Regulamin ogólny żołnierza Wojska Polskiego

Po wprowadzeniu warty wewnętrznej do wartowni oraz wydaniu amunicji, dowódca warty wewnętrznej obejmującej podaje komendę: „Pierwsza zmiana – POD BROŃ”. Dowódca warty wewnętrznej, zastępca dowódcy warty wewnętrznej (rozprowadzający), warty obejmującej wyprowadza pierwszą zmianę w miejsce przeznaczone do bezpiecznego przygotowania broni. Wartownicy zmiany ustawiają się w szeregu, w kolejności numerów posterunków. Rozprowadzający (jeśli są w składzie warty wewnętrznej) stoją na prawym skrzydle swojej zmiany, a rozprowadzający warty wewnętrznej zdającej – z lewej strony rozprowadzających warty wewnętrznej obejmującej.

Dowódca warty wewnętrznej obejmującej podaje wszystkim rozprowadzającym (jeśli są w składzie warty) komendę: „Rozprowadzający magazynek – PODŁĄCZ” i nadzoruje podłączenie magazynka oraz zabezpieczenie broni. Rozprowadzający – po dołączeniu magazynka – biorą broń w położenie „przez plecy” (pistolety wkładają do kabury) i wracają na swoje miejsce.

Rozprowadzający warty wewnętrznej obejmującej, po wstąpieniu na swoje miejsce, a jeśli nie występuje – dowódca warty wewnętrznej podaje komendę: „Zmiana od prawego, pojedynczo, magazynek – PODŁĄCZ”. Na tę komendę dołącza się magazynek (taśmę) do broni – bez wprowadzenia naboju do komory nabojowej. Po dołączeniu magazynka wartownicy samodzielnie biorą zabezpieczoną broń – w zależności od jej rodzaju – w położenie „na pas” lub wkładają do kabury.

Po przygotowaniu broni przez zmianę, dowódca warty wewnętrznej (zastępca dowódcy warty wewnętrznej) przekazuje wskazówki i uwagi odnośnie pełnienia służby wartowniczej na posterunkach, a następnie podaje komendy: „BACZNOŚĆ”, „W prawo – ZWROT”, „Zmiana na posterunki – MARSZ”.

W warcie wewnętrznej pełnionej przez żołnierzy zawodowych, wartownicy udają się na posterunki samodzielnie po wyznaczonych przez dowódcę warty wewnętrznej trasach. Wartowników – żołnierzy niepełniących zawodowej służby wojskowej na posterunki prowadzą ich rozprowadzający. Dowódca warty wewnętrznej lub zastępca dowódcy warty wewnętrznej obejmującej i zdającej uczestniczy w zmianie warty na posterunkach zgodnie z zasadami wynikającymi z instrukcji dowódcy warty wewnętrznej.

Ugrupowanie marszowe pierwszej zmiany wartowników (wariant):
    DW (ZDW) (R) W   W   W   PPS  zmiana obejmująca

    DW (ZDW) (R)          zmiana zdająca

DW – dowódca warty lub ZDW – zastępca dowódcy warty (jeśli występuje)
(R) – rozprowadzający (jeśli występuje)
W – wartownik
PPS – przewodnik psa służbowego.

Gdy zmiana zbliży się na odległość określoną w tabeli posterunków warty, wartownik na posterunku kieruje się w jej stronę. Rozprowadzający (dowódca warty wewnętrznej, zastępca dowódcy warty wewnętrznej) podaje komendę: „Zmiana – STÓJ”. Rozprowadzający (dowódca warty wewnętrznej, zastępca dowódcy warty wewnętrznej) wyznacza jednego z wartowników do obserwowania posterunku wydając komendę, np.: „Ostatni – OBSERWATOR”, a następnie dla wartownika: „Wartownik na posterunek – MARSZ”. Na komendę „PRZEKAZAĆ POSTERUNEK” wartownicy przekazują posterunek.

W wartach pełnionych przez żołnierzy zawodowych czynności, o których mowa w [pkt 383], nie realizuje się.

Przekazanie posterunku odbywa się na zasadach określonych w tabeli posterunków warty, instrukcji dowódcy warty wewnętrznej uzupełnionych informacjami wymienionymi pomiędzy wartownikiem zdającym i obejmującym. W przypadku wystawiania posterunku doraźnego, zasady ustala dowódca warty wewnętrznej (zastępca dowódcy warty wewnętrznej) lub rozprowadzający.

