyjęcie postawy zasadniczej i skłon głowy – tylko podczas pierwszego ich przybycia.

Żołnierz po podejściu przełożonego (wyższego stopniem wojskowym) zobowiązany jest przerwać wykonywanie czynności, zwrócić się w jego stronę i oddać honory, z wyjątkiem sytuacji, o których mowa w [pkt 57].

Żołnierz nie oddaje honorów w trakcie:
a) przechodzenia przez jezdnię oraz mijania się w odległości większej niż 15 kroków,
b) prowadzenia pojazdu lub obsługiwania maszyn i urządzeń,
c) bezpośredniego udziału w akcjach humanitarnych, poszukiwawczych lub ratowniczych, udzielania pomocy poszkodowanym oraz zabezpieczania (ochrony) miejsc wypadków,
d) legitymowania, doprowadzania, konwojowania, pełnienia służby wartowniczej na posterunku oraz uczestniczenia w innych interwencjach porządkowych,
e) zabezpieczania uroczystości z udziałem wojska,
f) prowadzenia działań prewencyjnych, ochronnych oraz dochodzeniowo-śledczych,
g) wykonywania zadań służbowych w strefie działań wojennych, wykonywania zadania bojowego lub ćwiczeń, jeżeli przerwanie związanych z nimi czynności skutkowałoby niewykonaniem otrzymanego rozkazu,
h) wykonywania prac porządkowo-gospodarczych,
i) przebywania w miejscach zbiorowego żywienia,
j) prowadzenia psa służbowego.

W sytuacjach nieprzewidzianych w regulaminie, żołnierz zachowuje się w sposób zwyczajowo przyjęty w podobnych okolicznościach, kierując się zasadami dobrego wychowania.

Przełożonym lub wyższym stopniem wojskowym występującym w ubiorze cywilnym, którzy są podwładnemu lub niższemu stopniem wojskowym znani, oddaje się honory zgodnie z przepisami wojskowymi. Podwładny lub niższy stopniem wojskowym będący w ubiorze cywilnym, pozdrawia przełożonych lub wyższych stopniem wojskowym w sposób przyjęty w środowisku cywilnym.