Regulamin ogólny żołnierza Wojska Polskiego

Na wartownika wyznacza się żołnierza z korpusu szeregowych lub podoficerów.

Wartownik podlega dowódcy warty wewnętrznej (zastępcy dowódcy warty) oraz swojemu rozprowadzającemu.

Na posterunku jest osobą mającą szczególne uprawnienia, w tym do wydawania rozkazów związanych z pełnieniem służby wartowniczej wszystkim osobom, z wyjątkiem swoich przełożonych ze składu warty wewnętrznej.

Wartownik na posterunku ma prawo:
a) oddalać się dla ratowania życia ludzkiego lub mienia, jednak na taką odległość, aby mógł nadal chronić powierzony mu posterunek,
b) odpowiadać tylko na pytania przełożonych, a także udzielać krótkich informacji innym osobom, jeżeli tak przewiduje tabela posterunków warty,
c) schronić się do miejsca określonego w tabeli posterunków warty (w razie niekorzystnych warunków atmosferycznych: deszcz, śnieg, itp.) – nie przerywając obserwacji ochranianego posterunku,
d) udzielać pomocy wartownikowi na sąsiednim posterunku, nie przerywając ochrony powierzonego mu posterunku,
e) spożywać płyny, które za zgodą oraz w sposób określony przez dowódcę warty wewnętrznej może zabrać na posterunek.

Wartownik na posterunku ma obowiązek:
a) czujnie strzec i zdecydowanie bronić powierzonego mu pod ochronę mienia (osób),
b) nie opuszczać samowolnie posterunku, zanim nie zostanie zmieniony lub zdjęty, choćby jego życiu zagrażało niebezpieczeństwo,
c) nie dopuszczać – na odległość mniejszą niż podana w tabeli posterunków warty – żadnych osób, z wyjątkiem tych, którym podlega oraz osób im towarzyszących,
d) trzymać broń zabezpieczoną z dołączonym magazynkiem lub założoną taśmą (bez wprowadzonego naboju do komory nabojowej) w położeniu określonym w tabeli posterunków warty i nikomu jej nie oddawać. Jeżeli wprowadził nabój do komory nabojowej i nie oddał strzału, ma obowiązek doprowadzić broń do pierwotnego stanu,
e) używać lub wykorzystywać broń palną i środki przymusu bezpośredniego zgodnie z ustawą o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej,
f) używać przydzielonych środków łączności i sygnalizacji, podręcznego sprzętu przeciwpożarowego zgodnie z instrukcją danego sprzętu,
g) przed wyjściem na posterunek zdeponować urządzenia do rejestracji obrazu i dźwięku, urządzenia telefoniczne i elektroniczne (tj. telefon, smartfon, smartwatch, tablet, komputer przenośny, urządzenie do transmisji danych, lokalizator GPS, itp.).

Szczegółowe obowiązki wartownika na danym posterunku określa tabela posterunków warty.

Wartownik wywołuje dowódcę warty wewnętrznej za pomocą środków łączności lub sygnalizacji, a w razie ich niesprawności – poprzez oddanie strzału w bezpiecznym kierunku, w następujących przypadkach:
a) napadu na posterunek lub wartownika,
b) zatrzymania osoby nieuprawnionej w obrębie posterunku,
c) utraty zdolności do pełnienia służby wartowniczej.