Po przekazaniu posterunku wartownicy składają meldunek dowódcy warty wewnętrznej (zastępcy dowódcy warty wewnętrznej, rozprowadzającemu) osobiście lub poprzez techniczne środki łączności, np.: „Panie kapralu, melduję zdanie posterunku”, „Panie kapralu, melduję objęcie posterunku”. Wartownik obejmujący przystępuje do ochrony posterunku.

Po przyjęciu meldunku, dowódca warty wewnętrznej (zastępca dowódcy warty wewnętrznej, rozprowadzający) zmiany obejmującej podaje komendy: „BACZNOŚĆ”, „Zmiana za mną – MARSZ”, po czym zmiana udaje się na kolejny posterunek. Wartownik, który zdał posterunek dołącza na koniec szyku.

Wartownika, który pełni służbę na posterunku wewnątrz budynku, zmienia się w ten sposób, że do środka wchodzą rozprowadzający z wartownikiem obejmującym. Pozostali, spośród których rozprowadzający wyznacza starszego, pozostają przed wejściem do budynku.

Po wystawieniu na posterunek ostatniego wartownika pierwszej zmiany warty wewnętrznej obejmującej, rozprowadzający warty wewnętrznej zdającej obejmuje dowództwo nad swoją zmianą i prowadzi ją przed wartownię. Rozprowadzający warty wewnętrznej obejmującej maszeruje wtedy z lewej strony rozprowadzającego warty wewnętrznej zdającej.

Rozprowadzający, na komendę dowódcy warty wewnętrznej (zastępcy dowódcy warty wewnętrznej) zdającej: „Rozprowadzający – magazynek – ODŁĄCZ”, „Do przejrzenia – BROŃ”, odpina magazynek i po przejrzeniu jej przez dowódcę warty wewnętrznej bierze broń w położenie „przez plecy” (pistolet wkłada do kabury), a następnie wraca na swoje miejsce. Podaje komendy: „Zmiana od prawego pojedynczo, magazynek – ODŁĄCZ”, „Do przejrzenia – BROŃ” i nadzoruje wykonanie tych czynności. Po sprawdzeniu broni wprowadza zmianę do wartowni, w celu zdania amunicji, po czym prowadzi wartę do wyznaczonego miejsca.

Broń przygotowuje się w miejscu do tego wyznaczonym w postawie stojącej (można wykorzystywać stojak), przy czym lufa ma być skierowana w stronę kulocytu (komory do kontroli broni) lub stanowiska do bezpiecznego rozładowania broni, na którym umieszczony jest napis „TU KIERUJ BROŃ”.

Jeżeli wartownicy są uzbrojeni w bagnety, nakładają je na broń przed podłączeniem magazynka, a zdejmują po odłączeniu magazynka na komendy: „Bagnet na – BROŃ”, „Bagnet – ZDEJMIJ”.

Wartownicy (rozprowadzający) po powrocie do wartowni, pod nadzorem dowódcy warty wewnętrznej lub jego zastępcy, składają broń i amunicję w wyznaczonym miejscu. Musi ona być sprawdzona i zabezpieczona (bagnety zdjęte).

Po powrocie do wartowni, rozprowadzający meldują dowódcy warty wewnętrznej o zdaniu i objęciu posterunków oraz swoje spostrzeżenia. Jeśli w składzie warty wewnętrznej nie ma rozprowadzających, swoje spostrzeżenia meldują wartownicy.

W czasie pełnienia warty wewnętrznej na posterunku przez wartownika bez broni, jego broń i amunicję przechowuje dowódca warty wewnętrznej w wyznaczonym miejscu wartowni.

Kolejnych zmian wartowników na posterunkach dokonuje się na polecenie dowódcy warty wewnętrznej tak, jak w czasie pierwszej zmiany warty, pomijając czynności i komendy warty wewnętrznej zdającej. W trakcie samodzielnej zmiany wartowników na posterunku, wartownik obejmujący służbę wartowniczą podaje wartownikowi zdającemu hasło. Po usłyszeniu odzewu przystępują do przekazania posterunku.

Dowódca warty wewnętrznej wywołuje żołnierzy warty pod broń, na komendę: „Warta – POD BROŃ” do zmiany wart lub żołnierzy na posterunkach, wzmocnienia systemu ochrony albo kontroli warty wewnętrznej. Wyposażenie żołnierzy określa dowódca warty wewnętrznej.

Jeżeli warta wewnętrzna jest kontrolowana, po wywołaniu warty pod broń, jej dowódca pozostawia w wartowni zastępcę dowódcy warty wewnętrznej (rozprowadzającego lub wartownika) w celu utrzymania łączności z posterunkami. Czas osiągnięcia gotowości warty pod bronią ustala dowódca jednostki (instytucji) wojskowej.

Dowódca wywołanej warty wewnętrznej ustawia wartowników w dwuszeregu (w miejscu zmiany wart) i podaje komendę: „BACZNOŚĆ”, „Na prawo (lewo) – PATRZ”, a następnie składa meldunek, np.: „Panie pułkowniku, dowódca warty wewnętrznej nr 1, sierżant Kowalski, melduje wartę do kontroli. Stan warty: trzech podoficerów, jedenastu szeregowych. Wartę wewnętrzną wystawia 2. kompania 1. batalionu czołgów”.

Postępowanie wartownika wobec osób zbliżających się do posterunku:
a) wszystkie osoby zbliżające się do posterunku lub jego granicy, z wyjątkiem dowódcy warty wewnętrznej (zastępcy dowódcy warty wewnętrznej, jego rozprowadzającego) oraz osób im towarzyszących, wartownik zatrzymuje okrzykiem: „STÓJ – Służba wartownicza”, kieruje broń w stronę osoby (osób) i wzywa osobę (osoby) do zachowania się zgodnie z jego poleceniami,
b) w przypadku niepodporządkowania się wezwaniom określonym w lit. a, wartownik uprzedza o użyciu broni palnej okrzykiem: „STÓJ – BO STRZELAM”, a jeżeli wezwanie okaże się nieskuteczne, oddaje strzał ostrzegawczy w bezpiecznym kierunku,
c) w razie bezskuteczności wezwań określonych w lit. a oraz lit. b, wartownik stosuje środki przymusu bezpośredniego – z użyciem broni palnej włącznie,
d) osobie, która zatrzymała się (porzuciła broń lub inne niebezpieczne przedmioty), odstąpiła od bezprawnych działań lub użycia przemocy, dopiero po okrzyku „STÓJ – BO STRZELAM” lub po strzale ostrzegawczym, wartownik nakazuje wykonać stosownie do sytuacji, np.: „W tył – ZWROT”, „Nie odchodzić – bo strzelam bez ostrzeżenia”. Nie przerywając ochrony posterunku, wywołuje dowódcę warty wewnętrznej w sposób podany w tabeli posterunków warty, a po jego przybyciu przekazuje mu zatrzymaną osobę.

Dokonując kontroli wartownika na posterunku, przeprowadzający kontrolę (z wyjątkiem przełożonych wartownika) nie może zwracać uwagi wartownikowi na posterunku. Spostrzeżenia swoje przekazuje dowódcy warty wewnętrznej i odnotowuje w „Dzienniku warty”.

W czasie kontrolowania wartownika na posterunku dowódca warty wewnętrznej (zastępca dowódcy warty wewnętrznej) lub rozprowadzający wyznacza jednego z towarzyszących mu wartowników do wzmocnienia obserwacji ochranianego obiektu.

Zabrania się skrytego podchodzenia do wartownika, usiłowania odebrania mu broni lub wykonywania innych czynności mogących prowadzić do nieszczęśliwych wypadków.

Jeżeli kontrolowany wartownik na posterunku dopuści się naruszenia obowiązków albo jest niezdolny do dalszego pełnienia służby wartowniczej, dowódca warty wewnętrznej po decyzji oficera dyżurnego jednostki (instytucji) wojskowej zdejmuje go z posterunku i wystawia innego ze składu warty.

Po zdjęciu wartownika z posterunku:
a) dowódca warty wewnętrznej (rozprowadzający) odbiera mu broń i amunicję,
b) stosownie do zaistniałej sytuacji, oficer dyżurny jednostki (instytucji) wojskowej podejmuje decyzję o odprowadzeniu żołnierza do: wartowni, izby przyjęć, szpitala, izby zatrzymań, pododdziału, itp.

Czyszczenie broni, o ile zachodzi taka konieczność, może odbywać się tylko pod nadzorem dowódcy warty wewnętrznej, jego zastępcy lub rozprowadzającego (tylko dla podległych mu wartowników) w miejscu wydzielonym do tego celu.